TP.HCM - Hội nhập quốc tế mở ra không gian phát triển mới
TP.HCM đang chuyển từ tư duy hội nhập theo chiều rộng sang hội nhập thực chất theo Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Thành phố chủ trương lấy thể chế, đổi mới sáng tạo và chất lượng tăng trưởng làm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.
TP.HCM - Từ mở cửa sang hội nhập thực chất
Trong bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, các tiêu chuẩn về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số ngày càng khắt khe, hội nhập quốc tế không còn đơn thuần là mở rộng quan hệ đối ngoại hay gia tăng trao đổi thương mại. Với TP.HCM, hội nhập đang được xác định là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút nguồn lực chất lượng cao và tạo dư địa phát triển mới.
Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, thành phố từng bước chuyển mạnh từ tư duy "mở cửa" sang hội nhập toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tập trung vào xúc tiến đầu tư hay mở rộng thị trường, TP.HCM hướng đến mục tiêu xây dựng một nền kinh tế có khả năng thích ứng cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Báo cáo 6 tháng đầu năm 2026 của UBND TP.HCM cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 83,3 tỉ USD, chiếm gần 19% cả nước; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 3,8 tỉ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, các dự án thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu thu hút đầu tư, phản ánh xu hướng dịch chuyển từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ, tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Không chỉ thúc đẩy hợp tác kinh tế, TP.HCM còn mở rộng mạng lưới đối ngoại với 88 địa phương và 18 tổ chức quốc tế; ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực tài chính, khoa học công nghệ, giáo dục, logistics, chuyển đổi số và phát triển đô thị. Các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp, giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương ngày càng đi vào chiều sâu, gắn với nhu cầu phát triển cụ thể của thành phố.
TP.HCM coi đổi mới sáng tạo là chìa khóa
Theo nhiều chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế của các trung tâm kinh tế không còn nằm ở chi phí lao động thấp hay ưu đãi thuế, mà phụ thuộc vào chất lượng thể chế, môi trường đầu tư và năng lực đổi mới sáng tạo.
TS. Trần Du Lịch - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, nhiều lần phân tích rằng, TP.HCM đang có cơ hội lớn khi được Trung ương trao nhiều cơ chế đặc thù thông qua Nghị quyết 98 của Quốc hội, các nghị quyết mới của Bộ Chính trị và định hướng xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Theo ông, đây không chỉ là các chính sách ưu đãi mà còn là điều kiện để thành phố xây dựng mô hình quản trị hiện đại, nâng cao hiệu quả điều hành và tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Ở góc độ đó, hội nhập quốc tế không chỉ là mở rộng hợp tác bên ngoài mà phải gắn chặt với cải cách thể chế bên trong, phát huy quyền chủ động của chính quyền đô thị, nâng cao chất lượng quản trị và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Định hướng này cũng được thể hiện rõ trong chiến lược phát triển của TP.HCM khi thành phố đồng thời thúc đẩy xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng số và nhiều mô hình kinh tế mới.
Một dấu mốc đáng chú ý là hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP.HCM đã lần đầu tiên lọt vào Top 100 thế giới theo bảng xếp hạng StartupBlink 2026, đứng thứ 98 toàn cầu, thứ 5 Đông Nam Á và xếp thứ 2 khu vực về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái khởi nghiệp.
Biến hội nhập thành động lực phát triển
Báo cáo của UBND thành phố chỉ ra bối cảnh quốc tế tiếp tục biến động khó lường, cạnh tranh thu hút FDI giữa các đô thị trong khu vực ngày càng gay gắt. Trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế về năng lực chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Đặc biệt, yêu cầu về phát triển xanh, giảm phát thải, thực hiện ESG, truy xuất nguồn gốc hay các cơ chế điều chỉnh carbon đang tạo sức ép lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi không chỉ doanh nghiệp mà cả chính quyền phải chủ động thích ứng thông qua cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện thể chế và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Chính vì vậy, cùng với việc mở rộng hợp tác quốc tế, TP.HCM đang đẩy mạnh xây dựng các cơ chế điều phối thống nhất hoạt động đối ngoại; hoàn thiện quy hoạch phát triển đến năm 2050; xây dựng Luật Đô thị đặc biệt; triển khai hiệu quả các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260 của Quốc hội.
Ông Nguyễn Lộc Hà - Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM cho biết, Nghị quyết 59-NQ/TW mở ra một tư duy mới về hội nhập quốc tế. Trong đó, hội nhập không phải là mục tiêu tự thân mà là phương thức để nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và tạo lập động lực phát triển bền vững. Với vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước, cùng những cơ chế đặc thù đang được hoàn thiện, TP.HCM có điều kiện để biến hội nhập thành lợi thế phát triển mới, khẳng định vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á.
