Tầm soát ung thư vú ĐBSCL: Phát hiện sớm, tăng cơ hội điều trị
Chuyên gia cảnh báo thói quen chờ có triệu chứng mới kiểm tra khiến phụ nữ thường khó phát hiện sớm ung thư vú.
Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), việc khuyến khích phụ nữ chủ động tầm soát đang trở thành yêu cầu cấp thiết, song tâm lý e ngại và thói quen chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện dấu hiệu bất thường vẫn là rào cản.
Theo Globocan 2022, Việt Nam ước tính có 24.563 ca ung thư vú mới mỗi năm, chiếm 28,9% tổng số ca ung thư mới ở nữ giới.
Chờ có dấu hiệu mới đi khám
TS.BS Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế TP. Cần Thơ, nhận định ung thư vú là bệnh phổ biến và nằm trong nhóm nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Tuy nhiên, công tác tầm soát tại Việt Nam chưa được triển khai đồng bộ. Nhiều trường hợp được phát hiện muộn vì bệnh có thể tiến triển âm thầm, phụ nữ chưa hình thành thói quen kiểm tra định kỳ hoặc còn ngần ngại đến cơ sở y tế.
Tâm lý trì hoãn còn liên quan đến trải nghiệm thăm khám. Một số phương pháp khảo sát tuyến vú có thể gây khó chịu do cần ép vú để thu được hình ảnh đạt yêu cầu. Đến khi sờ thấy khối bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu đáng lo, bệnh có thể đã tiến triển, khiến điều trị phức tạp và tốn kém hơn.
Tầm soát nhằm tìm dấu hiệu bệnh ở người chưa có triệu chứng, không phải chẩn đoán xác định ung thư. Khi hình ảnh có điểm nghi ngờ, bác sĩ sẽ đánh giá cùng tiền sử, khám lâm sàng và xét nghiệm cần thiết; một số trường hợp cần sinh thiết lấy mẫu mô.
TS.BS Hoàng Quốc Cường cho rằng nếu ung thư vú được phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công cao hơn; trong một số trường hợp, điều trị có thể kết hợp phẫu thuật tái tạo tuyến vú. Vì vậy, phụ nữ nên trao đổi với nhân viên y tế về lịch kiểm tra phù hợp với độ tuổi và yếu tố nguy cơ, thay vì chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám.
Hội thảo cập nhật công nghệ và thực hành
Ngày 20/10/2026, nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ tổ chức hội thảo khoa học “Vai trò của nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú”, với sự tham gia của chuyên gia trong nước và quốc tế. Nội dung trao đổi gồm hướng dẫn tầm soát, nhũ ảnh 2D và 3D, sinh thiết vú dưới hướng dẫn X-quang, chụp nhũ ảnh có thuốc cản quang (CEM) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các báo cáo viên gồm TS.BS Theresa S. Buenaflor, chuyên gia chẩn đoán hình ảnh của Healthway, Philippines; BS.CKII Lê Hồng Cúc, Chủ tịch Chi hội Chẩn đoán hình ảnh Vú Việt Nam… BS.CKII Lê Hồng Cúc lưu ý kĩ thuật viên cần thao tác nhanh chóng, chính xác sau khi ép vú đúng tư thế, tránh kéo dài sự khó chịu của người bệnh. Bác sĩ phải chỉ định kĩ thuật dựa trên nhu cầu chẩn đoán, không lạm dụng phương tiện hiện đại khi không cần thiết.
Nhũ ảnh 3D tích hợp AI tại Cần Thơ
Cùng ngày, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ khánh thành hệ thống X-quang nhũ ảnh 3D MAMMOMAT Revelation tích hợp AI của Siemens Healthineers. Theo bệnh viện, đây là hệ thống nhũ ảnh 3D tích hợp AI đầu tiên tại ĐBSCL, góp phần tăng năng lực chẩn đoán hình ảnh tuyến vú trong khu vực.
Khác với nhũ ảnh 2D, công nghệ 3D ghi hình ở nhiều góc rồi tái tạo thành các lát cắt mỏng khoảng 1 mm. Góc quét 50 độ hỗ trợ phân tách cấu trúc mô, giảm ảnh hưởng chồng lấp và giúp bác sĩ đánh giá những bất thường như khối u hoặc vùng bất đối xứng. Công nghệ PRIME tối ưu liều tia X; trong điều kiện phù hợp, mức giảm có thể lên đến 30%, tùy quy trình và đặc điểm người bệnh.
Phần mềm AI Transpara hỗ trợ đánh dấu vùng hình ảnh đáng ngờ và đưa ra điểm đánh giá để bác sĩ tham khảo.
TS. BS Hoàng Quốc Cường đánh giá việc đầu tư thiết bị có ý nghĩa đối với sức khỏe phụ nữ tại Cần Thơ và ĐBSCL. Tuy nhiên, một bệnh viện không thể đáp ứng nhu cầu tầm soát của toàn vùng. Ông đề nghị bệnh viện và đơn vị cung cấp thiết bị hợp tác xây dựng chương trình cộng đồng, từng bước mở rộng mạng lưới để phụ nữ ở nhiều địa phương tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn.
Đưa tầm soát đến gần phụ nữ hơn
Các chuyên gia nhấn mạnh cần phân biệt tầm soát với kiểm tra khi đã có triệu chứng. Người phát hiện khối u, thay đổi hình dạng hoặc da vùng vú, cần đi khám, không tự chờ đến kỳ tầm soát. Ngược lại, không có dấu hiệu cũng không loại trừ nguy cơ. Bác sĩ căn cứ tuổi, tiền sử cá nhân và gia đình để tư vấn phương án phù hợp; không phải phụ nữ nào cũng cần cùng kĩ thuật hoặc tần suất. Truyền thông nên giải thích lợi ích, giới hạn và các bước tiếp theo, giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe tại địa phương.
Thông điệp từ hội thảo ngày 20/10 là phát hiện sớm cần bắt đầu bằng nhận thức và hành động chủ động. Phụ nữ nên hỏi ý kiến nhân viên y tế về lịch tầm soát phù hợp với tuổi và nguy cơ, thay vì chờ có triệu chứng.