Nhịp đập công nghệ

THCS Cầu Giấy 'nổi như cồn' sau giải đấu Robotics: Ngày chung kết, phụ huynh đến xem chật kín

Tuyết Nhung • 22/10/2025 09:36

"Việc đưa robotics vào chương trình học là điều cần thiết để học sinh tiếp cận với công nghệ mới, sẵn sàng bước ra một không gian mới", Hiệu trưởng Lưu Văn Thông chia sẻ.

Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) vừa tổ chức thành công Giải đấu Cầu Giấy VEX IQ 2025, chọn ra 5 đội xuất sắc nhất để đại diện nhà trường tham gia các sân chơi lớn hơn trong thời gian tới. Ông Lưu Văn Thông - Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy – đã có những chia sẻ với Tạp chí Một Thế Giới về cuộc thi này.

- Được biết đây là năm đầu tiên trường THCS Cầu Giấy tổ chức Giải đấu Cầu Giấy VEX IQ 2025, và cũng là một trong số ít các trường THCS tổ chức giải đấu này. Điều gì thôi thúc nhà trường mạnh dạn tiến hành một giải đấu robot, thưa ông?

- Ông Lưu Văn Thông: Trường THCS Cầu Giấy rất may mắn khi được Tổng Bí thư Tô Lâm đến thăm và trao tặng phòng STEM vào tháng 5.2025. Trong phòng đó được trang bị đầy đủ các thiết bị, đặc biệt là hệ thống robot. Nhà trường muốn khai thác hiệu quả tốt nhất phòng STEM, giúp học sinh tiếp cận được những công nghệ tiên tiến.

Ý tưởng tổ chức giải thi đấu robot cho học sinh toàn trường xuất phát từ mong muốn cho các học sinh có thể tiếp cận được sân chơi công nghệ cao. Trong bối cảnh Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia... các hoạt động của trường cũng không tách rời khỏi những yêu cầu tại hai nghị quyết này.

Bây giờ làm sao để các con được tiếp cận công nghệ, mở rộng tư duy, để khi bước ra một không gian, môi trường khác thì không bị ngỡ ngàng vì mình chưa bao giờ được tiếp cận. Đấy là nguyên nhân sâu xa nhất và cũng là mong mỏi của nhà trường để tổ chức giải đấu này.

- Ông có thể chia sẻ thêm về giải đấu năm nay và đánh giá của các chuyên gia robotics?

- Ông Lưu Văn Thông: Khi tổ chức giải đấu này chúng tôi cũng không kỳ vọng có nhiều đội vì đây là giải đấu mới và khó. Muốn tham gia được, các con cần sự đam mê. Tuy nhiên, khi phát động thì rất bất ngờ, có tới 49 đội trong toàn trường đăng ký tham gia.

Vừa rồi tôi đón chuyên gia của bên VEX sang thăm trường, họ cũng rất ngạc nhiên vì một trường THCS có thể tổ chức giải đấu mà có số lượng đội lớn như thế. Có lẽ là đến các vòng khu vực, một bảng đấu cấp THCS sẽ có khoảng hơn 30 đội. Nhưng ở cấp trường mà có tới 49 đội, số lượng robot đủ để trang bị cho 49 đội có thể tập luyện, thi đấu cho thấy trường có một hệ thống robot, sân tập, sân đấu rất tốt.

“

Ý tưởng tổ chức giải thi đấu robot cho học sinh toàn trường xuất phát từ mong muốn cho các học sinh có thể tiếp cận được sân chơi công nghệ cao.

Ông Lưu Văn Thông - Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy

Giải đấu gồm 2 vòng: Ở vòng đầu, các học sinh lập trình robot ảo và chạy thử phần mềm. Tại vòng chung kết, học sinh thi đấu điều khiển robot theo liên minh 2 đội cùng nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Thông qua giải đấu, nhà trường chọn ra 5 đội xuất sắc nhất để tập luyện, chuẩn bị cho các giải đấu cấp quốc gia và quốc tế trong thời gian tới.

- Trường kỳ vọng học sinh sau khi tham gia giải đấu sẽ đạt được những kỹ năng cốt lõi nào, ngoài kiến thức về công nghệ? Phản hồi ban đầu của phụ huynh và giáo viên về giải đấu mới này như thế nào, thưa ông?

- Ông Lưu Văn Thông: Khi tổ chức giải, phụ huynh các học sinh vào cuộc rất nhiệt tình, các con cũng rất đam mê. Ngày chúng tôi tổ chức chung kết, phụ huynh đến cổ vũ kín cả không gian thi đấu. Các phụ huynh đều cho rằng đây là một sân chơi cần thiết cho các con. Còn các học sinh thì mong muốn hằng năm sân chơi hữu ích này vẫn tiếp tục.

“

Ngày chúng tôi tổ chức chung kết, phụ huynh đến cổ vũ kín cả không gian thi đấu.

Hiệu trưởng Lưu Văn Thông

Để thành công tham gia giải đấu này, học sinh phải trải qua rất nhiều buổi làm việc nhóm, làm việc với giáo viên hướng dẫn... Những việc đó giúp các bạn phát triển kỹ năng rất tốt:

Thứ nhất là tiếng Anh, vì các thông tin, tài liệu, lập trình... sử dụng tiếng Anh rất nhiều.

Thứ hai là kỹ năng làm việc nhóm, trong mọi hoạt động nhà trường đều hướng đến kỹ năng làm việc nhóm. Cuộc thi này bắt buộc các thành viên trong đội phải làm việc nhóm với nhau, phát huy trí tuệ tập thể thì sản phẩm robot mới hoàn thiện.

Thứ ba là kỹ năng tìm kiếm thông tin, tài liệu nước ngoài và chắt lọc để chuyển thành những yêu cầu cụ thể nhằm giải quyết bài toán mà robot phải làm, từ đó giúp các em hình thành được cơ sở kỹ năng của những công dân toàn cầu.

- Vì sao nhà trường chọn robot, một lĩnh vực công nghệ phức tạp, làm “sân chơi” cho lứa tuổi THCS, thay vì các hình thức ngoại khóa truyền thống hơn?

- Ông Lưu Văn Thông: Một trong những lý do quan trọng nhất mà chúng tôi chọn robotics là vì bây giờ khoa học công nghệ rất phát triển. Tự động hóa, AI, dữ liệu lớn... là những thứ không thể đảo ngược với xu hướng phát triển. Chúng tôi mong muốn học sinh được tiếp cận với những công nghệ hiện đại ngay từ lúc còn học ở THCS.

Còn các hình thức ngoại khóa khác, chúng tôi vẫn làm thường niên. Riêng với robotics, mục tiêu của chúng tôi là hướng học sinh đến mô hình khó hơn, phức tạp hơn và đòi hỏi sự đam mê hơn. Những kỹ năng, kiến thức được học trên sách vở giờ đây sẽ được trải nghiệm, ứng dụng vào sân chơi. Điều quan trọng nhất là robotics giúp các bạn học sinh hình dung được công nghệ bây giờ phát triển đến mức độ nào.

“

Chúng tôi chọn robotics vì bây giờ khoa học công nghệ rất phát triển. Tự động hóa, AI, dữ liệu lớn... là những thứ không thể đảo ngược với xu hướng phát triển.

Hiệu trưởng Lưu Văn Thông

Ở góc độ trường học, học sinh mới chỉ được học kiến thức nền, nhưng khi tham gia vào giải đấu này thì các bạn được tìm hiểu chuyên sâu hơn. Lúc đó mới nhận ra công nghệ giờ đây phát triển hằng ngày, nếu không cố gắng học tập tốt hơn để được tiếp cận với công nghệ cao hơn thì dù là học sinh giỏi, cũng sẽ bị lạc hậu so với thế giới xung quanh.

Toàn bộ robot trong giải đấu của trường đều được nhập khẩu từ Mỹ, cho nên các bạn cũng được tiếp cận với công nghệ tiên tiến từ nước ngoài. Điều đó góp phần để hình dung được khu vực xung quanh Việt Nam phát triển ra làm sao, còn chúng ta phát triển ở mức nào, để các bạn học sinh cố gắng hơn.

- Việc có sự góp mặt của đội thi robotics quốc gia có tác động gì cho giải đấu lần đầu tiên này thưa ông?

- Ông Lưu Văn Thông: Năm nay là năm đầu tiên chúng tôi đưa vào giảng dạy AI và robotics toàn bộ bằng tiếng Anh để học sinh được vừa tiếp cận được công nghệ, vừa định hướng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Khi có câu lạc bộ này, những bạn nào đam mê với robot và AI thì đăng ký tham gia trên tinh thần tự nguyện, được trải nghiệm và học một cách bài bản về lộ trình khai thác, sử dụng cũng như lập trình robot.

“

Năm nay là năm đầu tiên chúng tôi đưa vào giảng dạy AI và robotics toàn bộ bằng tiếng Anh

Hiệu trưởng Lưu Văn Thông

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục lựa chọn giải đấu trong khu vực và quốc tế để cho các bạn có đam mê tham gia. Đến thời điểm này, chúng tôi đã sẵn sàng cho các giải đấu sau khi đã tham gia đấu tập ở một số nơi. Trong tháng 11 tới, chúng tôi sẽ tham gia giải khu vực và hi vọng sẽ có kết quả cao để tham gia vòng quốc gia. Dự kiến năm nay cũng tham gia một giải đấu quốc tế tại Trung Quốc vào cuối tháng 12.

- Có đội thi hoặc sản phẩm robot nào để lại ấn tượng sâu sắc với ông không? Ấn tượng cụ thể là gì?

- Ông Lưu Văn Thông: Qua một số vòng thi, tôi thấy mỗi đội có robot với cấu trúc khác nhau, miễn sao giải quyết được bài toán mà luật chơi đưa ra. Nó thể hiện sự sáng tạo lớn của các đội.

Tôi ấn tượng nhất với một đội năm trước nữa đã từng đi thi quốc tế, là nhóm học sinh liên cấp của một số trường. Nâng cấp robot của các bạn ấy rất ấn tượng. Ngay từ vòng thi đấu tập mà robot đã gần như đã hoàn chỉnh 100% về giải quyết bài toán rồi.

Với THCS Cầu Giấy, mỗi một giai đoạn chúng tôi nâng cấp một phần để làm sao robot được hoàn thiện hơn trong mỗi trận thi đấu. Việc thi đấu với những đội đã từng thi quốc tế và quốc gia là những trải nghiệm và kinh nghiệm rất tốt cho học sinh Cầu Giấy.

- Thầy đánh giá thế nào về việc học sinh THCS tiếp cận sớm với lập trình, AI, và robotics trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục hiện nay? Trường có dự kiến đưa AI vào giảng dạy như môn học chính không?

- Ông Lưu Văn Thông: Tôi nghĩ việc đưa robotics và AI vào học là một xu thế cần thiết, học sinh được tiếp cận càng sớm càng tốt theo một lộ trình để làm sao hướng học sinh đến cách tư duy mới khi còn đang ngồi trong ghế nhà trường. Cách tiếp cận như vậy cũng phù hợp với kiến thức nền các em đã có, phù hợp với đam mê, phù hợp với thời gian có ở trường.

“

Tôi nghĩ việc đưa robotics và AI vào học là một xu thế cần thiết

Hiệu trưởng Lưu Văn Thông

Chúng tôi đang tiến tới đưa robotics và AI thành môn học cho tất cả học sinh trong thời gian sắp tới, còn hiện nay vẫn duy trì dưới dạng câu lạc bộ dành cho những bạn yêu thích, để từ đó chúng tôi có đánh giá, sau đó thì cũng sẽ kiểm nghiệm lại. Khi thấy đầy đủ các điều kiện rồi, chúng tôi cũng được chủ động về mặt xây dựng chương trình nên có thể đưa thành tiết học mà ở đó tất cả các học sinh đều được học robot và AI.

- Hiện nay, câu lạc bộ robotics và AI tại trường đang hoạt động thế nào, thưa ông?

- Ông Lưu Văn Thông: Với câu lạc bộ robotics và AI ở trường THCS Cầu Giấy, học sinh đăng ký theo tinh thần tự nguyện, sau đó sẽ được chia lớp. Hiện tại, khối lớp 6 và lớp 7 có 4 lớp học về AI và robotics. Những lớp này học 2 tiết/tuần. Quá trình học sử dụng toàn bộ tiếng Anh. Các em sẽ được học về cách sử dụng AI thế nào, bản chất của AI là gì, làm thế nào để AI là người bạn đồng hành chứ không phải phụ thuộc vào AI trong học tập và các công việc khác.

Bên cạnh đó, câu lạc bộ giúp các em học sinh hiểu được nguyên lý vận hành robot, sau đó sẽ được lắp ráp và lập trình robot ở mức độ đơn giản cho đến phức tạp theo từng khối lớp và theo lộ trình đã được xây dựng.

Vừa rồi, trường đã tham gia hai cuộc thi giao lưu, học sinh của trường đều đạt giải nhất, giải nhì và giải ba. Trong 5 đội thì có đến 4 đội có giải. Tiếp tới là vòng quốc gia, vòng khu vực, chúng tôi cũng kỳ vọng các đội thi có thể đạt được giải cao nhất để có thể tham gia được những cuộc thi với quy mô lớn hơn nữa.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này.