Starlink bỏ xa Amazon khi các hãng hàng không đua nâng cấp Wi-Fi trên máy bay

Từ một dịch vụ trả phí thường xuyên chập chờn trong quá khứ, Wi-Fi trên không đang trở thành chiến trường mới giữa mạng Internet vệ tinh Starlink của Elon Musk và Leo của Amazon do Jeff Bezos hậu thuẫn.

Starlink hiện vận hành khoảng 2/3 tổng số vệ tinh đang hoạt động trong không gian và là nguồn doanh thu chủ lực của SpaceX.

Starlink đã ký hợp đồng với 11 hãng hàng không mới trên toàn cầu tính từ đầu năm 2026, tăng từ con số 8 năm 2024, 22 vào năm 2025 và chỉ 3 hãng năm 2022, theo công ty nghiên cứu hàng không Valour Consultancy.

Trong khi đó, Amazon vẫn đang xây dựng chòm vệ tinh quỹ đạo tầm thấp của mình và có thể đối mặt với trở ngại sau vụ tên lửa Blue Origin gặp sự cố hồi tháng trước. Dù vậy, Amazon đã có những khách hàng đầu tiên khi ký thỏa thuận với Delta Air Lines và JetBlue Airways.

Việc lắp đặt hệ thống Internet vệ tinh của Starlink hoặc Amazon đòi hỏi các hãng hàng không đầu tư rất lớn, có thể lên tới hàng trăm triệu USD với những đội bay quy mô lớn. Song khi ngày càng phụ thuộc vào các dịch vụ cao cấp để cải thiện biên lợi nhuận, nhiều hãng được dự báo sẽ chi mạnh hơn cho công nghệ này những năm tới.

Decius Valmorbida, Chủ tịch mảng du lịch của Amadeus, gọi đây là một "yếu tố làm thay đổi cuộc chơi".

"Nó sẽ trở thành nhu cầu thiết yếu mà mọi hãng hàng không sẽ nhanh chóng trang bị phiên bản riêng và là tính năng bắt buộc", Decius Valmorbida nói với Reuters.

Amadeus là công ty công nghệ du lịch lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp hệ thống đặt chỗ và hạ tầng công nghệ cho các hãng hàng không, khách sạn, sân bay, công ty lữ hành và đại lý du lịch.

Starlink nhanh hơn nhiều lần Wi-Fi truyền thống

Theo công ty phân tích băng thông Ookla, Starlink sử dụng hàng nghìn vệ tinh quỹ đạo tầm thấp thay vì các vệ tinh địa tĩnh lớn hơn nhưng chậm hơn. Nhờ đó, tốc độ kết nối Internet của Starlink nhanh hơn nhiều lần so với các hệ thống Wi-Fi truyền thống trên máy bay.

Nhu cầu đang xuất hiện ở nhiều phân khúc hàng không khác nhau. Southwest Airlines cho biết chọn Starlink nhờ khả năng triển khai nhanh, nhưng vẫn để ngỏ khả năng sử dụng mạng internet vệ tinh Leo của Amazon trong tương lai khi theo đuổi mục tiêu cung cấp dịch vụ Wi-Fi hàng đầu ngành.

"Có nhiều cách khác nhau để đạt được mục tiêu đó", Tony Roach, Giám đốc khách hàng và thương hiệu của Southwest Airlines, bình luận.

Cuối tháng 5, American Airlines cũng thông báo sẽ trang bị Starlink cho hơn 500 máy bay thân hẹp, bắt đầu từ đầu năm 2027.

Ryanair từ chối Starlink vì chi phí

Không phải hãng nào cũng bị Starlink thuyết phục.

Michael O'Leary, Giám đốc điều hành Ryanair, đã bác bỏ khả năng sử dụng Starlink vì lo ngại chi phí cao và mức tiêu hao nhiên liệu tăng thêm do phải lắp đặt các ăng-ten vệ tinh. Quan điểm này từng dẫn tới cuộc tranh cãi gay gắt giữa ông và Elon Musk - Giám đốc điều hành SpaceX.

Các nhà phân tích tại công ty dịch vụ tài chính Jefferies ước tính việc triển khai Starlink trên toàn đội bay của American Airlines có thể tiêu tốn từ 150 đến 250 triệu USD cho thiết bị và chi phí lắp đặt. Ngoài ra, phí dịch vụ hằng năm có thể vượt 60 triệu USD.

Hiện chưa có các ước tính công khai tương đương với việc triển khai Leo trên các đội bay thương mại.

Starlink đang dẫn trước Amazon khá xa

Lluc Palerm, Giám đốc nghiên cứu tại công ty tư vấn Analysys Mason, nhận định Wi-Fi hàng không sẽ trở thành chiến trường cạnh tranh giữa Starlink và Leo, dù Amazon hiện vẫn ở giai đoạn đầu phát triển mạng lưới vệ tinh.

SpaceX hiện đã ký các hợp đồng Starlink bao phủ hơn 7.000 máy bay, tạo ra lợi thế dẫn đầu "không thể phủ nhận", theo Daniel Welch - chuyên gia tư vấn cấp cao của hãng nghiên cứu thị trường Valour Consultancy.

Lluc Palerm cho rằng những thành công ban đầu của Starlink đặc biệt quan trọng vì việc chuyển đổi nhà cung cấp rất tốn kém: máy bay phải tạm ngừng khai thác để lắp đặt thiết bị mới; phần cứng trên máy bay thường chỉ tương thích với một nhà cung cấp; các hợp đồng thường kéo dài nhiều năm.

Starlink là cỗ máy kiếm tiền lớn nhất của SpaceX

Những hợp đồng với các hãng hàng không xuất hiện đúng thời điểm SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) được dự đoán lớn nhất lịch sử, khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý tới khả năng mở rộng của Starlink ngoài lĩnh vực Internet cho người dùng cá nhân.

Theo hồ sơ IPO, Starlink tạo ra 11,4 tỉ USD doanh thu trong tổng doanh thu 18,67 tỉ USD của SpaceX năm 2025. Đây là nguồn thu lớn nhất của SpaceX.

Starlink tập trung quảng bá tốc độ và khả năng lắp đặt đơn giản. Trong khi đó, Amazon nhấn mạnh lợi thế về hệ sinh thái công nghệ rộng lớn, gồm điện toán đám mây, giải trí và thương mại điện tử, giúp các hãng hàng không phục vụ hành khách tốt hơn thay vì chỉ cung cấp kết nối Internet.

Quyết định của Delta Air Lines minh họa rõ sự khác biệt này. Hãng đã chọn Leo cho 500 máy bay đầu tiên từ năm 2028, một phần dựa trên mối quan hệ hợp tác sẵn có với nền tảng điện toán đám mây Amazon Web Services (AWS).

Wi-Fi nhanh giúp hãng hàng không kiếm thêm tiền

Wi-Fi tốc độ cao không chỉ nhằm phục vụ nhu cầu giải trí của hành khách, mà còn giúp các hãng hàng không thu hút khách tham gia chương trình khách hàng thân thiết, quảng bá các chuyến bay mới, bán vé nâng hạng và thẻ tín dụng ngay cả sau khi chuyến bay kết thúc.

Theo nghiên cứu công bố năm 2025 trên trang Journal of Air Transport Management, những đường bay có Wi-Fi thường thu hút tỉ lệ hành khách cao hơn.

Tại Southwest Airlines, chiếc máy bay đầu tiên được trang bị Starlink dự kiến đi vào khai thác trong tháng 6 này. Southwest Airlines đặt mục tiêu đưa Starlink lên hơn 300 máy bay trước cuối năm 2026, dù tốc độ triển khai còn phụ thuộc vào khả năng cung cấp thiết bị của đơn vị thuộc SpaceX.

"Tôi muốn ngày càng có ít lý do hơn để khách hàng phải đặt vé của một hãng hàng không khác", ông Bob Jordan, Giám đốc điều hành Southwest Airlines, cho hay.

Delta Air Lines tiết lộ hơn 163 triệu thành viên chương trình khách hàng thân thiết SkyMiles đã sử dụng dịch vụ Wi-Fi miễn phí của hãng kể từ năm 2023. Điều này cho thấy mức độ tương tác rất lớn mà các hãng đang xây dựng thông qua kết nối Internet trên máy bay.

United Airlines nói Wi-Fi Starlink miễn phí dành cho thành viên chương trình khách hàng thân thiết MileagePlus hiện đã được triển khai trên hơn 25% số chuyến bay mỗi ngày và dự kiến ​​sẽ phủ sóng toàn bộ đội bay cuối năm 2027.

"Đó sẽ là yếu tố tạo khác biệt so với mọi hãng hàng không khác", Giám đốc điều hành Scott Kirby của United Airlines khẳng định.