Thế hệ triệu phú, tỉ phú AI tiêu tiền hưởng thụ thế nào?

Nếu giai đoạn đầu của cơn sốt AI là cuộc đua huy động vốn và tăng định giá doanh nghiệp, thì hiện nay thị trường đang bước sang chương tiếp theo: Khối tài sản trên giấy bắt đầu trở thành tiền thật. Và một thế hệ triệu phú, thậm chí tỉ phú AI ra đời.

Khi các nhà sáng lập bán cổ phần, nhân viên sớm hiện thực hóa quyền chọn cổ phiếu và những kỹ sư AI nhận các gói lương thưởng trị giá hàng triệu USD, một làn sóng tiêu dùng mới cũng xuất hiện, từ bất động sản, đồng hồ xa xỉ đến công nghệ kéo dài tuổi thọ và các trải nghiệm "không thể mua bằng tiền" đối với số đông.

AI tạo ra thế hệ triệu phú, tỉ phú mới nhanh hơn bất kì cuộc cách mạng công nghệ nào

Chưa có cuộc cách mạng công nghệ nào tạo ra tài sản với tốc độ nhanh như AI. Trong chưa đầy ba năm, hàng trăm tỉ USD đã được các quỹ đầu tư rót vào startup AI, trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn và hạ tầng điện toán. Giá trị của nhiều công ty tăng theo cấp số nhân chỉ sau vài vòng gọi vốn, biến những cổ phần từng gần như vô giá trị thành khối tài sản khổng lồ.

Nếu trước đây, giới công nghệ phải chờ nhiều năm để một công ty niêm yết mới có thể đổi quyền chọn cổ phiếu thành tiền mặt, thì làn sóng AI đang rút ngắn đáng kể quá trình này. Các thương vụ bán cổ phần thứ cấp (secondary sale), mua bán doanh nghiệp hay IPO giúp nhiều nhà sáng lập và nhân viên sớm hiện thực hóa khối tài sản của mình.

Business Insider nhận định AI đang "đúc" triệu phú với tốc độ chưa từng thấy. Một ví dụ điển hình là khi SpaceX niêm yết trong tháng này, khoảng 4.400 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên được cho là đã trở thành triệu phú nhờ cổ phiếu, trong đó có cả nhân viên căn tin. Chỉ ít ngày sau, thương vụ mua lại startup lập trình AI Cursor với mức định giá 60 tỉ USD cũng biến bốn nhà sáng lập mới ngoài 20 tuổi thành các tỉ phú chỉ sau một đêm.

Không chỉ nhà sáng lập hưởng lợi. Các kỹ sư AI hàng đầu hiện nhận những gói lương, thưởng và cổ phiếu trị giá hàng triệu USD mỗi năm, mức đã vượt xa mặt bằng của ngành công nghệ cách đây một thập kỉ. Cuộc cạnh tranh nhân tài giữa các công ty AI khiến những chuyên gia hàng đầu trở thành "siêu sao", được săn đón không khác gì các vận động viên hay nghệ sĩ nổi tiếng.

Theo Scott Kerr, nhà sáng lập công ty tư vấn hàng xa xỉ Silvertone Consulting, nếu định giá AI không sụp đổ, dòng tiền từ giới giàu mới này sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thị trường hàng xa xỉ của Mỹ.

Tuy nhiên, khác với các thế hệ triệu phú Phố Wall hay giới tài chính trước đây, tầng lớp giàu lên nhờ AI đang có cách tiêu tiền rất khác. Họ không chỉ mua những món đồ đắt đỏ để thể hiện địa vị mà còn đầu tư mạnh vào sức khỏe, thời gian và các trải nghiệm cá nhân.

Biểu tượng địa vị mới: Đồng hồ cơ, tuổi thọ và những trải nghiệm không thể sao chép

Một trong những biểu tượng dễ nhận thấy nhất là đồng hồ xa xỉ. Scott Kerr cho rằng giới AI đang kết hợp hai thế giới trên cổ tay. Một bên là đồng hồ thông minh để theo dõi dữ liệu sức khỏe và công việc. Bên còn lại là đồng hồ cơ truyền thống - không phải vì nhu cầu xem giờ, mà vì giá trị thủ công và tính biểu tượng.

Những thương hiệu như Patek Philippe, Audemars Piguet hay Rolex tiếp tục là lựa chọn hàng đầu. Bên cạnh đó, các mẫu đồng hồ độc lập hiếm hoặc đồng hồ cổ cũng trở thành món đồ được săn lùng.

Gab Waller, chuyên gia tìm kiếm hàng hiệu cao cấp tại Los Angeles, cho biết nhiều nhà sáng lập AI trẻ đặc biệt yêu thích đồng hồ vintage. Các sản phẩm bà tìm cho khách thường có giá từ 15.000 đến 60.000 USD.

Không chỉ đồng hồ, dịch vụ concierge siêu cao cấp cũng đang hưởng lợi từ làn sóng AI. Levi Pastor, chủ doanh nghiệp concierge tại London, cho biết nhiều khách hàng trong lĩnh vực AI không hỏi món đồ nào đắt nhất mà muốn biết "đâu là thứ chỉ người trong giới mới hiểu".

Điều họ tìm kiếm có thể là một chiếc đồng hồ Audemars Piguet trị giá gần 860.000 USD, một chiếc túi Hermès hiếm, bữa tối riêng trong Bảo tàng Louvre hay vé hậu trường các buổi hòa nhạc gần như không thể mua bằng cách thông thường.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong khái niệm xa xỉ. Nếu trước đây, hàng hiệu là cách khẳng định địa vị thì nay những trải nghiệm độc quyền mới trở thành "đơn vị tiền tệ" của giới siêu giàu công nghệ.

Các công ty concierge vì thế phát triển mạnh. Knightsbridge Circle tại London cho biết tuổi trung bình khách hàng đã giảm từ 50 xuống còn 42 khi ngày càng nhiều doanh nhân AI và tiền mã hóa gia nhập. Riêng phí thành viên đã từ 50.000 USD mỗi năm.

Ngay cả dịch vụ Quintessentially cũng cho biết nhiều khách hàng AI đang chi mạnh để sở hữu vé VIP cho World Cup 2026, kì World Cup được đánh giá là đắt đỏ nhất lịch sử.

Đầu tư vào tuổi thọ trở thành "cuộc chơi" mới của giới giàu AI

Nếu đồng hồ thể hiện địa vị thì sức khỏe đang trở thành khoản đầu tư lớn nhất của giới giàu AI. Trong ngành công nghệ, nơi tốc độ đổi mới diễn ra từng ngày, khả năng duy trì hiệu suất làm việc được xem như lợi thế cạnh tranh.

Không phải ngẫu nhiên mà tỉ phú Bryan Johnson trở thành hình mẫu của nhiều doanh nhân AI. Ông chi khoảng 2 triệu USD mỗi năm cho các chương trình chống lão hóa với mục tiêu làm chậm quá trình già đi của cơ thể.

Từ các buồng oxy cao áp, xét nghiệm sinh học định kì đến liệu pháp thay huyết tương, những công nghệ từng chỉ dành cho giới siêu giàu nay đang lan rộng trong cộng đồng công nghệ.

Tại Singapore, việc thuê buồng oxy cao áp có thể tiêu tốn khoảng 2.600 USD mỗi tháng. Tại London, liệu pháp thay huyết tương có giá gần 7.000 USD mỗi lần điều trị và cần thực hiện nhiều phiên liên tiếp.

Theo Faye Mythen, lãnh đạo một phòng khám chuyên về tuổi thọ tại Anh, các doanh nhân AI nhìn nhận cơ thể theo cách tương tự vận động viên chuyên nghiệp. Họ muốn tối ưu hóa hiệu suất làm việc thông qua dữ liệu sinh học, chế độ dinh dưỡng và công nghệ y học tiên tiến.

Song song với đó là sự bùng nổ của du lịch chăm sóc sức khỏe. Các khu nghỉ dưỡng siêu sang kết hợp trị liệu, thiền, thể thao và kiểm tra sức khỏe cá nhân hóa trở thành điểm đến yêu thích của giới công nghệ. Một đêm tại Amangani ở bang Wyoming (Mỹ) có thể có giá trên 2.000 USD, nhưng vẫn nằm trong danh sách được nhiều doanh nhân AI lựa chọn.

Đằng sau tất cả những xu hướng tiêu dùng này là một sự thay đổi lớn hơn trong nền kinh tế. Nếu các cuộc cách mạng công nghệ trước tạo ra tầng lớp giàu mới trong nhiều thập kỉ, AI đang rút ngắn chu kì đó xuống chỉ còn vài năm. Và khi nhiều công ty như OpenAI hay Anthropic được dự báo sẽ tiến tới IPO trong tương lai không xa, số lượng triệu phú và tỉ phú AI có thể còn tăng mạnh hơn nữa.

Điều đó đồng nghĩa thị trường hàng xa xỉ cũng sẽ bước vào một chu kì tăng trưởng mới. Nhưng thay vì chỉ bán sản phẩm, các thương hiệu sẽ phải bán cảm giác độc quyền, cá nhân hóa và những trải nghiệm không thể sao chép.

Bởi với thế hệ giàu lên nhờ AI, giá trị của một món đồ không còn nằm ở việc nó đắt đến đâu, mà ở chỗ có bao nhiêu người khác cũng có thể sở hữu nó. Trong nền kinh tế mới do AI tạo ra, sự khan hiếm và tính độc bản đang trở thành thứ tài sản xa xỉ nhất.