Thương hiệu công nghệ Việt phải được xây bằng chất lượng

Đây cũng là bài toán ngày càng rõ đối với doanh nghiệp công nghệ Việt khi thị trường trong nước mở rộng và quá trình tham gia chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng sâu. Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp tạo ra sản phẩm nhanh hơn, nhưng chính chất lượng mới quyết định sản phẩm đó có thể đứng vững đến đâu.

Không thể xây thương hiệu chỉ bằng câu chuyện công nghệ

Trong nhiều năm, khi nói đến công nghệ Việt, câu chuyện thường bắt đầu từ năng lực kỹ thuật: doanh nghiệp có đội ngũ kỹ sư, có nền tảng phần mềm, có khả năng nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Đây là những điều kiện cần, nhưng chưa đủ để hình thành một thương hiệu công nghệ có sức cạnh tranh.

Một phần mềm có nhiều tính năng chưa chắc đã là sản phẩm tốt nếu người dùng khó sử dụng. Một hệ thống AI có thuật toán phức tạp cũng chưa tạo được giá trị nếu kết quả thiếu ổn định. Một thiết bị được thiết kế bởi kỹ sư Việt Nam sẽ khó tạo dựng thị trường nếu độ bền, khả năng vận hành và dịch vụ sau bán hàng chưa đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, khi ngành công nghiệp công nghệ số chuyển từ gia công, cung cấp dịch vụ sang nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm, khái niệm chất lượng cũng cần được nhìn rộng hơn.

Chất lượng của một sản phẩm số không chỉ là việc hệ thống có hoạt động hay không. Đó còn là khả năng vận hành ổn định trong điều kiện thực tế, bảo đảm an toàn dữ liệu, dễ tích hợp, có thể mở rộng khi nhu cầu tăng lên và duy trì được hiệu quả trong thời gian dài.

Với những sản phẩm phục vụ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp lớn hay các lĩnh vực thiết yếu như tài chính, y tế, giáo dục, giao thông, sản xuất, yêu cầu này càng rõ. Một lỗi kỹ thuật nhỏ có thể không còn là vấn đề riêng của nhà cung cấp mà ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cả hệ thống.

Thị trường chính là phép thử khắt khe nhất

Một trong những thay đổi đáng chú ý của công nghiệp công nghệ số Việt Nam là sản phẩm ngày càng phải đối mặt với những bài toán thực tế hơn.

Nếu trước đây doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một ý tưởng công nghệ rồi tìm kiếm thị trường, thì hiện nay hướng đi ngược lại ngày càng phổ biến: bắt đầu từ vấn đề của khách hàng, xác định nhu cầu, sau đó lựa chọn công nghệ phù hợp để giải quyết.

Cách tiếp cận này buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách làm sản phẩm.

Một nền tảng số phục vụ sản xuất phải chứng minh được rằng nó giúp giảm thời gian, tiết kiệm chi phí hoặc nâng cao năng suất. Một giải pháp AI phải cho thấy khả năng xử lý dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định tốt hơn phương thức truyền thống. Một sản phẩm an toàn thông tin phải bảo đảm khả năng phòng vệ trong những tình huống thực tế, thay vì chỉ dừng ở các thông số kỹ thuật trên hồ sơ giới thiệu.

Khi khách hàng sử dụng sản phẩm mỗi ngày, những điểm yếu sẽ nhanh chóng bộc lộ. Đó cũng là lúc thương hiệu được kiểm chứng một cách trực tiếp nhất.

Một chiến dịch truyền thông có thể giúp sản phẩm được biết đến. Một giải thưởng có thể tạo sự chú ý. Nhưng chỉ có trải nghiệm của người dùng mới giúp sản phẩm duy trì vị trí trên thị trường.

Đối với doanh nghiệp công nghệ Việt, đây vừa là áp lực vừa là cơ hội. Thị trường trong nước với hàng triệu người dùng và hệ thống doanh nghiệp đa dạng tạo ra môi trường để sản phẩm được thử nghiệm, điều chỉnh và hoàn thiện trước khi bước ra thị trường quốc tế.

Từ “có sản phẩm” đến “có sản phẩm đáng tin”

Một sản phẩm công nghệ muốn trở thành thương hiệu cần vượt qua một khoảng cách không nhỏ giữa khả năng tạo ra sản phẩm và khả năng khiến khách hàng tin tưởng sản phẩm đó.

Niềm tin được hình thành từ nhiều yếu tố. Đó là chất lượng kỹ thuật, nhưng cũng là cam kết của doanh nghiệp đối với khách hàng. Đó là khả năng phản hồi khi xảy ra sự cố. Đó là việc cập nhật sản phẩm sau khi triển khai. Đó là chính sách bảo hành, hỗ trợ và bảo vệ dữ liệu. Với sản phẩm số, niềm tin còn gắn với cách doanh nghiệp xử lý những thay đổi về công nghệ và nguy cơ an toàn thông tin.

Đặc biệt, khi AI ngày càng được đưa vào nhiều sản phẩm, yêu cầu về độ tin cậy càng trở nên quan trọng. Người dùng không chỉ muốn biết một hệ thống AI có thể làm được gì, mà còn quan tâm hệ thống đó dựa trên dữ liệu nào, kết quả có ổn định không, thông tin cá nhân được bảo vệ ra sao và khi xảy ra sai sót thì trách nhiệm thuộc về ai.

Điều này khiến chất lượng sản phẩm công nghệ không còn là công việc riêng của bộ phận kỹ thuật. Nó trở thành vấn đề của toàn bộ doanh nghiệp, từ nghiên cứu thị trường, thiết kế sản phẩm, phát triển công nghệ đến triển khai và chăm sóc khách hàng.

Chất lượng phải được tính ngay từ khâu thiết kế

Một sản phẩm khó có thể đạt chất lượng cao nếu doanh nghiệp chỉ nghĩ đến kiểm thử ở giai đoạn cuối.

Với những doanh nghiệp công nghệ muốn xây dựng thương hiệu dài hạn, chất lượng cần được đặt vào ngay từ quá trình thiết kế. Những câu hỏi về khả năng mở rộng, bảo mật, tương thích, khả năng tích hợp với các hệ thống khác hay phương án vận hành khi lượng người dùng tăng mạnh cần được tính toán từ đầu.

Đây cũng là lý do việc làm chủ công nghệ lõi ngày càng có ý nghĩa. Khi phụ thuộc quá lớn vào nền tảng hoặc công nghệ bên ngoài, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi cần điều chỉnh sản phẩm theo yêu cầu riêng của thị trường.

Ngược lại, năng lực nghiên cứu và phát triển giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc cải tiến sản phẩm. Từ một yêu cầu của khách hàng, doanh nghiệp có thể quay trở lại phòng nghiên cứu, thay đổi thuật toán, kiến trúc hệ thống hoặc thiết kế phần cứng để tạo ra phiên bản mới.

Quá trình đó tạo thành một vòng lặp quan trọng: thị trường đặt ra vấn đề – doanh nghiệp phát triển công nghệ – sản phẩm được đưa vào sử dụng – phản hồi quay trở lại hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Nếu vòng lặp này được duy trì, thương hiệu công nghệ không chỉ dựa vào một sản phẩm cụ thể mà được xây dựng từ năng lực đổi mới liên tục.

“Make in Vietnam” cần được nhìn từ giá trị tạo ra

Chủ trương phát triển sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam đang mở ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp. Giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở nơi sản phẩm được tạo ra, mà còn ở mức độ doanh nghiệp Việt làm chủ quá trình nghiên cứu, thiết kế, phát triển và thương mại hóa.

Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa việc sản xuất một sản phẩm tại Việt Nam và việc tạo ra một sản phẩm mang năng lực công nghệ Việt Nam.

Một sản phẩm có thương hiệu cần trả lời được những câu hỏi rất cụ thể: Nó giải quyết vấn đề gì? Vì sao khách hàng lựa chọn nó? Công nghệ nào tạo nên lợi thế? Doanh nghiệp có thể duy trì chất lượng trong nhiều năm hay không? Khi mở rộng thị trường, sản phẩm có đáp ứng được những yêu cầu mới hay không?

Câu trả lời càng rõ, nền tảng thương hiệu càng vững.

Trong bối cảnh doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số Việt Nam tiếp tục tăng nhanh, cơ hội thị trường đang mở rộng cho cả sản phẩm phục vụ trong nước và xuất khẩu. Nhưng quy mô thị trường cũng đồng nghĩa với mức độ cạnh tranh cao hơn. Khách hàng có nhiều lựa chọn hơn và khoảng cách giữa một sản phẩm “dùng được” với một sản phẩm “đáng tin” ngày càng lớn.

Bởi vậy, xây dựng thương hiệu công nghệ Việt không thể là cuộc chạy đua về số lượng sản phẩm hay mức độ phủ sóng truyền thông. Đó trước hết phải là cuộc đua về năng lực.

Khi doanh nghiệp tạo ra sản phẩm đủ tốt, duy trì chất lượng ổn định và liên tục cải tiến theo nhu cầu thực tế, thương hiệu sẽ dần hình thành từ chính trải nghiệm của khách hàng. Khi sản phẩm Việt có thể đứng vững trước những yêu cầu khắt khe của thị trường trong nước và được chấp nhận ở thị trường quốc tế, giá trị của thương hiệu Make in Vietnam khi đó không còn nằm trên khẩu hiệu.

Nó được chứng minh bằng chất lượng của từng sản phẩm, hiệu quả của từng giải pháp và niềm tin của từng khách hàng.