TP.HCM lên kế hoạch khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Theo đó, từ năm 2026, người dân sẽ được tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất một lần mỗi năm theo lộ trình, kết quả được cập nhật vào sổ hoặc hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý theo vòng đời. Mục tiêu lớn nhất là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật để giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân và hệ thống y tế.

Trong năm 2026, các nhóm được ưu tiên triển khai gồm trẻ dưới 24 tháng tuổi; học sinh mầm non, phổ thông và trẻ dưới 18 tuổi không đi học; người lao động làm việc theo hợp đồng; cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang; đối tượng bảo trợ xã hội; người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên.

Từ giai đoạn 2027 đến 2030, thành phố tiếp tục thực hiện với các nhóm trên, đồng thời mở rộng thêm sinh viên và các nhóm như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ.

Đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu 100% trẻ dưới 24 tháng tuổi được khám, sàng lọc và quản lý sức khỏe định kỳ; 100% học sinh được khám ít nhất một lần mỗi năm; 100% người lao động trong cơ quan, doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất được khám sức khỏe định kỳ và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo quy định; 100% người cao tuổi được khám định kỳ hoặc sàng lọc phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm. Tất cả các nhóm sau khám đều được lập hồ sơ theo dõi và cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử.

Thành phố sẽ xây dựng nền tảng quản lý sức khỏe toàn dân, lưu trữ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và liên thông với hồ sơ sức khỏe điện tử trên ứng dụng Công dân số Thành phố, cùng kho dữ liệu của ngành y tế. Đây được xem là bước đi quan trọng để dữ liệu sức khỏe không còn phân tán, giúp công tác theo dõi, sàng lọc nguy cơ bệnh tật và hoạch định chính sách y tế sát thực hơn. Sở Y tế là đơn vị chủ trì triển khai, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương để thực hiện lộ trình này.

Ở góc độ người dân, chính sách mới nhận được nhiều kỳ vọng vì chạm đúng nỗi lo chi phí và phát hiện bệnh muộn. Ông T.T.V, 45 tuổi, ngụ TP.HCM, đang điều trị ung thư, cho biết ông rất mong chính sách khám sức khỏe định kỳ hằng năm sớm được triển khai vì điều đó có thể giúp phát hiện bệnh sớm hơn, tăng cơ hội điều trị thành công và giảm gánh nặng cho người bệnh. Chia sẻ này cũng phản ánh tâm lý chung của không ít gia đình thành thị, nơi bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, đái tháo đường ngày càng đáng lo nhưng nhiều người vẫn chỉ đi khám khi đã có triệu chứng rõ rệt.

Các chuyên gia y tế cũng cho rằng chủ trương này có ý nghĩa lớn nếu được làm bài bản và có lộ trình phù hợp. PGS-TS-BS Đỗ Văn Dũng, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Y Dược TP.HCM cho rằng: "Khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho nhân dân ít nhất mỗi năm một lần là chủ trương rất nhân văn. Nếu việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí được thực hiện cho toàn dân thì lợi ích và hiệu quả trong chăm sóc sức khỏe sẽ được tăng lên rất nhiều".

Dù vậy, để kế hoạch đi vào thực tế, bài toán nguồn lực sẽ không nhỏ. Kinh phí thực hiện được xác định từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, quỹ bảo hiểm y tế, nguồn tài trợ, viện trợ và các nguồn hợp pháp khác. Riêng người lao động thuộc diện quản lý của doanh nghiệp, người sử dụng lao động phải chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ theo quy định của pháp luật lao động và an toàn, vệ sinh lao động. Cùng với đó, thành phố cũng đặt ra yêu cầu tăng cường nhân lực y tế tuyến cơ sở, hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên xuống tuyến dưới, đẩy mạnh truyền thông để người dân chủ động tham gia thay vì chờ vận động từng đợt.

Có thể thấy, đích đến của chủ trương không chỉ là thêm một đợt khám sức khỏe diện rộng, mà là hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động cho người dân TP.HCM. Khi khám định kỳ trở thành việc làm thường xuyên, dữ liệu sức khỏe được cập nhật liên tục, ngành y tế sẽ có thêm công cụ để phát hiện sớm nguy cơ, còn người dân có cơ hội điều trị từ sớm, giảm chi phí và giảm những hệ lụy nặng nề do bệnh tật kéo dài. Với một đô thị đông dân như TP.HCM, đây là hướng đi đáng chú ý trong quá trình xây dựng hệ thống y tế dự phòng hiện đại và bền vững.