Thấy gì khi tên lửa Iran giội xuống khu vực hạt nhân Dimona của Israel?

Mục tiêu của cuộc tấn công tàn khốc này nhắm thẳng vào thành phố Dimona, nơi đặt cơ sở hạt nhân tối mật và quan trọng nhất của Israel, cùng với khu vực đô thị Arad lân cận. Các lực lượng cứu hộ địa phương đưa ra thông báo khẩn cấp xác nhận có hơn 100 người đã bị thương nặng nề trong các đợt không kích dữ dội của Iran. Sự kiện này đánh dấu một trong những bước leo thang quân sự nghiêm trọng nhất, đe dọa phá vỡ hoàn toàn mọi nỗ lực gìn giữ hòa bình mong manh còn sót lại tại Trung Đông kể từ khi ngọn lửa chiến tranh bắt đầu bùng phát.

Đêm kinh hoàng tại miền nam Israel và sự bất lực của lưới lửa phòng không

Truyền hình nhà nước Iran đã mô tả các cuộc không kích vào tối thứ bảy là một đòn đáp trả trực diện và đích đáng cho những gì họ cáo buộc là cuộc tấn công tàn phá khu phức hợp làm giàu hạt nhân Natanz của nước này vào rạng sáng cùng ngày. Hành động trả đũa quân sự này xác lập một giai đoạn hoàn toàn mới của cuộc chiến, nơi các bên liên tục giáng những đòn thù khốc liệt vào các cơ sở hạ tầng mang tính sống còn của nhau.

Theo báo cáo từ các dịch vụ khẩn cấp của Israel, tình hình tại thành phố Arad đang vô cùng hỗn loạn và bi đát. Ít nhất 88 người dân tại khu vực này đã dính chấn thương nặng nề, trong đó có 10 trường hợp đang nằm trong phòng chăm sóc tích cực với tiên lượng dè dặt. Các khu vực trung tâm thành phố ghi nhận mức độ tàn phá trên diện rộng, với nhiều công trình dân sự bị san phẳng hoàn toàn dưới sức ép của các vụ nổ.

Tại thành phố Dimona, mức độ thương vong cũng ở mức báo động với 39 người bị thương. Phát biểu trước quốc dân trong một bài phát biểu khẩn cấp, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã gọi đây là một buổi tối vô cùng khó khăn đối với toàn bộ nhà nước Israel. Vị lãnh đạo này tiếp tục giữ vững lập trường cứng rắn, tuyên bố sẽ duy trì các chiến dịch quân sự nhắm vào lãnh thổ Iran. Xuyên suốt các chiến dịch không kích do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện kể từ ngày 28.2, truyền thông nhà nước Iran báo cáo đã có hơn 1.500 người thiệt mạng, bao gồm hàng trăm trẻ em vô tội.

Một điểm vô cùng đáng chú ý trong sự kiện lần này là sự thất bại của các hệ thống phòng thủ công nghệ cao. Một đại diện của quân đội Israel thừa nhận các hệ thống phòng không tối tân đã được kích hoạt ngay lập tức khi còi báo động vang lên, nhưng chúng đã không thể ngăn chặn toàn bộ số lượng tên lửa đang lao tới. Các quan chức quân sự mô tả những quả đạn này hoàn toàn quen thuộc và không hề có đặc tính tàng hình hay quỹ đạo bay đặc biệt nào, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về năng lực đánh chặn thực tế của lưới lửa phòng không

. Lực lượng cứu hỏa địa phương cung cấp thêm chi tiết đáng sợ, xác nhận rằng tại cả hai khu vực Dimona và Arad, các tên lửa đánh chặn đã được phóng lên bầu trời đêm nhưng hoàn toàn trượt mục tiêu. Hậu quả là hai quả tên lửa đạn đạo mang theo đầu đạn khổng lồ nặng hàng trăm kg đã lao thẳng xuống khu dân cư, tạo ra những vụ nổ kinh hoàng và sức tàn phá vượt ngoài sức tưởng tượng.

Nỗi ám ảnh rò rỉ phóng xạ và sự giám sát gắt gao từ cộng đồng quốc tế

Việc tên lửa đạn đạo rơi ngay sát sườn một cơ sở hạt nhân trọng yếu đã lập tức đẩy cộng đồng quốc tế vào trạng thái báo động đỏ. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã phải nhanh chóng vào cuộc để trấn an dư luận toàn cầu. Cơ quan này phát đi thông cáo chính thức khẳng định họ chưa nhận được bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Shimon Peres Negev tại Dimona bị hư hại về mặt cấu trúc vật lý. Quan trọng hơn, hệ thống cảm biến môi trường tuyệt đối không ghi nhận bất kỳ mức độ bức xạ hạt nhân bất thường nào rò rỉ ra khu vực xung quanh.

Dù vậy, tổ chức giám sát hạt nhân hàng đầu thế giới này vẫn duy trì trạng thái theo dõi sát sao mọi diễn biến. Tổng giám đốc Rafael Grossi đã đưa ra lời khẩn cầu mạnh mẽ tới các bên tham chiến, yêu cầu họ phải thể hiện sự kiềm chế quân sự ở mức độ tối đa, đặc biệt là khi thực hiện các hoạt động vũ trang ở khu vực lân cận các cơ sở nguyên tử nhạy cảm.

Nhóm phóng viên của đài Al Jazeera đã xác định được ba điểm va chạm riêng biệt trải dài trên khắp thành phố Dimona. Tại một trong những điểm rơi, một tòa nhà dân cư ba tầng đã sụp đổ hoàn toàn thành một đống đổ nát ngổn ngang, kéo theo nhiều đám cháy lớn bùng phát dữ dội trong đêm tối. Mạng lưới truyền thông của Al Jazeera, dù bị cấm hoạt động chính thức bên trong lãnh thổ Israel, vẫn thu thập và xác minh được các đoạn phim do nhân chứng ghi lại.

Những khung hình này cho thấy cảnh tượng một quả tên lửa xé toạc bầu trời và lao thẳng xuống thành phố, ngay sau đó là một quả cầu lửa khổng lồ và một tiếng nổ chói tai rung chuyển mặt đất. Đứng trước rủi ro an ninh quá lớn, hội đồng khu vực Ramat Negev lân cận đã ra lệnh đóng cửa toàn bộ trường học và hủy bỏ mọi hoạt động giáo dục trong ngày hôm sau để đảm bảo an toàn tính mạng cho học sinh.

Sự kiện tấn công vào Dimona thực chất là hệ quả nối tiếp từ một chuỗi hành động quân sự diễn ra ngay trước đó. Vào sáng Thứ bảy, giới chức quân sự Israel đã công khai tuyên bố về việc không kích thành công một cơ sở nghiên cứu và phát triển thuộc Đại học Malek Ashtar ở thủ đô Tehran. Phía Israel lập luận rằng cơ sở giáo dục này thực chất là một bình phong được sử dụng để phát triển các linh kiện công nghệ cao phục vụ cho chương trình vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Quân đội Israel tái khẳng định quyết tâm sắt đá trong việc ngăn chặn chính quyền Iran sở hữu vũ khí hạt nhân bằng mọi giá.

Ở chiều ngược lại, Tehran lớn tiếng cáo buộc liên minh Mỹ - Israel đã cố tình nhắm mục tiêu vào khu phức hợp làm giàu uranium Natanz của họ, dù may mắn là không có vụ rò rỉ phóng xạ nào xảy ra sau cuộc oanh tạc. Một quan chức Israel giấu tên đã phủ nhận việc Tel Aviv đứng sau vụ tấn công Natanz, nhưng quân đội chính quy của họ vẫn giữ thái độ im lặng hoàn toàn trước giới truyền thông.

Bức màn bí mật hạt nhân lịch sử và quy luật "mắt đền mắt" khốc liệt

Khu vực Dimona luôn được coi là trái tim tuyệt mật của toàn bộ chương trình vũ khí chiến lược của nhà nước Israel. Trung tâm nghiên cứu này được xây dựng trong một bức màn bí mật dày đặc với sự hỗ trợ kỹ thuật to lớn từ chính phủ Pháp và chính thức đi vào hoạt động từ năm 1958. Khác với các quốc gia sở hữu vũ khí nguyên tử khác, Israel được giới quan sát quốc tế tin rằng đã phát triển thành công và sở hữu kho vũ khí hạt nhân từ cuối những năm 1960.

Xuyên suốt nhiều thập kỷ qua, quốc gia này luôn kiên định duy trì một chính sách mập mờ có chủ ý, tuyệt đối từ chối xác nhận hay phủ nhận sự tồn tại của vũ khí hủy diệt hàng loạt trên lãnh thổ của mình. Thỏa thuận im lặng ngầm này được thiết lập thông qua những cuộc đàm phán chính trị tinh vi với giới chức Washington. Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ đánh giá rằng một tuyên bố sở hữu vũ khí hạt nhân công khai từ phía Tel Aviv sẽ tạo ra sự hoảng loạn và châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang thảm khốc không thể kiểm soát trên toàn bộ khu vực Trung Đông.

Đứng trước sự áp đảo về công nghệ quân sự của đối phương, Iran đang thực thi những điều chỉnh chiến lược mang tính bước ngoặt. Abas Aslani - một học giả cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông có trụ sở tại Teẻhan - đã đưa ra những phân tích sâu sắc trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Al Jazeera.
Ông nhận định rằng giới lãnh đạo Iran đang kiên quyết theo đuổi chiến lược "mắt đền mắt, răng đền răng" nhằm mục đích thiết lập lại một ranh giới răn đe vững chắc. Tehran đang dồn toàn lực để thu hẹp khoảng cách giữa những lời đe dọa chính trị trên giấy và các hành động đáp trả quân sự trên thực địa.

Học giả này nhấn mạnh rằng mục tiêu cốt lõi của Iran vượt xa ý nghĩa của việc ép buộc một lệnh ngừng bắn tạm thời. Họ khao khát chứng minh năng lực tấn công thực sự và biến những lời cảnh báo của mình trở nên đáng tin cậy.
Thông qua việc giáng trả đích đáng vào các mục tiêu nhạy cảm, Iran muốn tạo ra một nền tảng vững chắc để đàm phán một thỏa thuận an ninh dài hạn hoàn toàn mới. Bằng cách tấn công trực diện vào những khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của đối phương, họ gửi đi một thông điệp đanh thép về sự sẵn sàng chấp nhận mọi rủi ro để bảo vệ quyền lợi quốc gia, mở ra một chương mới đầy u ám cho cục diện địa chính trị toàn cầu.