Sam Altman hé lộ bài học đầu tư từ Peter Thiel và Paul Graham: Đừng theo đám đông

“Điều tôi thực sự học được từ Peter Thiel và Paul Graham, theo hai cách khác nhau, là những công ty tốt nhất và những cơ hội đầu tư tốt nhất gần như không bao giờ là những công ty thực sự phổ biến”, Sam Altman nói trong một tập gần đây của podcast Invest Like The Best.

Theo Sam Altman, đi theo xu hướng có thể giúp nhà đầu tư đạt kết quả nhất định, nhưng chỉ khi lựa chọn những công ty có vẻ chưa được ưa chuộng ở thời điểm hiện tại, họ mới có cơ hội nắm bắt những cơ hội có thể tạo ra bước ngoặt lớn.

“Bạn có thể đạt kết quả khá tốt chỉ bằng cách theo xu hướng và đi trước một chút. Song nếu muốn đạt kết quả thực sự vượt trội, gần như lúc nào bạn cũng phải làm những điều mà phần lớn mọi người không thực hiện. Bạn không thể chỉ chạy theo làn sóng mới”, Giám đốc điều hành (CEO) OpenAI nói.

Gần đây, Sam Altman nhiều lần chia sẻ về những bài học ông rút ra trong thời gian lãnh đạo Y Combinator, tổ chức tăng tốc khởi nghiệp nổi tiếng do Paul Graham đồng sáng lập năm 2005, cũng như những năm tháng làm việc trong văn hóa khởi nghiệp đầy cạnh tranh ở Thung lũng Silicon.

Sam Altman trở thành Chủ tịch Y Combinator từ năm 2014, sau khi được Paul Graham lựa chọn để thay vị trí của mình. Năm 2019, Sam Altman rời vai trò đó.

CEO OpenAI đánh giá cao cách Paul Graham hướng dẫn rất thực tế: Trực tiếp ngồi cạnh các nhà sáng lập, chỉ ra họ nên làm gì, đã bỏ sót điều gì, đang mắc sai lầm nào và giúp họ định hướng nguồn năng lượng, nhiệt huyết của mình đúng chỗ.

Kí ức của Sam Altman về những ngày đầu khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon

Sam Altman cho biết những kí ức về những ngày đầu khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon ùa về khi OpenAI nhận ra rằng sau khi phát triển GPT-4, năng lực của các mô hình AI đang tăng trưởng theo cấp số nhân. Khi đó, OpenAI lập tức liên hệ với mọi đối tác có thể để tìm kiếm nguồn năng lực tính toán cần thiết.

“Chúng tôi gọi cho các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, nhà máy sản xuất chip và công ty cung cấp năng lượng. Thế nhưng, mọi người đều nói: ‘Các anh điên rồi. Điều này là bất khả thi. Chưa có ngành công nghiệp nào phát triển với tốc độ như vậy. Chúng tôi đã chứng kiến những giai đoạn bùng nổ rồi suy thoái. Mọi thứ không thể cứ tăng mãi theo một đường thẳng. Đây là một sự liều lĩnh’…”, ông nhớ lại.

Theo Sam Altman, trải nghiệm đó khiến ông liên tưởng đến việc gọi vốn cho một startup ở giai đoạn đầu.

“Phần lớn mọi người sẽ nói không, nhưng bạn chỉ cần một hoặc hai người nói có. Phần lớn mọi người đã nói không với chúng tôi. Thế nhưng, chúng tôi nhận được một hoặc hai cái gật đầu và nhờ đó có thể bắt đầu xây dựng”, doanh nhân người Mỹ sinh năm 1985 chia sẻ.

Cụ thể hơn, Sam Altman tiết lộ Microsoft là đối tác đầu tiên gật đầu với OpenAI. Sau đó, Oracle trở thành đối tác lớn về hạ tầng đám mây và năng lực tính toán của OpenAI.

Kể từ năm 2019, Microsoft đã rót hơn 13 tỉ USD vào OpenAI. Sau đợt tái cấu trúc của OpenAI vào tháng 10/2025, Microsoft nắm khoảng 27% OpenAI Group, công ty vì lợi ích công chúng vận hành mảng kinh doanh của OpenAI, với giá trị cổ phần khoảng 135 tỉ USD.

Sam Altman: "Họ thực sự không muốn một CEO là AI"

Sam Altman không tin nhiều người muốn AI thay thế vị trí CEO OpenAI của ông.

"Tôi nghĩ với công việc của tôi chẳng hạn, nhiều người muốn biết ai là người đứng sau những quyết định của OpenAI. Nếu những quyết định đó sai lầm thì họ biết phải quy trách nhiệm cho ai. Họ thực sự không muốn một CEO là AI", Sam Altman chia sẻ trong podcast Invest Like The Best được phát hành hôm 28/7.

Quan điểm của Sam Altman dường như đã thay đổi so với tháng 11/2025. Khi đó, trong podcast Conversations with Tyler, doanh nhân 41 tuổi người Mỹ từng nói rằng sẽ là một thất bại nếu có công ty khác vượt lên trước OpenAI trong việc thay thế CEO bằng một mô hình AI.

"Thật đáng xấu hổ nếu OpenAI không phải là công ty lớn đầu tiên được điều hành bởi một CEO AI", Sam Altman từng phát biểu.

Theo Sam Altman, việc con người vẫn được coi trọng là một trong những lí do khiến AI chưa gây xáo trộn lớn với nền kinh tế như ông từng dự đoán.

"Nhiều người vẫn dành mức độ tin tưởng rất lớn và cũng thích làm việc với con người hơn", CEO OpenAI nói trong podcast Invest Like The Best.

"Ngay lúc này, bạn có thể thuê một chuyên gia tư vấn AI, trao đổi với nhân viên bán hàng AI hay thuê kỹ sư AI. Nhưng bằng cách nào đó, phần lớn mọi người vẫn thích tương tác với con người hơn", ông nhận xét.

Sam Altman cho biết bản thân mình cũng có cảm nhận tương tự.

"Tôi chắc chắn vẫn muốn giao tiếp với con người hơn là với AI trong hầu hết trường hợp", CEO OpenAI thổ lộ.

Sam Altman lấy ví dụ rằng dù các mô hình AI hiện có thể tạo ra những bức ảnh tuyệt đẹp, mọi người vẫn đánh giá cao các tác phẩm nghệ thuật do chính con người sáng tạo.

"Có câu đùa rằng đến thời điểm này, chữ kí trên một tác phẩm nghệ thuật mới là phần tạo ra phần lớn giá trị của nó. Song thực tế là nhiều người vẫn muốn biết người đứng sau tác phẩm ấy là ai. Khi đọc một cuốn tiểu thuyết, bạn cũng muốn biết tác giả là người như thế nào", ông cho hay.

Sam Altman nói rằng việc xã hội vẫn coi trọng và muốn gìn giữ những giá trị rất "con người" là một trong những lí do khiến ông thay đổi quan điểm về tác động của AI với thị trường lao động.

Trước đây, ông từng dự đoán AI sẽ khiến nhiều nhóm nghề nghiệp biến mất và dẫn đến làn sóng mất việc trên diện rộng. Song gần đây, Sam Altman thừa nhận "rất vui vì đã sai" khi đánh giá quá cao tác động ngắn hạn của AI với các công việc dành cho người mới đi làm, sau khi từng nhận định AI sẽ xóa sổ "cả những nhóm nghề nghiệp".

Cuộc tranh luận giữa nội dung do AI tạo ra và nội dung do con người sáng tạo đang lan rộng trên nhiều lĩnh vực, từ các bài đăng trên Instagram cho đến những cuốn sách bày bán tại chuỗi hiệu sách Barnes & Noble.

Barnes & Noble là chuỗi nhà sách bán lẻ lớn nhất của Mỹ, chuyên kinh doanh sách in, sách điện tử, sách nói, tạp chí, đồ chơi giáo dục, quà tặng và nhiều sản phẩm liên quan.

Cũng giống Sam Altman, nhiều người trong ngành AI cho biết họ ngày càng nhấn mạnh vai trò của gu thẩm mỹ, khả năng đánh giá và phán đoán của con người. Tuy nhiên, Sam Altman cho rằng từ "gu thẩm mỹ" có lẽ vẫn chưa diễn tả đầy đủ điều mà con người làm tốt hơn AI, dù ông tin rằng các mô hình AI sẽ tiếp tục thu hẹp khoảng cách ở ngày càng nhiều lĩnh vực.

"Có lẽ thế giới sẽ cần một khái niệm mới để mô tả kiểu năng lực phán đoán mà con người thực sự rất giỏi, trong khi AI vẫn gặp khó khăn rất lớn để làm được điều đó", CEO OpenAI bình luận.

2 người thầy thầm lặng của CEO OpenAI

Paul Graham có thể không phải là nhà điều hành một tập đoàn hàng trăm hay hàng nghìn tỉ USD, nhưng ảnh hưởng của ông với các nhà sáng lập công nghệ là vô cùng sâu rộng. Paul Graham thậm chí còn được xem như “người mở cửa” đưa Sam Altman vào giới khởi nghiệp.

Sam Altman gia nhập Y Combinator khi còn rất trẻ và sau đó trở thành chủ tịch của tổ chức này vào tháng 2/2014. Chính trong môi trường Y Combinator, Sam Altman học được cách xây dựng công ty, gọi vốn, hiểu tâm lý nhà đầu tư, tập trung vào sản phẩm và kiên định với tầm nhìn dài hạn. Nhiều người mô tả rằng nếu không có Paul Graham, chưa chắc đã có Sam Altman của ngày hôm nay - người đang điều hành OpenAI, một trong công ty AI quan trọng và tham vọng nhất thế giới.

Ngoài Paul Graham, Jessica Livingston (đồng sáng lập Y Combinator) cũng có ảnh hưởng sâu sắc đến Sam Altman. Bà mang đến góc nhìn thực tế về hành vi người dùng và bài học về sự khiêm tốn trong quá trình xây dựng công nghệ phục vụ xã hội.

Trong khi đó, Peter Thiel là nhà đầu tư mạo hiểm đứng sau PayPal, Palantir, Founders Fund và nhiều startup công nghệ mang tầm ảnh hưởng toàn cầu. Tuy nhiên, ít ai biết Peter Thiel còn đóng vai trò như người thầy, nhà tư tưởng của nhiều nhân vật trong giới AI, trong đó có Sam Altman.

Peter Thiel không chỉ đầu tư mà còn đưa ra những quan điểm triết lý về công nghệ, chính trị và an ninh quốc gia, những vấn đề mà AI đang trực tiếp tác động. Qua Peter Thiel, Sam Altman tiếp cận nhiều góc nhìn về rủi ro, quyền lực, sự tập trung tài nguyên và tầm quan trọng của đổi mới mang tính đột phá. Một số nguồn tin ở Thung lũng Silicon cho rằng chính Peter Thiel là người truyền cảm hứng cho Sam Altman trong cách ông nhìn nhận mối quan hệ giữa AI và an ninh quốc gia Mỹ, đặc biệt vào những năm gần đây khi công nghệ này trở thành ưu tiên chiến lược toàn cầu.

Trong mắt Sam Altman, Peter Thiel là người rất đặc biệt, vừa là nhà đầu tư, vừa là cố vấn chiến lược, vừa là nguồn cảm hứng tư duy. CEO OpenAI ngưỡng mộ khả năng suy nghĩ lớn, táo bạo và cách Peter Thiel nhìn thế giới mà không bị ràng buộc bởi khuôn khổ thông thường.

Cuối năm 2023, Sam Altman từng tìm đến Peter Thiel khi gặp khó khăn lớn trong việc huy động vốn cho dự án AI/chip, cho thấy mối quan hệ thầy - trò bền vững.

Chưa hết, Peter Thiel còn có ảnh hưởng sâu sắc đến Mark Zuckerberg trong giai đoạn Facebook còn non trẻ. Khi Mark Zuckerberg mới bắt đầu xây dựng mạng xã hội tại Đại học Harvard và sau đó là ở Thung lũng Silicon, Peter Thiel là nhà đầu tư thiên thần đầu tiên rót 500.000 USD giúp Facebook có nguồn lực mở rộng. Ngoài ra, Peter Thiel còn tham gia trực tiếp vào hội đồng quản trị Facebook, đồng hành cùng Mark Zuckerberg trong nhiều quyết định quan trọng.

Từ vai trò của một nhà đầu tư giàu kinh nghiệm, Peter Thiel dần trở thành một người cố vấn có ảnh hưởng lớn. Ông hướng dẫn Mark Zuckerberg cách suy nghĩ như một nhà lãnh đạo công nghệ, cách nhìn nhận thị trường, chiến lược tăng trưởng và các rủi ro cạnh tranh. Tỉ phú sinh năm 1967 đã chia sẻ cho Mark Zuckerberg những bài học về kinh doanh, kinh tế và cách vận hành thế giới công nghệ, giúp nhà sáng lập trẻ tuổi không bị cuốn vào những quyết định hấp tấp thường thấy ở các startup mới nổi.

Mối quan hệ này kéo dài nhiều năm, khi Facebook từ một ứng dụng trong ký túc xá trở thành mạng xã hội lớn nhất hành tinh. Khi Peter Thiel rời hội đồng quản trị Meta Platforms vào tháng 2/2022 sau 16 năm gắn bó, Mark Zuckerberg cho biết: "Peter đã luôn là thành viên quý giá trong ban quản trị của chúng tôi. Tôi vô cùng biết ơn vì mọi thứ ông ấy đã làm cho công ty, từ việc tin tưởng vào chúng tôi khi chỉ rất ít người tin, tới việc dạy cho tôi nhiều bài học về kinh doanh, kinh tế và thế giới".