TP.HCM: Dồn lực hạ tầng số, y sinh, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới

Bước ngoặt từ “công xưởng điện tử” sang trung tâm công nghệ lõi

Vừa qua, tại lễ trao giấy chứng nhận đầu tư cho các dự án công nghệ cao quý I/2026, ông Nguyễn Văn Được – Chủ tịch UBND TP.HCM, đã chủ trì sự kiện. Không đơn thuần là cấp phép đầu tư, sự kiện này cho thấy một chuyển dịch mang tính cấu trúc: từ mô hình tăng trưởng dựa vào gia công điện tử, lắp ráp sang phát triển hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ y sinh – những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng cao.

Theo đó, trong quý I/2026, TP.HCM đã cấp phép cho 4 dự án công nghệ cao trọng điểm với tổng vốn 1,23 tỉ USD – mức cao kỷ lục từ trước đến nay tại Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP).

Hai “siêu dự án” dữ liệu dẫn dắt cuộc chơi mới

Điểm đáng chú ý nhất trong danh mục đầu tư lần này là sự áp đảo của các dự án hạ tầng dữ liệu quy mô hyperscale – nền tảng cốt lõi của kinh tế số.

Dự án đầu tiên là Trung tâm dữ liệu Evolution DC, do liên danh các nhà đầu tư Singapore triển khai, với tổng vốn 508,7 triệu USD. Dự án cam kết sử dụng ít nhất 30% năng lượng tái tạo – một tiêu chí quan trọng trong xu hướng phát triển bền vững toàn cầu.

Dự án thứ hai là Tổ hợp trung tâm dữ liệu siêu lớn STARMASON, vốn đầu tư 480,26 triệu USD, hướng tới xây dựng hạ tầng điện toán đám mây, nâng cao năng lực xử lý dữ liệu và đảm bảo an ninh thông tin cho toàn khu vực.

Hai dự án này không chỉ bổ sung năng lực lưu trữ và xử lý dữ liệu, mà còn tạo nền tảng để TP.HCM thu hút các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu trong các lĩnh vực như AI, fintech, an ninh mạng.

Theo ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý SHTP, sau hơn 23 năm phát triển, khu công nghệ cao đã trở thành “hạt nhân kinh tế – kỹ thuật” với tổng giá trị sản xuất đạt 203,3 tỉ USD, trong đó xuất khẩu chiếm 185,2 tỉ USD.

Tuy nhiên, điểm khác biệt hiện nay không nằm ở quy mô, mà ở chất lượng tăng trưởng: từ sản xuất phần cứng sang phát triển hạ tầng số.

Y sinh - trụ cột thứ hai của tăng trưởng

Không chỉ dừng lại ở dữ liệu, TP.HCM đồng thời đặt cược vào lĩnh vực công nghệ y sinh – một ngành có tiềm năng đột phá trong tương lai.

Dự án Trung tâm Công nghệ cao Tâm Anh với vốn đầu tư 160 triệu USD được cấp phép trong đợt này là minh chứng rõ nét. Dự án tập trung vào các công nghệ lõi như: Giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), Y học tái tạo từ tế bào gốc và Thử nghiệm lâm sàng theo chuẩn quốc tế ICH GCP

Việc đầu tư vào y sinh cho thấy TP.HCM không chỉ hướng tới công nghệ thông tin, mà đang mở rộng sang các lĩnh vực khoa học sự sống – nơi có giá trị gia tăng cao và ít phụ thuộc vào lao động giá rẻ.

“Hiệu ứng nam châm” từ hạ tầng số tỉ USD

Song song với các dự án đã cấp phép, TP.HCM tiếp tục ghi nhận hàng loạt thỏa thuận đầu tư quy mô lớn.

Đáng chú ý, tập đoàn công nghệ G42 cùng Microsoft, FPT và các đối tác đã ký kết phát triển trung tâm dữ liệu quy mô khoảng 2 ti USD tại SHTP.

Một dự án khác là AI Data Center trị giá 2,1 tỉ USD tại Củ Chi, do liên doanh giữa Accelerated Infrastructure Capital và Kinh Bắc City Development Holding Corporation triển khai.

Theo Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, mục tiêu của dự án là xây dựng hạ tầng dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, thúc đẩy nghiên cứu AI và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong khi đó, ông Đặng Thành Tâm - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc - kỳ vọng dự án sẽ là nền tảng cho đô thị thông minh, góp phần giải quyết các vấn đề như giao thông, ngập nước.

Cải cách thể chế – “chìa khóa” hút vốn

Đằng sau làn sóng đầu tư tỉ USD là những cải cách mạnh mẽ về thể chế. TP.HCM đã triển khai cơ chế “thủ tục đầu tư đặc biệt” theo Nghị quyết 57, giúp rút ngắn thời gian cấp phép và tạo hành lang pháp lý thông thoáng. Chỉ riêng năm 2025, thành phố đã cắt giảm 435 thủ tục hành chính và đơn giản hóa 441 thủ tục liên quan sản xuất – kinh doanh. Nhờ đó, trong quý I/2026, TP.HCM tiếp tục dẫn đầu cả nước về thu hút FDI, với 2,9 tỉ USD.

Chủ tịch Nguyễn Văn Được khẳng định thành phố luôn sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ tối đa nhà đầu tư, từ thủ tục đến triển khai dự án.

Bước chuyển mang tính cấu trúc

Theo TS. Nguyễn Thanh Hòa, Phó giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, việc thu hút các dự án data center và AI không chỉ là mở rộng đầu tư, mà là bước chuyển cấu trúc của nền kinh tế. Khi các trung tâm dữ liệu siêu lớn đi vào vận hành, TP.HCM sẽ có nền tảng hạ tầng số đủ mạnh, khả năng thu hút các tập đoàn công nghệ và lợi thế trong các lĩnh vực như thiết kế vi mạch, AI, an ninh mạng. Đây chính là “hiệu ứng nam châm” – khi hạ tầng đi trước, dòng vốn và công nghệ sẽ tự động đổ về.

Theo định hướng giai đoạn 2025–2030, TP.HCM đặt mục tiêu: Kinh tế số chiếm 30–40% GRDP, phát triển trung tâm tài chính quốc tế, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Với nền tảng hiện tại gồm 166 dự án còn hiệu lực, tổng vốn 13,4 tỉ USD và hơn 53.000 lao động trình độ cao thành phố đang có lợi thế lớn để hiện thực hóa mục tiêu này.

Định hình lại vai trò của TP.HCM trong chuỗi giá trị công nghệ

Làn sóng đầu tư vào hạ tầng dữ liệu và công nghệ y sinh cho thấy TP.HCM đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Nếu trước đây, thành phố được biết đến như một trung tâm gia công điện tử, thì nay đang dần trở thành trung tâm hạ tầng số, điểm đến của AI và dữ liệu, và hạt nhân nghiên cứu công nghệ cao.

Sự chuyển mình này không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế, mà còn tái định vị TP.HCM trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Trong cuộc đua mới, lợi thế không còn nằm ở chi phí thấp, mà ở khả năng làm chủ công nghệ và hạ tầng, điều mà TP.HCM đang từng bước xây dựng.