Sony nâng cấp công nghệ hỗ trợ trọng tài tại World Cup 2026 như thế nào?

Với việc World Cup 2026 được đồng đăng cai tại ba quốc gia là Canada, Mỹ và Mexico, áp lực đặt lên đội ngũ trọng tài là vô cùng lớn. Theo đánh giá từ phía công ti, sự nâng cấp công nghệ lần này sẽ giải quyết vấn đề chờ đợi quá lâu để có kết quả xem lại các tình huống bóng trên sân, một trải nghiệm vốn thường xuyên gây ra sự thất vọng và làm gián đoạn nhịp độ trận đấu.

Công nghệ tự động hóa phân tích tình huống tại World Cup 2026

Trọng tâm của sự cải tiến nằm ở hệ thống Hawk-Eye, một nền tảng do công ti Hawk-Eye Innovations thuộc tập đoàn Sony trực tiếp nghiên cứu và phát triển. Hệ thống này vận hành thông qua việc sử dụng hàng loạt camera kĩ thuật số được lắp đặt trên nóc các sân vận động nhằm theo dõi sát sao từng chuyển động của quả bóng cũng như vị trí của các cầu thủ trên mặt cỏ.

Tại kì World Cup năm nay, trí tuệ nhân tạo tích hợp bên trong Hawk-Eye đã được trang bị thêm một chức năng phân tích hoàn toàn mới. Nền tảng này có khả năng tự động xác định xem quả bóng đã thực sự vượt ra khỏi vạch kẻ giới hạn sân hay chưa. Theo quy định của môn thể thao vua, quả bóng vẫn được tính là trong cuộc trừ khi toàn bộ khối cầu đã vượt qua khỏi đường biên. Quy định khắt khe này được áp dụng cho mọi tình huống, bất kể quả bóng đang lăn trên mặt đất hay bay lơ lửng trên không trung.

Việc ứng dụng công nghệ video vào việc đưa ra quyết định đã từng để lại dấu ấn rõ nét trong trận đấu giữa đội tuyển Nhật Bản và đội tuyển Tây Ban Nha tại kì World Cup 2022. Trong trận thắng ngược 2-1 của đội bóng châu Á, cầu thủ Kaoru Mitoma đã nỗ lực móc bóng kiến tạo cho đồng đội Ao Tanaka ngay trước khi quả bóng dường như đã hoàn toàn vượt qua đường biên ngang.

Tình huống bóng diễn ra vô cùng sát sao đến mức các quan chức điều hành trận đấu đã phải tạm dừng nhịp độ trên sân trong hai phút rưỡi để đưa ra phán quyết cuối cùng. Các đoạn video phát lại thông thường hoàn toàn không đủ rõ ràng để chứng minh đường kiến tạo của Mitoma có hợp lệ hay không. Trách nhiệm cuối cùng được đặt lên vai công nghệ phân tích video của Hawk-Eye. Chính hệ thống tính toán này đã xác định rằng quả bóng của Mitoma vẫn là một đường bóng sống. Quyết định đó đã làm nên phép màu 1 mm nổi tiếng của Mitoma.

Sự góp mặt của công nghệ đồ họa và phân tích chiến thuật

Phiên bản Hawk-Eye được nâng cấp cho giải đấu năm nay sẽ xóa bỏ hoàn toàn khoảng thời gian chờ đợi kéo dài từng xuất hiện trong trận đấu giữa Nhật Bản và Tây Ban Nha. Nếu hệ thống phát hiện ra tín hiệu cho thấy quả bóng có khả năng đã hoàn toàn vượt qua vạch kẻ vôi, nền tảng sẽ lập tức gửi thông báo đến các trợ lí trọng tài video. Đội ngũ chuyên gia phụ trách xem lại video sẽ tiến hành kiểm tra lại tình huống bằng các đoạn băng hình độ nét cao và đưa ra quyết định cuối cùng.

Bên cạnh việc kiểm soát đường biên, Hawk-Eye cũng sẽ thực hiện nhiệm vụ đánh giá các lỗi việt vị với tốc độ nhanh hơn và độ chuẩn xác cao hơn. Công nghệ này sẽ trực tiếp thông báo cho các trọng tài chính đang làm nhiệm vụ trên sân cỏ nếu một cầu thủ tấn công rơi vào thế việt vị ngay tại thời điểm đường chuyền được tung ra. Tại World Cup 2022, những dữ liệu phân tích đó chỉ được truyền đến đội ngũ trợ lí trọng tài video ngồi trong một căn phòng điều hành tách biệt. Những thay đổi về mặt quy trình này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian giao tiếp giữa các quan chức trên sân và những người hỗ trợ qua màn hình video.

Để vận hành toàn bộ hệ thống số hóa này, FIFA đã chỉ định nhà sản xuất máy tính từ Trung Quốc là Lenovo Group làm đối tác công nghệ chính thức cho giải đấu. Lenovo đang tiến hành tạo ra các hình đại diện 3D của các cầu thủ thuộc các đội tuyển quốc gia nhằm tái hiện lại các quyết định bắt lỗi việt vị. Những đoạn video trực quan này sẽ hỗ trợ các trọng tài trong việc đưa ra các phán quyết. Chúng cũng sẽ được trình chiếu trên các màn hình lớn ngay tại sân vận động và phát sóng trên truyền hình để khán giả có thể cùng nhau theo dõi một cách minh bạch.

Lenovo còn cung cấp cho tất cả các quốc gia tham dự một công cụ mang tên FIFA AI Pro. Nền tảng này mang đến những thông tin chi tiết về chiến thuật thi đấu cho các đội bóng. Công cụ hoạt động dựa trên bộ dữ liệu bao gồm hơn hai nghìn chỉ số khác nhau để đưa ra đánh giá, qua đó tạo ra một sân chơi công bằng cho tất cả các đội tuyển khi bước ra tranh tài.