Sam Altman muốn chính phủ Mỹ nắm cổ phần OpenAI, ông Trump lên tiếng
Sam Altman và Nhà Trắng đang trao đổi về khả năng chính phủ Mỹ nắm giữ cổ phần tại công ty AI đứng sau ChatGPT, kênh CNBC đưa tin.
Theo một nguồn tin của CNBC, các cuộc thảo luận đã diễn ra hơn một năm. Ý tưởng này lần đầu được Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) đề xuất với chính quyền Trump vào năm 2025.
Các cuộc trao đổi tiếp tục diễn ra trong tuần này khi Sam Altman gặp nhiều nghị sĩ và quan chức tại Washington để bàn về quy định quản lý AI cũng như những tiến bộ mới nhất của công nghệ này.
Theo CNBC, một phương án đang được xem xét là OpenAI sẽ tặng một phần cổ phần cho chính phủ Mỹ để làm vốn khởi đầu cho một quỹ tương tự Quỹ Tài sản Công, mà "cha đẻ ChatGPT" từng đề xuất trong tài liệu chính sách công bố hồi tháng 4.
Trong đề xuất đó, OpenAI cho rằng quỹ này có thể đầu tư vào các tài sản đa dạng, mang tính dài hạn và giúp người dân Mỹ được hưởng lợi trực tiếp từ sự tăng trưởng của AI. Một khả năng được nêu ra là người dân có thể nhận được lợi nhuận từ quỹ.
Hiện chưa có điều khoản đầu tư chính thức nào được thống nhất và các chi tiết vẫn có thể thay đổi.
Ông Trump lên tiếng
Chia sẻ với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One hôm 5/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề cập đến ý tưởng này.
"Có những phương án mà trong đó một phần quyền sở hữu có thể được trao cho công chúng Mỹ, để người dân Mỹ về cơ bản trở thành đối tác", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ cho biết sẽ sớm gặp các công ty AI trong thời gian tới.
Hồi tháng 2, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu chính phủ liên bang xây dựng một quỹ đầu tư quốc gia.
Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, chính phủ Mỹ đã nắm giữ cổ phần tại Intel (10%), IBM và một số công ty hoạt động trong lĩnh vực điện toán lượng tử cũng như khoáng sản chiến lược.
Thượng nghị sĩ Bernie Sanders cho biết ông và Sam Altman cũng đã thảo luận về ý tưởng quỹ đầu tư quốc gia trong cuộc gặp hôm 3/6.
OpenAI hiện được các nhà đầu tư tư nhân định giá 852 tỉ USD và đang chuẩn bị cho đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng), có thể diễn ra ngay trong năm nay. Tháng 3 vừa qua, OpenAI hoàn tất vòng gọi vốn lớn nhất lịch sử, với sự tham gia dẫn dắt của MGX, đơn vị được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư quốc gia UAE.
OpenAI và các hãng công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quan điểm của Nhà Trắng với AI, lĩnh vực đang phát triển rất nhanh.
Ngày 5/6, Tổng thống Donald Trump tiếp tục ký một chỉ thị yêu cầu các cơ quan an ninh quốc gia Mỹ "đẩy nhanh việc ứng dụng AI để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng", đồng thời nhanh chóng triển khai những mô hình AI tiên tiến nhất từ nhiều nhà cung cấp khác nhau.
Chỉ thị này được ban hành chỉ vài ngày sau khi ông Trump ký sắc lệnh yêu cầu các công ty AI tự nguyện cho chính phủ Mỹ tiếp cận mô hình AI của họ trong tối đa 30 ngày trước khi phát hành. Dù văn bản chưa nêu rõ nhiều chi tiết, lãnh đạo các công ty AI hàng đầu, trong đó có Sam Altman, đã công khai bày tỏ sự ủng hộ.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Sam Altman viết: "Mỹ nên dẫn đầu về AI bằng cách tiếp tục phát triển những mô hình tốt nhất, bảo đảm chúng an toàn và đưa các công cụ an ninh mạng đến tay những đơn vị phòng thủ đáng tin cậy. Sắc lệnh mới đã tạo ra sự cân bằng hợp lý".
Ông Kent Walker, Chủ tịch phụ trách các vấn đề toàn cầu của Google, gọi lệnh hành pháp là "một bước tiến quan trọng".
Trong khi đó, Anthropic nói mong muốn hợp tác với Nhà Trắng để hỗ trợ triển khai chính sách mới.
Sam Altman vận động Quốc hội Mỹ không yêu cầu phê duyệt mô hình AI mới
Sam Altman đã kêu gọi các nhà làm luật Mỹ không áp đặt quy định buộc công ty phát triển AI phải được chính phủ phê duyệt trước khi phát hành mô hình mới.
Ngoài ra, Giám đốc điều hành OpenAI còn yêu cầu Quốc hội tăng kinh phí cho việc thử nghiệm AI tại Bộ Thương mại Mỹ. Bộ này đang hợp tác với các công ty như OpenAI và Anthropic để thử nghiệm các mô hình AI của họ.
Theo OpenAI, chính phủ Mỹ nên mở rộng chương trình kiểm thử này và bổ sung các chuyên gia trong những lĩnh vực như an ninh mạng, vũ khí sinh học, an ninh quốc gia cùng các lĩnh vực liên quan khác.
Chuyến thăm Washington tuần qua của Sam Altman diễn ra vào thời điểm quan trọng với cả OpenAI và ngành công nghiệp AI nói chung. Reuters đưa tin OpenAI đang chuẩn bị bí mật nộp hồ sơ IPO. Anthropic cũng đã bí mật nộp hồ sơ IPO tại Mỹ hôm 1/6.
Các công ty AI lo ngại rằng những yêu cầu phê duyệt từ chính phủ liên bang có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của ngành nếu làm chậm quá trình ra mắt mô hình AI mới, hoặc buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh cách vận hành sản phẩm để đáp ứng các yêu cầu về an ninh và an toàn.
Lệnh hành pháp AI mới của ông Trump có gì đáng chú ý?
Hôm 2/6, Tổng thống Trump đã ký một lệnh hành pháp mới về AI, đánh dấu cách tiếp cận khác biệt của chính quyền Mỹ trong việc quản lý công nghệ đang phát triển nhanh nhất thế giới hiện nay. Thay vì siết chặt bằng các thủ tục cấp phép bắt buộc, Nhà Trắng lựa chọn hướng đi mềm dẻo hơn: thúc đẩy đổi mới nhưng vẫn tăng cường giám sát các rủi ro an ninh.
Lệnh hành pháp được ban hành trong bối cảnh AI đang trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh chiến lược quan trọng nhất giữa Mỹ và Trung Quốc. Các công ty AI Mỹ như OpenAI, Anthropic, Google, xAI hay Meta liên tục tung ra mô hình ngày càng mạnh, làm dấy lên các tranh luận về việc chính phủ nên quản lý công nghệ này đến mức nào.
Điểm đáng chú ý nhất trong lệnh hành pháp mới là chính quyền Trump không yêu cầu các công ty AI phải được chính phủ phê duyệt trước khi phát hành mô hình mới. Đây là vấn đề gây tranh cãi suốt nhiều tháng qua khi một số chuyên gia và nhà làm luật cho rằng các mô hình AI tiên tiến có thể tạo ra rủi ro lớn về an ninh mạng, thông tin sai lệch hoặc thậm chí hỗ trợ phát triển vũ khí sinh học.
Tuy nhiên, Nhà Trắng cho rằng việc áp đặt cơ chế cấp phép mô hình trước khi phát hành có thể làm chậm tốc độ đổi mới của ngành AI Mỹ. Trong cuộc đua với Trung Quốc, bất kỳ rào cản hành chính nào cũng có thể khiến các công ty Mỹ mất lợi thế cạnh tranh.
Thay vì bắt buộc cấp phép, chính quyền Trump lựa chọn cơ chế hợp tác tự nguyện giữa chính phủ và doanh nghiệp. Theo đó, OpenAI, Anthropic, Google hay xAI được khuyến khích cho chính phủ Mỹ tiếp cận các mô hình AI tiên tiến nhất của mình khoảng 30 ngày trước khi phát hành để đánh giá rủi ro an ninh mạng và an ninh quốc gia.
Cách tiếp cận này được xem là nỗ lực tìm kiếm điểm cân bằng giữa hai mục tiêu vốn thường mâu thuẫn với nhau: bảo đảm an toàn cho xã hội nhưng không làm suy giảm động lực đổi mới của ngành công nghệ.
Một trọng tâm khác của lệnh hành pháp là tăng cường khả năng phòng thủ mạng của Mỹ trước các mô hình AI ngày càng mạnh. Nhà Trắng lo ngại rằng những mô hình AI tiên tiến, trong đó có Claude Mythos của Anthropic, có thể giúp hacker phát hiện lỗ hổng bảo mật nhanh hơn, tự động hóa các cuộc tấn công mạng hoặc hỗ trợ phát triển mã độc với quy mô lớn hơn trước đây.
Vì vậy, lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang tăng cường nghiên cứu và đánh giá những nguy cơ mới mà AI có thể gây ra với cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ. Các cơ quan như Bộ Quốc phòng, Bộ Thương mại, Bộ An ninh Nội địa và Bộ Tài chính sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Chính quyền Trump cũng muốn xây dựng một cơ chế chia sẻ thông tin giữa khu vực công và tư nhân nhằm phát hiện sớm các lỗ hổng và mối đe dọa liên quan đến AI. Ý tưởng này tương tự mô hình hợp tác an ninh mạng đã được triển khai trong nhiều lĩnh vực khác, nơi doanh nghiệp và cơ quan liên bang Mỹ thường xuyên trao đổi dữ liệu về các nguy cơ mới xuất hiện.
Nhìn tổng thể, lệnh hành pháp mới cho thấy ông Trump đang lựa chọn chiến lược quản lý AI theo hướng khuyến khích đổi mới nhiều hơn là kiểm soát chặt chẽ. Thông điệp mà Nhà Trắng muốn gửi đi khá rõ ràng: Mỹ cần bảo vệ an ninh quốc gia trước những rủi ro từ AI, nhưng đồng thời phải bảo đảm rằng các công ty công nghệ trong nước không bị chậm chân trong cuộc đua giành vị trí dẫn đầu toàn cầu.
Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết hồi tháng 5, các công ty AI lớn gồm OpenAI, Anthropic và Google đã làm việc với chính phủ Mỹ về các vấn đề an ninh mạng trong quá trình xây dựng sắc lệnh này.
Ban đầu, Tổng thống Trump dự kiến ký lệnh hành pháp AI vào ngày 21/5. Tuy nhiên, ông đã hoãn quyết định vào phút chót vì không hài lòng với một số nội dung và lo ngại các biện pháp mới có thể làm suy yếu vị thế của Mỹ trong cuộc cạnh tranh AI với Trung Quốc.
Bảo vệ các lĩnh vực trọng yếu của Mỹ
Ông Scott Bessent - Bộ trưởng Tài chính Mỹ - cho biết bộ này đã tham vấn các ngân hàng trong quá trình xây dựng sắc lệnh.
Sắc lệnh yêu cầu Bộ Tài chính Mỹ phối hợp với các công ty AI và đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu để rà soát phần mềm, tìm kiếm các lỗ hổng an ninh mạng và phát triển các bản vá khắc phục.
"Hạ tầng trọng yếu" là thuật ngữ dùng để chỉ những lĩnh vực đóng vai trò thiết yếu với nền kinh tế và an ninh quốc gia Mỹ, cần được bảo vệ đặc biệt trước các cuộc tấn công mạng. Những lĩnh vực này bao gồm hệ thống ngân hàng, dịch vụ khẩn cấp, bệnh viện và nhiều ngành quan trọng khác.
Trên thực tế, hoạt động kiểm tra tự nguyện các mô hình AI ở cấp liên bang đã tồn tại trong vài năm qua. OpenAI và Anthropic từng gửi mô hình AI của mình để Trung tâm Tiêu chuẩn và Đổi mới AI thuộc Bộ Thương mại Mỹ đánh giá. Trung tâm này trước đây mang tên khác dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Tháng 5 vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ thông báo rằng Google, xAI và Microsoft đã đồng ý tham gia chương trình kiểm tra an toàn AI. Tuy nhiên, những thông tin chi tiết về thỏa thuận này sau đó đã biến mất khỏi website của cơ quan này.
