Thái Lan thu hút 43,6 tỉ USD vốn đầu tư nhờ cơn sốt AI nhưng đối mặt nhiều câu hỏi

Thái Lan đang nổi lên như một điểm đến quan trọng của làn sóng đầu tư AI toàn cầu. Theo số liệu vừa được Hội đồng Đầu tư Thái Lan (BOI) công bố, tổng vốn đầu tư trong và ngoài nước được phê duyệt trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 43,6 tỉ USD, tăng 37% so với cùng kỳ năm trước. Đây được xem là một trong những mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây.

AI tạo cú hích lịch sử cho dòng vốn đầu tư vào Thái Lan

Động lực lớn nhất đến từ lĩnh vực kinh tế số. Các dự án trung tâm dữ liệu (data center), dịch vụ lưu trữ dữ liệu (data hosting) và điện toán đám mây (cloud computing) chiếm tới 33 tỉ USD, tương đương khoảng ba phần tư tổng vốn đầu tư mới.

Theo Tổng thư kí BOI Narit Therdsteerasukdi, kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của Thái Lan vẫn được duy trì bất chấp bức tranh kinh tế thế giới nhiều biến động. Giá năng lượng tăng do căng thẳng tại Trung Đông, lạm phát và bất ổn địa chính trị không làm chậm lại quyết định mở rộng đầu tư của các tập đoàn công nghệ.

Dù BOI không công bố danh sách đầy đủ các nhà đầu tư mới, các thông báo trước đó cho thấy nhiều "ông lớn" công nghệ đã chọn Thái Lan làm điểm đặt hạ tầng số. Trong số này có TikTok System (Thailand), đơn vị địa phương của nền tảng TikTok, cùng nhiều doanh nghiệp quốc tế đang xây dựng hệ sinh thái AI tại khu vực.

Không chỉ lĩnh vực số, nhiều ngành công nghiệp khác cũng ghi nhận dòng vốn đáng kể. Ngành điện - điện tử thu hút 3,56 tỉ USD, nông nghiệp và chế biến thực phẩm đạt 1,82 tỉ USD, logistics và dịch vụ giá trị cao nhận 1,19 tỉ USD, trong khi ngành ô tô thu hút hơn 759 triệu USD.

Theo BOI, các dự án mới được phê duyệt sẽ tạo ra hơn 82.000 việc làm cho lao động Thái Lan, sử dụng khoảng 11,4 tỉ USD nguyên liệu đầu vào và giúp nâng năng lực xuất khẩu thêm hơn 36,8 tỉ USD mỗi năm.

Giới chức Thái Lan nhấn mạnh mục tiêu không chỉ là gia tăng quy mô vốn đầu tư. Điều quan trọng hơn là tạo ra việc làm có giá trị cao, nâng trình độ kĩ năng cho người lao động và cải thiện thu nhập, qua đó nâng cấp nền kinh tế từ sản xuất truyền thống sang nền kinh tế dựa trên công nghệ và dữ liệu.

Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế Đông Nam Á đang cạnh tranh quyết liệt để thu hút các tập đoàn AI và bán dẫn, Thái Lan rõ ràng đang tận dụng rất tốt cơ hội từ cuộc đua xây dựng hạ tầng số toàn cầu.

Lợi ích kinh tế vẫn là dấu hỏi khi trung tâm dữ liệu tiêu tốn quá nhiều điện và nước

Mặc dù quy mô đầu tư rất lớn tạo ra nhiều kì vọng, không phải ai cũng tin rằng các trung tâm dữ liệu sẽ mang lại lợi ích kinh tế tương xứng trong dài hạn.

Một trong những mối lo lớn nhất là mức tiêu thụ tài nguyên khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI. Những cơ sở này cần nguồn điện ổn định 24/7 để vận hành hàng chục nghìn bộ xử lí AI, đồng thời phải sử dụng lượng nước rất lớn cho hệ thống làm mát nhằm đảm bảo máy chủ hoạt động liên tục.

Theo Kevalin Wangpichayasuk, chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn, chính phủ vẫn chưa đưa ra được đánh giá rõ ràng về hiệu quả kinh tế so với chi phí tài nguyên mà các dự án này sử dụng.

Bà đặt câu hỏi liệu nguồn nước và điện năng quý giá có đang được phân bổ hợp lí hay không, đặc biệt khi biến đổi khí hậu khiến tình trạng thiếu nước và áp lực lên hệ thống điện ngày càng gia tăng. Nếu lợi nhuận thu được không tương xứng với chi phí xã hội phải bỏ ra, việc thu hút quá nhiều trung tâm dữ liệu có thể trở thành gánh nặng trong tương lai.

Một vấn đề khác là mức độ lan tỏa của các dự án AI đối với nền kinh tế trong nước. Ông Veerayooth Kanchoochat, Phó lãnh đạo đảng đối lập People's Party, cho rằng phần lớn thiết bị cấu thành các trung tâm dữ liệu như máy chủ AI, bộ xử lí đồ họa (GPU), hệ thống lưu trữ hay thiết bị mạng đều phải nhập khẩu.

Điều này khiến giá trị gia tăng tạo ra trong nước không cao. Nếu doanh nghiệp nội địa chỉ tham gia ở những khâu như xây dựng cơ bản hoặc dịch vụ phụ trợ, tác động tích cực đối với ngành công nghiệp Thái Lan sẽ bị hạn chế.

Theo ông, điều cần quan tâm không chỉ là quy mô vốn đăng kí mà còn là tỉ lệ nội địa hóa, mức độ chuyển giao công nghệ và khả năng hình thành chuỗi cung ứng bản địa. Nếu các trung tâm dữ liệu hoạt động như những "ốc đảo công nghệ", nhập khẩu gần như toàn bộ thiết bị và chỉ sử dụng một lượng lao động hạn chế sau khi hoàn thành xây dựng, hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế sẽ thấp hơn kì vọng.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng cho rằng các trung tâm dữ liệu vẫn là nền tảng thiết yếu cho nền kinh tế AI. Việc sở hữu hạ tầng điện toán hiện đại có thể giúp Thái Lan thu hút thêm các doanh nghiệp phát triển phần mềm, dịch vụ AI, fintech, thương mại điện tử và các ngành công nghệ cao trong tương lai.

Vì vậy, thách thức của Bangkok không nằm ở việc có nên thu hút đầu tư vào trung tâm dữ liệu hay không, mà là làm thế nào để biến những khoản đầu tư hàng chục tỉ USD thành động lực phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi các chính sách đi kèm về phát triển năng lượng sạch, sử dụng nước hiệu quả, đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao và thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI. Chỉ khi giải quyết được những bài toán đó, cơn sốt đầu tư AI mới thực sự trở thành nền tảng cho tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Thái Lan.