Tăng trưởng 2 con số, KH-CN phải ở trung tâm chiến lược phát triển

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026.

Có thể thấy, năm 2025, trong bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức từ bên ngoài và thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp, vượt mức lịch sử. Việt Nam đã thích ứng linh hoạt với tình hình, "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái". Nhờ đó, tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 tiếp tục đạt được nhiều kết quả ấn tượng.

Bước sang năm 2026 - năm có ý nghĩa quan trọng, khởi đầu một giai đoạn phát triển mới. Chính phủ nhấn mạnh việc phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước trong năm 2026, từ 10% trở lên, phải gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Nhấn mạnh việc “chỉ bàn làm, không bàn lùi", nghị quyết yêu cầu đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực.

Song song đó là siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Đồng thời, đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

“Phát triển kinh tế, xã hội, môi trường là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên”, nghị quyết nhấn mạnh.

Đặc biệt, nghị quyết yêu cầu chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo; đặt nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào trung tâm của chiến lược phát triển.

“Cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng xanh, số, tuần hoàn, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, tính tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế”, Chính phủ nêu.

Nghị quyết 01 cũng nhấn mạnh cần tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong lĩnh vực chíp, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; nâng mặt bằng kỹ năng của toàn xã hội; tập trung đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng chiến lược hiện đại…

Nghị quyết nêu rõ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo nghiên cứu, rà soát các nguồn lực, năng lực mới cho tăng trưởng, giải pháp thực hiện. Báo cáo HĐND cùng cấp trong tháng 2.2026 để điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng GRDP của địa phương, trong trường hợp HĐND đã quyết nghị mục tiêu tăng trưởng thấp hơn mục tiêu tại nghị quyết này.

Trước đó, trong báo trình bày ở phiên khai mạc Đại hội Đảng 14, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh việc phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.

Giới chuyên gia nhìn nhận, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 đúng là "rất tham vọng". Song, hoàn toàn có cơ sở, nếu Việt Nam phát huy các “đầu kéo” đủ mạnh và triển khai chính sách đột phá, đồng bộ và quyết liệt.

TS Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường Đại học Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội cho hay: Mục tiêu tăng trưởng 10% là khát vọng lớn, nhưng có khả năng đạt được, nếu Việt Nam khai thác đúng các động lực.

Theo ông Việt, Dự thảo Văn kiện Đại hội 14 của Đảng đã xác định 3 động lực đổi mới mang tính đột phá. Đó là sự thay đổi về tư duy tăng trưởng, hướng tới mô hình hiệu quả, bao trùm, bền vững, lấy khu vực tư nhân, khoa học công nghệ và Nhà nước kiến tạo làm 3 trụ cột phát triển trong giai đoạn tới.

Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Anh Tuấn cũng cho rằng: Yêu cầu đạt mức tăng trưởng cao, bền vững ở mức hai con số trong giai đoạn tới là hết sức cấp bách, không thể chậm trễ để thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045.

Nêu giải pháp để hiện thực hoá mục tiêu này, ông Tuấn nhấn mạnh cần bảo đảm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô; thúc đẩy mạnh mẽ và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời kiến tạo, khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.

Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy nhanh tái cơ cấu nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển các ngành kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; khai thác tốt không gian kinh tế biển, không gian kinh tế tầm thấp và không gian vũ trụ cũng như không gian trong lòng đất.

Ngoài ra, ông Tuấn cho rằng cần phát huy cao nhất vai trò của các khu vực kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nước, phát triển kinh tế tập thể hiệu quả bền vững; nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng vốn đầu tư nước ngoài theo chuẩn mực mới…