Tác tử AI đang chiếm lĩnh Internet, doanh nghiệp sẽ phải giao dịch với bot

Sản phẩm vừa ra mắt đã có ít nhất 1 triệu lượt đăng kí nhờ tác tử AI

Tuần trước, Alistair Barr (nhà báo công nghệ nổi tiếng của trang Insider) đến gặp CEO một startup lớn ở thành phố San Francisco, bang California, Mỹ. Ông kể cho Alistair Barr câu chuyện thực sự đáng kinh ngạc.

Gần đây, công ty của ông đưa một sản phẩm mới lên mạng nhưng chưa tổ chức ra mắt rầm rộ hay triển khai bất kì chiến dịch tiếp thị lớn nào. Song chỉ trong hai tuần, sản phẩm đã có ít nhất 1 triệu lượt đăng kí, dù hầu như chẳng có người nào biết đến. Tất cả là nhờ các tác tử AI tự tìm thấy sản phẩm mới này trên Internet rồi sử dụng với quy mô lớn.

Đó chính là tương lai của Internet và nó đang đến với tốc độ rất nhanh.

Đầu năm 2025, Alistair Barr từng mô tả viễn cảnh về một “Internet tối”, nơi con người sẽ bị lấn át bởi các tác tử AI tự truy cập và sử dụng thông tin, tiện ích cũng như công cụ trực tuyến mà không cần con người trực tiếp thực hiện.

Thung lũng Silicon nhanh chóng xây dựng hạ tầng cần thiết cho “Internet được vận hành bởi tác tử AI”, để những chương trình tự hành này có thể thay con người thực hiện các quy trình công việc, giải quyết những việc lặt vặt trên mạng, thậm chí thanh toán.

Quá trình xây dựng này mất vài năm, nhưng những nền tảng ban đầu hiện đã hình thành. Chừng đó cũng đủ để hỗ trợ một làn sóng hoạt động đột ngột của các tác tử trên Internet, tạo ra cả những kết quả đáng kinh ngạc lẫn đáng lo ngại.

Hôm 8/9, Meta đã ra mắt tác tử AI cá nhân mang tên Muse. Muse nhanh chóng lùng sục Internet và gọi điện đến bộ phận chăm sóc khách hàng thay mặt cho hàng triệu người dùng. Cuối ngày 17/9, Muse đã vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí của Apple App Store tại Mỹ, vượt qua ChatGPT.

Instinct, tác tử AI hoạt động ngay trong ứng dụng tin nhắn của người dùng, cũng đang làm những việc tương tự.

Trong môi trường công sở, các tác tử AI lập trình đang tạo ra hàng triệu dòng mã với tốc độ nhanh hơn bất cứ kỹ sư phần mềm nào.

Một số tác tử AI của OpenAI thậm chí đã thoát khỏi môi trường kiểm thử và xâm nhập nền tảng Hugging Face, làm dấy lên những dự báo mới về kịch bản AI có thể gây thảm họa và lời kêu gọi ngành này phải giảm tốc.

“Con người sẽ chỉ còn chiếm một phần rất nhỏ trong tổng lưu lượng Internet”

Những diễn biến đó khó có thể ngăn Internet vận hành bởi tác tử AI bùng nổ và làm thay đổi cách cuộc sống cũng như hoạt động kinh doanh của chúng ta theo những cách chưa từng có.

Theo Cloudflare, lưu lượng truy cập của bot đã vượt con người trên Internet từ vài tháng trước. Con số này có thể lớn gấp 1.000 lần so với lưu lượng do con người tạo ra trong khoảng 5 năm tới.

Cloudflare cho biết trong năm 2026, lưu lượng truy cập không phải do con người tạo ra đã lần đầu vượt 50% tổng lưu lượng Internet.

“Con người sẽ chỉ còn chiếm một phần rất nhỏ trong tổng lưu lượng Internet. Không phải vì hoạt động trực tuyến của con người giảm xuống, mà vì lưu lượng do AI tạo ra đang tăng quá nhanh”, Thomas Seifert, Giám đốc tài chính Cloudflare, nói hồi đầu năm 2026.

“Lưu lượng trên Internet do các tác tử AI tạo ra rõ ràng sẽ vượt xa việc sử dụng Internet của con người. Hoàn toàn không có gì phải bàn cãi”, Elon Musk viết trên X sau khi Cloudflare đưa ra dự báo này.

Internet dành cho máy móc

Một Internet được thiết kế cho máy móc có thể sẽ rất khác với Internet được xây dựng trong vài thập niên qua chủ yếu dành cho con người.

Hãy xem video được Gregor Žunič, đồng sáng lập startup Browser Use, đăng trên X trong tuần này. Browser Use đang phát triển một khung tác tử AI cho phép kiểm soát trình duyệt web và tự động hóa các tác vụ trực tuyến.

Video cho thấy tác tử AI sử dụng Google để tìm chuyến bay tốt nhất từ thành phố Zurich (Thụy Sĩ) đến London (thủ đô Anh) vào một ngày cụ thể. Tác tử AI chỉ mất 7 giây để thực hiện, nhanh hơn rất nhiều so với một người có thể làm.

Hãy thử tưởng tượng điều này diễn ra hàng triệu lần mỗi giây trên những website vốn được thiết kế cho tốc độ xử lý của con người chứ không phải máy móc.

Muse giúp tiết kiệm chi phí

Cũng như mọi công nghệ mới mạnh mẽ khác, Internet vận hành bởi tác tử AI sẽ tạo ra cả những kết quả tốt lẫn xấu. Chúng ta đã bắt đầu chứng kiến cả hai.

Kể từ khi Meta ra mắt Muse, những người dùng đầu tiên đã chia sẻ nhiều câu chuyện về việc tác tử AI này tự lên Internet để tìm kiếm, đàm phán các gói đăng kí dịch vụ, hợp đồng bảo hiểm mới cũng như các giải pháp tiết kiệm chi phí khác.

Joseph Devoy, nhà sáng lập startup Tempo, viết trên X rằng ông đã tiết kiệm hàng nghìn USD bằng cách tải hợp đồng bảo hiểm ô tô của mình lên Muse và yêu cầu tác tử AI này tìm một gói có mức phí tốt hơn nhưng giữ nguyên quyền lợi bảo hiểm.

Theo Joseph Devoy, Muse chỉ mất 5 phút để tìm được một phương án rẻ hơn.

Nếu bạn cho rằng đây chỉ là sự cường điệu về công nghệ, hãy nghe chia sẻ của Pranav Dixit, nhà báo khác thuộc trang Insider gần đây đã thử nghiệm kỹ lưỡng Instinct.

Chỉ trong vài ngày, Instinct đã giúp Pranav Dixit đặt vé du lịch, mua thực phẩm, làm việc với bộ phận chăm sóc khách hàng, hủy các gói đăng ký, trả lời email và thậm chí gửi fax giấy tờ đến ngân hàng. Pranav Dixit tỏ ra rất ấn tượng với Instinct.

Những người dùng khác cho biết Muse đã thương lượng để giảm hóa đơn Internet, tìm ra những gói thuê bao mà họ đã quên hủy, thậm chí phát hiện một khoản thanh toán cho Adobe bằng cách nào đó lại được liên kết với tài khoản của người khác.

Tuy nhiên, những câu chuyện này cũng đi kèm nhiều lưu ý.

Một số người dùng đã nêu các ví dụ cho thấy Muse bịa ra thông tin trong các cuộc gọi điện thoại hoặc mắc lỗi khiến con người phải can thiệp để sửa lại.

Căn chỉnh AI và quyền truy cập

Những diễn biến đáng lo ngại hơn đã xuất hiện.

Gần đây, OpenAI và Anthropic đã báo cáo một số sự cố trong đó các mô hình và tác tử AI của họ thoát khỏi môi trường kiểm thử rồi xâm nhập máy chủ và website. Vụ việc liên quan đến Hugging Face nhận được nhiều sự chú ý nhất.

Báo cáo độc lập của tổ chức nghiên cứu METR và Redwood Research cho thấy có khoảng 1.200 tác tử AI của OpenAI đã tham gia vào mạng lưới phối hợp. Trong số đó, khoảng 700 tác tử AI trực tiếp tham gia tấn công Hugging Face. Các tác tử AI đã trao đổi hơn 70.000 tin nhắn và file, sử dụng một bảng tin nội bộ không được phép để trao đổi thông tin và phối hợp hành động.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận một số tác tử tìm cách chỉnh sửa hoặc xóa dữ liệu ghi lại hoạt động của chúng, nhằm che giấu dấu vết.

Nhà nghiên cứu Ajeya Cotra của METR nói các tác tử AI đã cho thấy khả năng hợp tác với nhau. Cụ thể là một số tác tử AI sẵn sàng chấp nhận rủi ro thất bại trong nhiệm vụ của chính mình để giúp cả nhóm học hỏi và đạt mục tiêu chung.

Điều đó đã châm ngòi cho một đợt cảnh báo mới về nguy cơ AI có thể gây thảm họa, đồng thời mở rộng cuộc tranh luận về an toàn AI và việc bảo đảm công nghệ này hành động phù hợp với mục tiêu của con người.

Thực tế, bảo đảm các tác tử AI làm đúng những gì con người yêu cầu và thực hiện có trách nhiệm sẽ là một trong những thách thức lớn của kỉ nguyên Internet mới này.

Ngay cả khi các tác tử AI hoạt động tốt, Internet vẫn sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khi thế giới trực tuyến thích nghi với thực tế kỹ thuật số mới. Thậm chí, nếu các tác tử AI hoạt động thực sự tốt, vấn đề có thể còn lớn hơn.

Doanh nghiệp sẽ phải chấp nhận giao dịch với bot

Hãy nhìn vào trường hợp Joseph Devoy và cách ông sử dụng Muse để tiết kiệm rất nhiều tiền cho bảo hiểm.

“Các công ty bảo hiểm và ngân hàng thực sự nên lo lắng”, Angela Strange, đối tác chung tại quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, viết trên X. Bà cho rằng Muse có thể tự tìm một gói bảo hiểm mới với mức phí rẻ hơn, đồng thời hủy gói cũ thay khách hàng. Khi đó, doanh nghiệp sẽ không thể tiếp tục giữ khách hàng chỉ nhờ việc họ ngại thay đổi hoặc khó tiếp cận đầy đủ thông tin để so sánh các lựa chọn.

Gần đây hơn, Pranav Dixit nói ông đã để Muse gọi cho công ty bảo hiểm của mình. Tuy nhiên, công ty này từ chối nói chuyện với Muse vì chính sách của họ không cho phép trao đổi với các tác tử AI chưa được ủy quyền.

Có thể hình dung rằng những doanh nghiệp liên tục bị các tác tử AI “săn” ưu đãi và tìm cách thương lượng giá sẽ phải nhanh chóng chuẩn bị cách ứng phó tương tự, nếu không muốn bỏ lỡ hàng triệu USD doanh thu.

Ngay cả khi vấn đề không hoàn toàn liên quan đến tiền bạc, một số tác tử AI đã bị chặn vì hoạt động quá dai dẳng.

Gần đây, ông JC Bahr-de Stefano, nhà đầu tư tại quỹ Better Tomorrow Ventures, thử dùng Instinct để đặt bàn tại nhà hàng sang trọng ở thành phố New York (Mỹ). Instinct liên tục gửi yêu cầu đến dịch vụ đặt bàn Resy của công ty dịch vụ tài chính American Express với tần suất quá cao, khiến nền tảng này tạm thời khóa tài khoản của ông.

“Hiện Resy không cho phép các bot hoặc tác tử AI bên thứ ba chưa được phê duyệt tự truy cập hoặc tương tác với nền tảng này. Hoạt động tự động chưa được phê duyệt có thể tạo ra rủi ro cho nền tảng và làm ảnh hưởng đến trải nghiệm đặt bàn công bằng của thực khách”, người phát ngôn American Express nói với trang Insider.

Khi ngày càng nhiều tác tử AI hoạt động, quyền truy cập vào các dịch vụ trực tuyến có thể trở thành cuộc tranh luận lớn. Tuy nhiên, doanh nghiệp không thể đơn giản chặn tất cả bot.

Nếu ngày càng nhiều người dùng đăng kí và sử dụng các dịch vụ có tác tử AI, doanh nghiệp có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giao dịch với bot.

Chẳng hạn, Amazon chặn các bot của ChatGPT trên Internet, nhưng điều đó có nguy cơ khiến hãng bỏ lỡ cơ hội bán hàng cho hơn 1 tỉ người dùng chatbot AI của OpenAI hằng tuần.

Gần đây, Amazon và OpenAI đã công bố quan hệ hợp tác về quảng cáo, cho thấy họ có thể sẽ phối hợp với nhau nhiều hơn trong tương lai.

Đó có thể là hướng phát triển của Internet trong thời đại tác tử AI. Nếu tác tử AI đủ hữu ích và được sử dụng rộng rãi, các doanh nghiệp sẽ buộc phải thích nghi, học cách tương tác và giao dịch với máy móc.