Rùng mình tai nạn máy cưa: Nam công nhân đứt lìa cánh tay, bác sĩ chạy đua 5 giờ cứu sống
Quên ngắt điện máy cưa, nam công nhân tại TP.HCM bị cuốn đứt lìa tay. Các bác sĩ đã kích hoạt báo động đỏ, vi phẫu nối liền chi thể thành công.
Chiều 8/11, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM cho biết vừa thực hiện thành công ca vi phẫu đỉnh cao kéo dài hơn 5 giờ đồng hồ, cứu sống hoàn toàn cánh tay trái bị đứt lìa của một nam công nhân 32 tuổi. Tai nạn lao động khốc liệt này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn lao động, đồng thời khẳng định giá trị cốt lõi của việc sơ cứu đúng cách tại hiện trường và quy trình "báo động đỏ" trong y tế kĩ thuật cao.
Máy cưa bất ngờ khởi động, nam công nhân bị đứt lìa cánh tay
Trong lúc vận hành máy cưa gỗ tại một xưởng gỗ thuộc khu vực Long Trường (TP.HCM), anh N.H.N. (32 tuổi) thấy máy đột ngột ngừng hoạt động. Nghĩ rằng máy bị kẹt vật liệu, anh tiến lại gần, trực tiếp dùng tay kiểm tra và điều chỉnh các chi tiết bên trong mà không ngắt nguồn điện.
Tai nạn bất ngờ xảy ra khi lưỡi cưa đột ngột quay trở lại, cuốn chặt cánh tay trái của anh N. Chỉ trong tích tắc, lực cắt mạnh đã khiến 1/3 dưới cánh tay trái của nạn nhân bị đứt lìa hoàn toàn.
Ngay sau tai nạn, nạn nhân được đưa đến Bệnh viện Lê Văn Việt sơ cứu. Các nhân viên y tế tại đây đã nhanh chóng băng ép để kiểm soát tình trạng chảy máu tại mỏm cụt, đồng thời xử lí phần chi thể bị đứt rời theo đúng nguyên tắc bảo quản y khoa.
Theo đó, phần cánh tay được bọc kín trong túi nhựa chống thấm, sau đó làm lạnh gián tiếp trong thùng giữ nhiệt chứa đá. Do phần chi đứt lìa không tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh, nguy cơ tổn thương mô và mạch máu đã được hạn chế tối đa. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp duy trì sự sống cho phần chi thể, tạo điều kiện thuận lợi cho các bác sĩ thực hiện phẫu thuật nối lại.
Cuộc chạy đua 5 giờ 15 phút dưới kính hiển vi
Đến 10 giờ 10 phút cùng ngày, anh N. được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM. Theo bác sĩ Hoàng Sơn - Phòng Quản lý chất lượng, thời điểm nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, các dấu hiệu sinh tồn ổn định nhưng tổn thương ở cánh tay trái đặc biệt nghiêm trọng.
Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy toàn bộ cấu trúc xương, mạch máu, thần kinh và gân cơ vùng cánh tay đã bị đứt rời; các mô mềm bị dập nát nặng do tác động trực tiếp của lưỡi cưa. Trước nguy cơ bệnh nhân mất hoàn toàn chức năng chi thể, bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình "báo động đỏ" nội viện. Các khâu xét nghiệm, chuẩn bị tiền phẫu và phòng mổ được triển khai khẩn trương nhằm rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu nuôi phần chi bị đứt rời.
Đúng 12 giờ 45 phút, ca phẫu thuật vi phẫu bắt đầu với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Để tiết kiệm thời gian vàng, các bác sĩ được chia thành hai nhóm phẫu thuật song song. Một nhóm tập trung xử lí mỏm cụt trên cơ thể người bệnh: cắt lọc mô dập nát, làm sạch và xác định các đầu mạch máu, thần kinh, xương. Nhóm còn lại tiến hành xử lí phần cánh tay đứt lìa, chuẩn bị các cấu trúc giải phẫu tương ứng để nối ghép.
Sau khi kết hợp xương cánh tay bằng dụng cụ chuyên dụng, thách thức lớn nhất xuất hiện: đoạn động mạch cánh tay bị lưỡi cưa phá hủy nghiêm trọng, không thể khâu nối trực tiếp. Trước tình huống này, các phẫu thuật viên quyết định lấy một đoạn tĩnh mạch hiển dài khoảng 4cm ở cẳng chân trái của chính bệnh nhân để làm mảnh ghép tự thân, bắc cầu tái lập lưu thông máu đến phần chi được nối.
Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ tỉ mỉ thực hiện từng mũi khâu nối mạch máu có kích thước siêu nhỏ. Trong suốt 5 giờ 15 phút, ê kíp lần lượt hoàn thành ghép động mạch, nối 4 tĩnh mạch, phục hồi cả 3 dây thần kinh chính (gồm thần kinh quay, thần kinh trụ, thần kinh giữa) và nối lại các nhóm cơ nhị đầu, tam đầu, cơ cánh tay.
Khi các kẹp mạch máu được tháo bỏ, dòng máu đỏ tươi bắt đầu lưu thông qua đoạn mạch ghép, nuôi dưỡng phần cánh tay vừa được nối. Chi thể dần hồng hào trở lại, mở ra hi vọng phục hồi cho người bệnh.
Cánh tay được cứu sống và lời cảnh báo từ bác sĩ
BSCKII Phan Dzư Lê Thắng -Khoa Vi phẫu Tạo hình nhận định, tổn thương đứt lìa cánh tay do máy cưa là dạng chấn thương đặc biệt phức tạp. Việc nối lại thành công đòi hỏi phẫu thuật viên phải có kinh nghiệm dày dặn trong ghép mạch máu, phục hồi thần kinh, đồng thời phải phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để xử lý mô dập nát và kết hợp xương.
Theo bác sĩ Thắng, bên cạnh năng lực chuyên môn của ê-kíp phẫu thuật, việc sơ cứu và bảo quản phần chi đứt lìa đúng quy chuẩn ngay từ tuyến trước có ý nghĩa quyết định, giúp người bệnh tận dụng được thời gian vàng để làm phẫu thuật tái nối.
“Sau 8 ngày phẫu thuật, cánh tay trái của bệnh nhân đã được cứu sống. Hiện tại, toàn trạng người bệnh ổn định, phần chi được nối duy trì tình trạng hồng ấm, mạch quay bắt rõ và mức độ đau giảm đáng kể”, bác sĩ Thắng thông tin.
Tuy nhiên, bác sĩ Thắng cũng lưu ý việc cứu sống được phần chi mới chỉ là bước đầu của quá trình điều trị. Bệnh nhân vẫn cần được theo dõi sát sao để kịp thời phát hiện nguy cơ tắc mạch thứ phát, nhiễm trùng hoặc các biến chứng khác. Sau giai đoạn này, người bệnh sẽ phải kiên trì tập vật lí trị liệu và phục hồi chức năng trong thời gian dài nhằm từng bước cải thiện cảm giác cũng như khả năng vận động tinh tế của bàn tay.
Qua trường hợp trên, BSCKII Võ Hòa Khánh, Phó giám đốc Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn lao động khi vận hành máy móc công nghiệp. Người lao động tuyệt đối không đưa tay vào kiểm tra, vệ sinh hoặc gỡ vật liệu mắc kẹt khi máy chưa được ngắt hoàn toàn nguồn điện, kể cả khi thiết bị đã ngừng hoạt động.
Trong trường hợp xảy ra tai nạn đứt lìa chi thể, việc đầu tiên cần làm là ngắt nguồn điện, gọi cấp cứu và nhanh chóng băng ép kiểm soát chảy máu tại mỏm cụt. Phần chi đứt rời cần được bọc bằng gạc sạch thấm ẩm nước muối sinh lí, đặt trong túi nhựa kín chống thấm rồi mới làm lạnh gián tiếp bằng đá để duy trì nhiệt độ khoảng 4-5 độ C.
Đặc biệt, tuyệt đối không đặt trực tiếp phần chi đứt lìa lên đá lạnh hoặc ngâm trong nước, vì điều này có thể gây bỏng lạnh, tổn thương mô, hỏng mạch máu và làm mất đi cơ hội phẫu thuật nối chi.
