Robot hút bụi Trung Quốc thống trị toàn cầu bằng giá cả hay công nghệ?

Thị trường robot hút bụi toàn cầu đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ khi các doanh nghiệp Trung Quốc vươn lên vị trí thống trị. Theo hãng nghiên cứu IDC, 5 nhà sản xuất lớn nhất của Trung Quốc hiện nắm khoảng 70% thị phần thế giới, đồng thời giữ vị trí dẫn đầu tại nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Đức, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Từ "công xưởng giá rẻ" đến người dẫn đầu công nghệ robot hút bụi

Đứng đầu là Roborock với 27% thị phần toàn cầu trong nửa cuối năm 2025. Doanh nghiệp có trụ sở tại Bắc Kinh được thành lập năm 2014 bởi một kỹ sư phần mềm từng làm việc tại Microsoft và Tencent. Chỉ sau hơn một thập niên, Roborock đã trở thành một trong những thương hiệu robot gia dụng có giá trị nhất thế giới.

Năm 2025, doanh thu của Roborock đạt gần 18,7 tỉ nhân dân tệ (khoảng 2,75 tỉ USD), trong đó tới 56% đến từ thị trường nước ngoài. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc các sản phẩm công nghệ cao của Trung Quốc không còn phụ thuộc vào thị trường nội địa mà đã đủ sức cạnh tranh ở những quốc gia có tiêu chuẩn khắt khe.

Điều đáng chú ý là thành công của các doanh nghiệp này không đến từ chiến lược giảm giá. Nếu trước đây smartphone hay xe điện Trung Quốc thường thâm nhập thị trường bằng mức giá thấp, thì robot hút bụi lại đi theo hướng ngược lại.

Các mẫu cao cấp của Roborock, Dreame hay Ecovacs tại Nhật Bản hiện đều có giá cao hơn nhiều dòng sản phẩm của iRobot, công ty Mỹ từng tạo nên cuộc cách mạng robot hút bụi với thương hiệu Roomba.

Theo ông Lu Cheng, phụ trách quảng bá sản phẩm của Roborock, mục tiêu của công ty là xây dựng hình ảnh thương hiệu cao cấp thay vì cạnh tranh bằng giá bán. Chính chiến lược này giúp Roborock tạo dựng vị thế tại những thị trường vốn rất coi trọng chất lượng và độ bền sản phẩm.

Trong khi đó, Ecovacs cũng trải qua quá trình chuyển đổi đáng chú ý. Khởi đầu là doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng (OEM) cho các hãng nước ngoài từ năm 1998, công ty sau đó quyết định xây dựng thương hiệu riêng vào cuối những năm 2000. Theo lãnh đạo Ecovacs, nếu chỉ chạy theo giá rẻ, doanh nghiệp sẽ không còn nguồn lực để đầu tư cho nghiên cứu và phát triển các công nghệ mới.

Cuộc đua robot thông minh bước sang giai đoạn mới

Điểm khác biệt lớn nhất của các hãng robot Trung Quốc hiện nay nằm ở tốc độ đổi mới công nghệ. Thay vì chỉ cải thiện lực hút hay thời lượng pin, các doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu biến robot hút bụi thành trợ lí gia đình thực thụ.

Một trong những sản phẩm gây chú ý nhất là Saros Rover của Roborock. Mẫu robot này được trang bị hai chân cơ khí có thể duỗi ra từ phần đáy, giúp nâng bánh trước lên các bậc cao hơn chiều cao của chính robot. Nếu được thương mại hóa trong vài năm tới, đây sẽ là robot hút bụi đầu tiên trên thế giới có khả năng tự leo cầu thang và làm sạch nhiều tầng trong một ngôi nhà mà không cần con người di chuyển thiết bị.

Trong khi đó, Dreame Technology, doanh nghiệp đứng thứ hai thế giới, lại theo đuổi hướng phát triển robot có khả năng tương tác với môi trường. Mẫu robot mới của hãng được trang bị cánh tay cơ khí có thể vươn dài tới 33 cm để nhặt các vật cản như giày dép, đồ chơi trẻ em hay các vật dụng nặng tới 500 gram rồi di chuyển chúng sang vị trí khác trước khi tiếp tục dọn dẹp.

Đây là giải pháp cho một trong những phàn nàn phổ biến nhất của người dùng robot hút bụi: phải thu dọn nhà cửa trước khi robot hoạt động. Với khả năng tự xử lí các vật cản, robot có thể làm sạch hiệu quả hơn mà không cần nhiều sự can thiệp của con người.

Theo đại diện Dreame, người dùng sẵn sàng trả tiền cho những công nghệ độc đáo thay vì chỉ quan tâm đến mức giá thấp. Chính vì vậy, doanh nghiệp không tham gia vào các cuộc chiến giảm giá mà tập trung đầu tư nghiên cứu để tạo ra các tính năng khác biệt.

Trước đó, Ecovacs cũng từng tạo dấu ấn khi là một trong những hãng đầu tiên tích hợp đồng thời chức năng hút bụi và lau nhà, sau đó phát triển thêm các trạm sạc có khả năng tự động đổ rác, giặt giẻ lau và sấy khô. Những cải tiến này nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn mới của toàn ngành.

Không chỉ ba doanh nghiệp lớn, nhiều tập đoàn công nghệ Trung Quốc khác cũng đang gia nhập cuộc chơi. Hãng sản xuất pin dự phòng Anker Innovations hay "ông lớn" máy bay không người lái DJI đều đã bước chân vào thị trường robot gia đình, góp phần mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc trong lĩnh vực này.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp phương Tây ngày càng gặp nhiều khó khăn. Cuối năm 2025, iRobot, công ty Mỹ khai sinh dòng robot Roomba và từng thống trị thị trường toàn cầu, đã phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản trước khi rơi vào tay chủ sở hữu Trung Quốc.

Diễn biến này phản ánh sự thay đổi đáng kể của ngành công nghiệp robot tiêu dùng. Nếu trước đây Trung Quốc chủ yếu được xem là nơi sản xuất với chi phí thấp, thì nay các doanh nghiệp nước này đang dẫn dắt xu hướng công nghệ, liên tục đưa ra những ý tưởng mà các đối thủ quốc tế chưa kịp thương mại hóa.

Với tốc độ đổi mới hiện nay, cuộc cạnh tranh trên thị trường robot gia đình trong những năm tới sẽ không còn xoay quanh giá bán, mà tập trung vào trí tuệ nhân tạo, khả năng tự động hóa và mức độ hỗ trợ con người trong sinh hoạt hằng ngày. Đây cũng có thể là lĩnh vực tiếp theo mà các doanh nghiệp Trung Quốc định hình lại cục diện cạnh tranh toàn cầu, giống như những gì họ đã làm với xe điện, pin và thiết bị viễn thông.