Tác tử AI đang thay đổi việc thiết kế chip thế hệ mới ra sao?
Tác tử AI đang tạo ra một sự thay đổi mô hình trong thiết kế chất bán dẫn, theo Chủ tịch Empyrean Technology - công ty dẫn đầu Trung Quốc về phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử (EDA).
Các tác tử AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình thiết kế thế hệ chip tiếp theo của Trung Quốc, trong bối cảnh các hãng công nghệ trong nước này đẩy nhanh việc tích hợp AI vào phần mềm thiết kế chip nhằm tăng cường khả năng tự chủ công nghệ.
Empyrean Technology đang đẩy nhanh quá trình thiết kế chip bằng các thuật toán được tối ưu hóa bằng AI và các công cụ tác tử AI, theo Chủ tịch Liu Weiping.
Ông Liu Weiping cho biết việc ứng dụng một tác tử AI vào các công cụ mô phỏng và bố trí mạch đã giúp công ty rút ngắn thời gian thực hiện tác vụ bố trí mạch từ 4 tuần xuống chỉ còn 1 tuần.
Tác tử AI đã tạo ra sự thay đổi mô hình trong thiết kế chip, chuyển từ cách làm “con người vận hành công cụ sang điều khiển AI”, ông Liu Weiping phát biểu tại Triển lãm Đổi mới Mạch tích hợp Quốc tế 2026 ở thành phố Thâm Quyến gần đây.
Theo Liu Weiping, sự chuyển đổi này cũng sẽ áp dụng cho mô hình kinh doanh của ngành. Thị trường đang chuyển từ mô hình cấp phép phần mềm truyền thống sang dựa trên mức tiêu thụ token khi sử dụng agentic EDA.
Agentic EDA là EDA tích hợp tác tử AI, tức hệ thống phần mềm thiết kế chip trong đó các tác tử AI có khả năng tự lập kế hoạch, gọi các công cụ EDA, đánh giá kết quả và tiếp tục điều chỉnh, thay vì chỉ đưa ra gợi ý cho kỹ sư.
Empyrean Technology đang phát triển một nền tảng EDA sử dụng tác tử AI, được công ty xem là trọng tâm trong chiến lược tương lai. Theo ông Liu Weiping, nền tảng này sẽ cho phép các công cụ tác tử AI của Empyrean Technology phối hợp với sản phẩm tương tự do đối tác phát triển.
EDA là nhóm phần mềm chuyên dụng cao mà các kỹ sư sử dụng để thiết kế và kiểm thử vi mạch trước khi đưa vào sản xuất. Việc phát triển một giải pháp EDA trong nước đã trở thành ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc, do thị trường EDA toàn cầu hiện vẫn do các công ty phương Tây như Synopsys, Cadence Design Systems và Siemens EDA chi phối.
Trung Quốc tận dụng AI để đẩy nhanh chiến lược tự chủ về các công nghệ cốt lõi
Động thái của Empyrean Technology diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tìm cách tận dụng AI để đẩy nhanh chiến lược tự chủ về các công nghệ cốt lõi, trong đó có bán dẫn.
Trong kế hoạch hành động được Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố hôm 11/9, cơ quan này kêu gọi sự tích hợp sâu rộng hơn giữa AI và phần mềm, bao gồm cả các phần mềm công nghiệp như EDA và công cụ thiết kế hỗ trợ bằng máy tính (CAD). Mục tiêu là đưa ngành công nghiệp Trung Quốc tiến lên “phân khúc cao cấp của chuỗi giá trị toàn cầu vào năm 2030”.
Sự trỗi dậy của AI đang định hình lại phần mềm truyền thống cùng mô hình phát triển phần mềm, tạo ra “cơ hội lịch sử để tái định hình cục diện cạnh tranh và tạo bước nhảy vọt” so với các đối thủ, ông Wang Weiwei - quan chức MIIT - cho biết tại một cuộc họp báo hôm 11/9.
Các công ty dẫn đầu EDA trên toàn cầu cũng đang tích cực đưa tác tử AI vào công cụ thiết kế chip.
Vào tháng 6, tập đoàn Cadence Design Systems (Mỹ) đã giới thiệu ChipStack AI Super Agent, được quảng bá là “kỹ sư thiết kế chip ảo” sử dụng tác tử AI cấp độ 5 đầu tiên trong ngành, có khả năng độc lập thực hiện các quy trình kiểm chứng thiết kế chip phức tạp.
Cuộc đua AI đang thay đổi ngành thiết kế chip
Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực EDA đang nhanh chóng chuyển từ việc dùng AI để hỗ trợ kỹ sư sang xây dựng những hệ thống có thể tự thực hiện các quy trình kỹ thuật kéo dài hàng giờ, hàng ngày hoặc thậm chí lâu hơn.
Hồi tháng 7, Synopsys (Mỹ) công bố các quy trình EDA tự chủ phối hợp nhiều tác tử AI, trong đó có hệ thống tự động tìm nguyên nhân lỗi và khắc phục vấn đề trong quá trình kiểm chứng. Các thử nghiệm ban đầu cho thấy thời gian xử lí lỗi có thể giảm 25 - 40%.
Synopsys cũng đang phát triển các quy trình có khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài, thay vì chỉ hoàn thành nhiệm vụ riêng lẻ. Một hệ thống kiểm chứng thiết kế của Synopsys được công bố tại hội nghị DAC 2026 có thể tự điều phối toàn bộ chu trình kiểm chứng và đạt tốc độ đưa thiết kế RTL (mức truyền thanh ghi) đến trạng thái được xác thực nhanh hơn tới 50 lần trong một số thử nghiệm. Điều này cho thấy cuộc đua đang chuyển sang mục tiêu lớn hơn: Để AI tự quản lí cả quy trình kỹ thuật thay vì chỉ tạo mã hoặc đưa ra khuyến nghị cho kỹ sư.
Sự thay đổi đó có thể tác động đáng kể đến chi phí phát triển chip. Các thiết kế ngày càng phức tạp, trong khi việc kiểm chứng chiếm một phần lớn thời gian và nhân lực. Nếu tác tử AI có thể tự động chạy số lượng lớn phép thử, phân tích kết quả và tiếp tục điều chỉnh thiết kế, các công ty có thể rút ngắn thời gian đưa chip từ ý tưởng đến sản xuất. Khi đó, lợi thế cạnh tranh của EDA không còn chỉ nằm ở số lượng tính năng của phần mềm mà còn ở khả năng phối hợp các tác tử AI, năng lực tính toán và chất lượng dữ liệu kỹ thuật phía sau chúng.
Cuộc đua này cũng đang vượt ra ngoài các công ty EDA truyền thống. OpenAI ngày 9/9 cho biết đã sử dụng các mô hình AI của mình để phát triển chip Jalapeño và hoàn tất thiết kế để đưa vào sản xuất trong khoảng 9 tháng. Vì thế, các công ty phát triển mô hình AI có thể trở thành một phần ngày càng quan trọng của chuỗi thiết kế chip.
Với Trung Quốc, AI trong EDA còn mang ý nghĩa chiến lược lớn hơn. Trung Quốc đang phải đối mặt với những hạn chế trong tiếp cận công nghệ bán dẫn phương Tây, từ chip AI đến phần mềm thiết kế và thiết bị sản xuất. Vì vậy, việc nâng cao năng lực EDA trong nước có thể giúp Trung Quốc giảm một mắt xích quan trọng trong sự phụ thuộc vào các công ty Mỹ và châu Âu.
Tuy nhiên, AI không thể tự xóa bỏ mọi điểm nghẽn của ngành bán dẫn. Một hệ thống thiết kế chip dù có khả năng tự động hóa cao vẫn phải dựa vào các công cụ mô phỏng chính xác, thư viện linh kiện, dữ liệu quy trình sản xuất và khả năng kiểm chứng vật lí. Đặc biệt, khi AI được trao quyền thực hiện nhiều bước liên tiếp, nguy cơ tạo ra lỗi khó phát hiện hoặc tối ưu một tiêu chí nhưng làm xấu đi tiêu chí khác cũng tăng lên.
Tác động quan trọng nhất của agentic EDA có thể nằm ở việc thay đổi cách kỹ sư làm việc. Thay vì dành phần lớn thời gian thực hiện các thao tác lặp đi lặp lại, họ có thể tập trung nhiều hơn vào kiến trúc chip, quyết định về hiệu năng, mức tiêu thụ điện, chi phí và khả năng sản xuất. Synopsys cũng cho rằng AI tác tử sẽ giúp kỹ sư chuyển từ công việc mang tính thủ công sang tập trung vào tư duy cấp hệ thống và các quyết định có giá trị cao hơn.
Nếu xu hướng này tiếp tục, EDA có thể trở thành một trong những lĩnh vực đầu tiên chứng kiến sự chuyển đổi từ “phần mềm được con người sử dụng sang tự sử dụng các công cụ khác để hoàn thành mục tiêu”. Đây có thể là một trong những thay đổi sâu sắc nhất của ngành thiết kế bán dẫn trong nhiều thập niên.