Robot hình người còn cách ‘khoảnh khắc ChatGPT’ từ 2 đến 5 năm

Đó là nhận định của lãnh đạo Unitree Robotics, một trong những nhà sản xuất robot hình người hàng đầu Trung Quốc. Theo doanh nghiệp này, thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở phần cứng mà là việc tạo ra "bộ não" đủ thông minh để robot có thể làm việc hiệu quả trong thế giới thực.

Robot hình người đã giỏi biểu diễn nhưng chưa đủ thông minh để lao động thực tế

Phát biểu tại Hội nghị Global Digital Summit 2026 của Nikkei tổ chức ở Tokyo ngày 22/7, ông Irving Chen, Giám đốc phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương và một số thị trường khác của Unitree Robotics, cho rằng ngành robot hình người vẫn chưa đạt tới "GPT moment", thời điểm mang tính bước ngoặt như khi ChatGPT ra mắt và làm thay đổi toàn bộ ngành AI tạo sinh.

Theo ông Chen, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã chứng minh được sức mạnh trong môi trường số, nhưng khả năng đó vẫn chưa được chuyển hóa hiệu quả sang các robot hoạt động trong thế giới vật lí. "LLM rất mạnh trong thế giới ảo, nhưng khi điều khiển phần cứng, robot phải xử lí nhiều biến số hơn rất nhiều để thích nghi với các môi trường khác nhau", ông nói.

Đây được xem là rào cản lớn nhất của ngành robot hình người hiện nay. Trong khi các chatbot AI có thể trả lời câu hỏi, viết văn bản hay lập trình chỉ bằng dữ liệu số, robot lại phải kết hợp khả năng quan sát, nhận biết môi trường, giữ thăng bằng, thao tác vật thể và phản ứng tức thời với những tình huống luôn thay đổi.

Điều đó khiến khoảng cách giữa AI trên màn hình và AI trong thế giới thực vẫn còn khá lớn. Unitree Robotics là một trong những startup robot nổi tiếng nhất Trung Quốc trong vài năm qua nhờ các màn trình diễn gây ấn tượng như robot đồng diễn, biểu diễn võ thuật hay thực hiện các động tác nhào lộn.

Theo ông Chen, những màn trình diễn này chủ yếu cho thấy phần cứng của robot đã đạt độ ổn định cao, có thể sản xuất với quy mô lớn và vận hành đáng tin cậy. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa robot đã đủ thông minh để đảm nhận các công việc sản xuất thực tế.

Thực tế, doanh thu của Unitree vẫn phản ánh rõ khoảng cách giữa kì vọng và thị trường. Trong chín tháng đầu năm ngoái, 74% doanh thu robot hình người của công ty đến từ các viện nghiên cứu và trường đại học, trong khi khách hàng công nghiệp chỉ đóng góp khoảng 9%.

Theo lãnh đạo Unitree, đa số dự án robot hiện nay vẫn mới ở giai đoạn thử nghiệm hoặc chứng minh tính khả thi (proof of concept), thay vì triển khai thương mại trên diện rộng.

Đầu tư mạnh vào AI và sản xuất để hướng tới thương mại hóa sau năm 2030

Ông Chen cho rằng để robot hình người thực sự được ứng dụng rộng rãi, chúng cần có khả năng thực hiện các nhiệm vụ phức tạp trong thời gian dài mà không cần lập trình trước cho từng tình huống. Điều này đòi hỏi hai yếu tố cốt lõi: một "bộ não" AI thông minh hơn và năng lực sản xuất quy mô lớn với chi phí thấp.

Theo ông, các mô hình AI thế hệ mới phải có khả năng hiểu môi trường xung quanh, diễn giải các mệnh lệnh của con người và chuyển chúng thành những hành động vật lí chính xác theo thời gian thực. Đồng thời, tốc độ xử lí của hệ thống tính toán cũng cần nhanh hơn rất nhiều để robot có thể phản ứng linh hoạt trước các tình huống bất ngờ.

Song song với phần mềm, các nhà sản xuất cũng phải chế tạo được những robot bền hơn, đáng tin cậy hơn và có giá thành đủ thấp để doanh nghiệp chấp nhận đầu tư hàng loạt.

Unitree dự báo giai đoạn thử nghiệm sẽ tiếp tục chiếm ưu thế trong năm 2027. Từ nay đến khoảng năm 2030, thị trường sẽ bắt đầu bước vào thời kì triển khai thương mại, khi robot đủ khả năng hỗ trợ con người trong nhiều công việc phổ thông tại nhà máy, văn phòng và thậm chí cả gia đình.

Để chuẩn bị cho giai đoạn đó, Unitree đang tăng tốc đầu tư. Công ty được thành lập năm 2016 và vừa được cơ quan quản lí Trung Quốc chấp thuận kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Thượng Hải.

Doanh nghiệp dự kiến huy động khoảng 4,2 tỉ nhân dân tệ (khoảng 620 triệu USD). Trong số này, gần một nửa sẽ được dành cho nghiên cứu AI và trí tuệ hiện thân (embodied AI), hướng phát triển tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống vật lí như robot. Khoảng 1,1 tỉ nhân dân tệ sẽ được đầu tư cho thế hệ phần cứng mới, trong khi gần 624 triệu nhân dân tệ được dành để xây dựng các nhà máy mới.

Theo kế hoạch, năng lực sản xuất của Unitree sẽ tăng lên khoảng 20.000 robot mỗi năm, cao gấp hơn ba lần so với 6.500 robot được giao trong năm ngoái. Bên cạnh đó, công ty cũng đặt mục tiêu phát triển các mẫu robot đa năng có thể hoạt động trong nhiều môi trường khác nhau như gia đình, văn phòng hay nhà máy mà không cần lập trình riêng cho từng ứng dụng. "Chúng tôi kì vọng chỉ cần một mô hình robot có thể phù hợp với hầu hết các kịch bản sử dụng", ông Chen cho biết.

Nhận định của Unitree phản ánh thực trạng chung của ngành robot hình người toàn cầu. Mặc dù AI đã tạo ra bước nhảy vọt trong lĩnh vực phần mềm, việc đưa trí tuệ đó vào những cỗ máy có thể tương tác linh hoạt với thế giới vật lí vẫn là bài toán khó. Tuy nhiên, với tốc độ đầu tư ngày càng lớn vào embodied AI, cùng sự tham gia của nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, giới chuyên gia tin rằng robot hình người đang tiến gần hơn đến thời điểm bùng nổ thương mại trong những năm cuối thập niên này.