‘Robot mua về không có nghĩa nó tự động làm được mọi thứ’
Ông Vương Thanh Tâm - Giám đốc Robotics tại Lê Hoàng Robotics - cho rằng rào cản lớn nhất của thị trường robot Việt Nam hiện nay không hẳn nằm ở giá, mà ở nhận thức. Robot chỉ là một thiết bị, muốn robot thực hiện một công việc cụ thể phải phát triển thêm ứng dụng phù hợp.
5 lĩnh vực dân dụng chủ yếu đang ứng dụng, sử dụng robot tại Việt Nam
- Ông có thể cho biết trên thị trường, thiết bị robot hiện nay có thể được thuê, mua để ứng dụng trong những lĩnh vực nào?
- Ông Vương Thanh Tâm: Dòng robot Unitree đã và đang được ứng dụng trong lĩnh vực nghiên cứu, giáo dục. Robot có thể tham gia các sự kiện, xuất hiện trên sân khấu hoặc phục vụ các hoạt động truyền thông. Nhìn chung, khoảng 80% ứng dụng thuộc lĩnh vực dân dụng. Hệ sinh thái dịch vụ robot trên thị trường hiện tại có nhiều loại, từ phục vụ nhà hàng, khách sạn, du lịch đến hành chính công và vệ sinh công nghiệp. Một mảng dịch vụ nữa là robot vận chuyển hàng hóa nội bộ trong kho hàng, nhà máy và các giải pháp cánh tay robot phục vụ tự động hóa sản xuất.
Trong lĩnh vực giáo dục, robot cũng có thể được sử dụng cho giảng dạy STEM tại các trường phổ thông, cũng như nghiên cứu và đào tạo tại các trường cao đẳng, đại học. Đây là những lĩnh vực mà chúng tôi đang từng bước đưa robot và AI đến gần hơn với người sử dụng tại Việt Nam. Nhìn chung, có khoảng 5 lĩnh vực đang được cung cấp và ứng dụng robot trên thị trường hiện nay.
- Robot dịch vụ thông minh: Ở lĩnh vực này, các dòng robot thông minh của Orionstar đã và đang được triển khai tại nhiều khách sạn 4-5 sao, nhà hàng, bệnh viện và cơ quan hành chính công tại Việt Nam, góp phần nâng cao trải nghiệm khách hàng, tối ưu hóa vận hành và tiết kiệm chi phí nhân sự.
- Robot vệ sinh công nghiệp: Gausium hiện là thương hiệu thiết bị robot vệ sinh công nghiệp nổi tiếng, chiếm hơn 70% thị phần thị trường châu Á - Thái Bình Dương. Robot vệ sinh công nghiệp Gausium tập trung vào các phân khúc chuyên dụng như trung tâm thương mại lớn, bệnh viện, sân bay, nhà máy, nhà xưởng, khu công nghiệp, nhà kho chứa hàng, khách sạn, resort lớn.
- Giải pháp robot cho giảng dạy - đào tạo: Dịch vụ được cung cấp ở mảng này đối với khối trường K12 (tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông) là các gói thiết bị robotics + AI chuyên dụng hỗ trợ giảng dạy tại các lớp STEM. Đối với khối trường cao đẳng - đại học, có các gói cung cấp thiết bị robot để nghiên cứu và giảng dạy, bao gồm robot 4 chân (quadruped) và robot người (humanoid) Unitree, kết hợp cánh tay robot công nghiệp chuyên dụng, để hỗ trợ nhà trường trong giảng dạy cũng như nghiên cứu, tạo cầu nối giữa học thuật và thực tiễn tự động hóa công nghiệp.
- Tự động hóa kho hàng (warehousing automation) và vận chuyển nội bộ (intralogistics): HikRobot cung cấp giải pháp robot tự hành vận chuyển hàng hóa nội bộ thông minh. Giải pháp này được áp dụng phổ biến trong các kho hàng, cũng như vận chuyển vật tư, hàng hóa trong các nhà máy.
- Giải pháp tự động hóa sản xuất: Cánh tay robot công nghiệp và giải pháp tự động hóa cho nhà máy, giúp doanh nghiệp tăng năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm, kịp tiến độ, đảm bảo độ chính xác và an toàn trong môi trường sản xuất tự động hóa.
"Nhiều người hiện nay nghĩ rằng mua robot về là nó sẽ làm được hết mọi thứ"
- Phóng viên: Thị trường Việt Nam hiện nay đã quen với việc mua robot về ứng dụng trong các lĩnh vực đó chưa?
- Ông Vương Thanh Tâm: Thực ra là chưa nhiều lắm. Thị trường Việt Nam hiện nay mới bắt đầu biết đến robot. Người ta mới có suy nghĩ rằng sẽ mua một con robot về để ứng dụng, nhưng chưa hiểu rõ rằng một con robot sẽ như thế nào, ứng dụng ra sao để robot đáp ứng nhu cầu thực tế. Nhiều nơi liên hệ với chúng tôi, bày tỏ ý tưởng về việc mua robot để ứng dụng trong thực tế. Tuy nhiên, sau khi được chúng tôi tư vấn, họ thường cần thêm thời gian để suy nghĩ trước khi ra quyết định.
- Theo ông, những rào cản chủ yếu đối với việc ứng dụng robot hiện nay là gì? Đó là do còn hạn chế về nhận thức, chưa hiểu rõ nhu cầu thực sự của chính mình; hay do mức giá hay những lý do khác?
- Ông Vương Thanh Tâm: Theo tôi là do cả hai. Nhưng lý do lớn nhất có lẽ là vấn đề nhận thức về robot. Nhiều người hiện nay nghĩ rằng mua robot về là nó sẽ làm được hết mọi thứ. Nhưng thực tế, robot cũng chỉ là một loại máy móc, một thiết bị. Sau khi mua về, muốn robot thực hiện một công việc nào đó thì phải phát triển thêm ứng dụng cho nó. Cứ xem như chúng ta phát triển thêm bộ não cho robot, thì robot mới có thể làm được những gì mình mong muốn. Chứ không phải cứ mua robot về là nó tự động làm được mọi thứ.
Việt Nam có thế mạnh phát triển phần mềm, ứng dụng cho robot
- Vậy theo ông, ai sẽ đóng vai trò phát triển các ứng dụng phần mềm, bộ não điều khiển cho robot để chúng thích ứng tốt nhất với nhu cầu thực tế tại thị trường Việt Nam?
- Ông Vương Thanh Tâm: Tôi nghĩ đó là các đơn vị phát triển phần mềm và ứng dụng tại Việt Nam. Đây cũng chính là lợi thế của nhiều doanh nghiệp phần mềm Việt Nam. Những con robot, có thể hình dung giống như máy tính của chúng ta vậy, sau khi mua về chúng ta cần cài đặt phần mềm và ứng dụng theo nhu cầu sử dụng. Ở lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, F&B, robot dịch vụ thông minh đáp ứng được tối đa công việc lập đi lập lại, chào đón, giới thiệu sản phẩm, hướng dẫn khách hàng, ... Nếu muốn robot làm thêm việc riêng ngoài cái có sẵn trên thiết bị thì đơn vị phải phát triển thêm ứng dụng phù hợp. Tương tự lĩnh vực hành chánh công cũng vậy.
Điều này cũng mở ra dư địa cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái robot, thay vì chỉ nhập khẩu thiết bị hoàn chỉnh. Phần mềm và các ứng dụng chuyên biệt sẽ quyết định robot có thể giải quyết bài toán cụ thể nào của doanh nghiệp.
- Hiện nay, Lê Hoàng Robotics nhập khẩu robot từ những nguồn nào, những quốc gia nào?
- Ông Vương Thanh Tâm: Chúng tôi nhập khẩu các loại robot từ Trung Quốc, nhưng chỉ làm việc với những đơn vị hàng đầu thế giới về robot tại Trung Quốc. Đơn cử như các thương hiệu Unitree, Gausium, Dobot… đều là những đơn vị sản xuất robot thuộc top 1 hoặc top 2 trên thế giới.
Sức hấp thụ robot trên thị trường mới đạt 5% kỳ vọng
- Vậy làm thế nào để phát triển thị trường robot tại Việt Nam, đưa sản phẩm đến những khách hàng thực sự có nhu cầu?
- Ông Vương Thanh Tâm: Chúng tôi đang từng bước phát triển thị trường thông qua việc PR, giới thiệu sản phẩm và tiếp nhận yêu cầu tìm hiểu thông tin, sản phẩm từ các khách hàng và những bên quan tâm. Nhiều đơn vị muốn đi trước, đón đầu đã tìm tới chúng tôi để chia sẻ ý tưởng và nhận tư vấn. Chúng tôi đang tiến hành từng bước một, chứ không thể vội vàng trong việc này.
- Sức hấp thụ tại thị trường Việt Nam đang đạt bao nhiêu phần trăm so với sự kỳ vọng của Lê Hoàng Robotics?
- Ông Vương Thanh Tâm: Thực sự, mức độ tiếp nhận robot tại thị trường Việt Nam hiện vẫn chưa đạt kỳ vọng của chúng tôi, với mức hấp thụ chưa đến 5%. Thị trường Việt Nam nhìn qua thì lớn, nhưng số người biết về robot và thực sự sử dụng robot vẫn còn hạn chế. Có thể nói, thị trường mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu, chưa phải giai đoạn mà doanh nghiệp có thể bán được số lượng lớn robot.
- Con số chưa đến 5% đó có tương ứng với mức độ ứng dụng robot trong tất cả các ngành nghề, lĩnh vực tại Việt Nam không, anh?
- Ông Vương Thanh Tâm: Con số 5% này chỉ đề cập việc ứng dụng robot trong các lĩnh vực dịch vụ, kinh doanh, chứ không bao gồm trong sản xuất công nghiệp với việc sử dụng các cánh tay robot. Hiện tại, không ít doanh nghiệp sản xuất sử dụng cánh tay robot trong hệ thống, dây chuyền sản xuất công nghiệp, nhưng không thuộc phạm vi 5% mà chúng tôi đề cập.
Thị trường robot vẫn đang ở giai đoạn đầu
Trao đổi thêm với Một Thế Giới, ông Vương Thanh Tâm cho biết một số doanh nghiệp gia nhập thị trường phân phối, cho thuê robot trong khoảng thời gian 2020-2022 đa phần gặp thất bại. Nguyên nhân theo ông là do đi quá sớm, khi nhu cầu thị trường chưa mở ra.
Một nguyên nhân nữa là giá sản phẩm robot khi đó còn cao, chính là rào cản góp phần ngăn trở các doanh nghiệp, đơn vị tiếp cận và sử dụng robot trong kinh doanh và dịch vụ. So với thời điểm đó, đến nay giá robot đã giảm tới 70%, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận hơn cho các bên có nhu cầu sử dụng.
Ở mảng dịch vụ cho thuê, nhìn chung giá còn khá cao. Một số mẫu robot do Lê Hoàng Robotics cho thuê trọn gói với mức giá 40 triệu đồng/ngày; bên thuê nếu chỉ có nhu cầu sử dụng một buổi hay vài giờ trong ngày cũng sẽ phải chi trả với mức giá trên.
Những dữ liệu này cho thấy bài toán của thị trường robot Việt Nam hiện nay không chỉ nằm ở việc đưa sản phẩm vào thị trường, mà còn là làm sao xác định đúng nhu cầu, phát triển ứng dụng phù hợp và xây dựng mô hình kinh doanh đủ hiệu quả để doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng robot.