Thư viện tổng thống Trump gây bão

Dự án thư viện tổng thống của ông Donald Trump tại Miami đang gây tranh cãi trên truyền thông quốc tế. Tòa tháp 47 tầng, tượng vàng khổng lồ và câu hỏi: di sản lịch sử hay “tượng đài cái tôi”?

Trong truyền thống chính trị Mỹ, thư viện tổng thống không chỉ là nơi lưu trữ tài liệu. Đó còn là cách các nhà lãnh đạo định hình di sản của mình sau khi rời Nhà Trắng.

Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng thư viện của ông Donald Trump lại đang tạo nên cuộc tranh luận hiếm thấy. Theo bản thiết kế được công bố, công trình này mang dáng dấp của một khu phức hợp giải trí sang trọng hơn là một thư viện theo nghĩa truyền thống.

Một tòa tháp quyền lực trên bờ biển Miami

Dự án được giới thiệu là tòa nhà chọc trời cao 47 tầng tại bờ biển Miami, con số tượng trưng cho việc Trump trở thành Tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ. Điểm gây chú ý nhất nằm ở trung tâm công trình: bức tượng vàng khổng lồ của ông Trump, với cánh tay giơ cao trong tư thế chiến thắng.

Nhiều nhà quan sát cho rằng hình ảnh này gợi nhớ đến những tượng đài quyền lực thường thấy ở các quốc gia tôn vinh lãnh tụ chính trị.

Trong đoạn video giới thiệu dự án, tòa nhà được thiết kế với mặt kính phản chiếu khổng lồ, phía ngoài gắn dòng chữ TRUMP nổi bật. Bên trong là những khu vườn trên mái, không gian trưng bày và bản sao của Phòng Bầu dục.

Điều gây bất ngờ là trong toàn bộ bản mô phỏng, sách gần như không xuất hiện. “Tôi không thực sự tin vào việc xây thư viện hay bảo tàng. Có lẽ nó sẽ giống một khách sạn hơn”, Tổng thống Trump từng nói với báo chí.

Từ thư viện lịch sử đến “công trình di sản”

Khái niệm thư viện tổng thống bắt đầu từ thời Franklin D. Roosevelt. Ông là người đầu tiên quyết định trao tặng tài liệu và kỷ vật trong nhiệm kỳ cho quốc gia. Từ đó, các tổng thống Mỹ thường xây dựng thư viện riêng để lưu giữ hồ sơ chính quyền, đồng thời trưng bày những hiện vật liên quan đến nhiệm kỳ của mình.

Các công trình này thường là sự kết hợp giữa lưu trữ, bảo tàng và không gian triển lãm.

Mỗi thư viện cũng phản ánh phong cách và cá tính của chủ nhân: Thư viện John F. Kennedy được kiến trúc sư IM Pei thiết kế theo phong cách hiện đại. Thư viện Ronald Reagan mang kiến trúc Spanish Mission và trưng bày một phần Bức tường Berlin. Thư viện George W. Bush lưu giữ nhiều hiện vật từ chiến tranh Iraq, bao gồm khẩu súng của Saddam Hussein. Vì vậy, thư viện tổng thống từ lâu không chỉ là nơi lưu trữ lịch sử mà còn là một dạng “bảo tàng di sản cá nhân” của các nhà lãnh đạo.

Thiết kế xa hoa và tranh cãi chính trị

Bản thiết kế thư viện Trump do hãng kiến trúc Bermello Ajamil (Miami) thực hiện.

Theo mô tả, tòa nhà sẽ có sảnh lớn với thang cuốn mạ vàng, khu triển lãm máy bay chiến đấu và cả chiếc Air Force One được Qatar tặng, trưng bày như một “hiện vật trung tâm”. Một số nhà phê bình kiến trúc cho rằng tổng thể công trình giống khách sạn Las Vegas kết hợp bảo tàng hàng không, mang màu sắc phô trương hơn là học thuật.

Ngoài yếu tố thiết kế, dự án còn gây tranh luận về khu đất xây dựng. Khu đất ven biển dành cho dự án được chuyển giao cho quỹ thư viện Trump từ Miami Dade College trong một thương vụ gây nhiều tranh cãi. Giá trị khu đất được ước tính hơn 67 triệu USD. Một số nhà hoạt động tại Florida cho rằng dự án này giống một dự án bất động sản thương mại hơn là thư viện phục vụ công chúng.

Cuộc cạnh tranh di sản giữa các tổng thống

Thời điểm công bố dự án thư viện Trump cũng trùng với thông tin Trung tâm Tổng thống Barack Obama dự kiến mở cửa vào tháng 6 tại Chicago.

Công trình của cựu Tổng thống Obama trị giá khoảng 850 triệu USD, cũng gây tranh cãi về chi phí và nguy cơ thúc đẩy quá trình tái phát triển đô thị khiến cư dân lâu năm phải rời đi.

Trên mạng xã hội, nhiều người đã so sánh hai dự án như một “cuộc chiến phong cách kiến trúc”. Nếu thư viện Obama mang phong cách hiện đại và tối giản, thì dự án của Trump lại thể hiện sự xa hoa, phô trương và đậm dấu ấn cá nhân.

Kiến trúc và câu chuyện quyền lực

Trong lịch sử chính trị Mỹ, các thư viện tổng thống luôn phản ánh cách mỗi nhà lãnh đạo muốn được nhớ đến.

Với ông Trump, người xuất thân từ lĩnh vực bất động sản, kiến trúc dường như cũng trở thành một phần trong việc xây dựng hình ảnh cá nhân.

Dù dự án vẫn đang ở giai đoạn đề xuất, kế hoạch này đã cho thấy một điều: thư viện tổng thống không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử, mà còn là sân khấu để các nhà lãnh đạo định hình di sản của mình. Và trong trường hợp của ông Donald Trump, di sản ấy có thể mang hình dáng của một tòa tháp mạ vàng nhìn ra đại dương.