'TP.HCM sẽ có hơn 6,6 triệu người tham gia BHXH vào năm 2030'
Đó là thông tin được ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM cho biết tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 21/5.
Thông tin tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều nay, ông Nguyễn Quốc Thanh – Phó Giám đốc BHXH TP.HCM cho biết thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 6.641.804 người tham gia BHXH. Trong đó, số người tham gia BHXH tự nguyện dự kiến đạt 112.565 người, còn tỷ lệ tham gia BHXH trong lực lượng lao động ở độ tuổi lao động hướng tới mốc 62%.
Theo ông Thanh, đây không chỉ là bài toán về chỉ tiêu hành chính mà còn là chiến lược bảo đảm an sinh dài hạn cho đô thị lớn nhất cả nước trong bối cảnh già hóa dân số, biến động lao động và áp lực an sinh ngày càng gia tăng.
“TP.HCM xác định mở rộng diện bao phủ BHXH là nhiệm vụ trọng tâm gắn trực tiếp với phát triển kinh tế - xã hội và chất lượng sống của người dân. Thành phố sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để không ai bị bỏ lại phía sau trong hệ thống an sinh”, ông Nguyễn Quốc Thanh nhấn mạnh.
Gắn trách nhiệm người đứng đầu để kéo tăng độ phủ BHXH
Một trong những điểm đáng chú ý trong chiến lược mới của TP.HCM là việc đưa chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của từng địa phương.
Theo định hướng này, UBND TP.HCM sẽ giao chỉ tiêu cụ thể xuống từng xã, phường và khu phố. Chủ tịch UBND cấp cơ sở phải trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả phát triển người tham gia BHXH trên địa bàn.
Ông Nguyễn Quốc Thanh cho biết toàn bộ 168 xã, phường của TP.HCM hiện đã thành lập ban thực hiện chính sách BHXH, BHYT nhằm tạo cơ chế điều hành xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở.
Theo giới chuyên gia an sinh, việc “cá thể hóa trách nhiệm” cho từng cấp quản lý được xem là bước chuyển quan trọng bởi lâu nay việc phát triển người tham gia BHXH vẫn phụ thuộc nhiều vào ngành bảo hiểm, trong khi chính quyền cơ sở chưa thực sự vào cuộc mạnh mẽ.
Song song với siết trách nhiệm địa phương, TP.HCM cũng đẩy mạnh khai thác dữ liệu liên ngành nhằm rà soát nhóm lao động chưa tham gia BHXH hoặc có nguy cơ bị bỏ sót.
Cơ quan BHXH TP.HCM hiện phối hợp với ngành thuế, tài chính và chính quyền cơ sở để đối chiếu dữ liệu lao động, doanh nghiệp và tình trạng đóng BHXH. Việc chia sẻ dữ liệu được kỳ vọng giúp thành phố nhận diện chính xác các nhóm lao động phi chính thức, lao động tự do hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu né đóng bảo hiểm.
Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, dữ liệu đang trở thành “công cụ lõi” trong quản trị an sinh hiện đại, giúp cơ quan quản lý không chỉ mở rộng độ phủ mà còn nâng cao khả năng giám sát và ngăn ngừa thất thoát quỹ BHXH.
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng thay đổi cách tiếp cận truyền thông về BHXH theo hướng cá nhân hóa từng nhóm đối tượng thay vì tuyên truyền đại trà. Nội dung truyền thông tập trung làm rõ lợi ích thực tế của việc tham gia BHXH lâu dài, đặc biệt với lao động tự do và người trẻ.
Công khai doanh nghiệp trốn đóng BHXH trên truyền thông
Đối với các doanh nghiệp chây ì, nợ đọng hoặc trốn đóng BHXH, TP.HCM khẳng định sẽ áp dụng biện pháp xử lý mạnh tay hơn trong thời gian tới.
Lực lượng thanh tra liên ngành gồm cơ quan BHXH, thanh tra lao động và công an sẽ tăng cường kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm kéo dài. Những doanh nghiệp cố tình chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH không chỉ bị xử lý theo quy định mà còn bị công khai danh tính trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
Theo đánh giá của cơ quan BHXH TP.HCM, tình trạng doanh nghiệp nợ BHXH kéo dài không chỉ ảnh hưởng quyền lợi người lao động mà còn làm suy giảm niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội.
Ông Nguyễn Quốc Thanh cho rằng việc công khai danh tính doanh nghiệp vi phạm sẽ tạo áp lực xã hội mạnh hơn, đồng thời nâng cao tính răn đe đối với các đơn vị cố tình né tránh nghĩa vụ bảo hiểm.
Chuyển đổi số trở thành “đòn bẩy” mở rộng an sinh
Một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển BHXH của TP.HCM là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện.
Người dân hiện có thể tra cứu thông tin đóng - hưởng BHXH, BHYT trên các nền tảng số, đồng thời nhận lương hưu và trợ cấp thông qua tài khoản ngân hàng thay vì hình thức thủ công trước đây.
Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, mục tiêu của TP.HCM là xây dựng hệ sinh thái BHXH số minh bạch, thuận tiện và giảm tối đa chi phí thủ tục cho người dân lẫn doanh nghiệp.
Ngoài yếu tố công nghệ, TP.HCM cũng chú trọng chính sách hỗ trợ tài chính cho nhóm yếu thế nhằm mở rộng BHXH tự nguyện. Thành phố vừa ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết 84 về hỗ trợ mức đóng BHXH tự nguyện cho hộ nghèo và cận nghèo bằng ngân sách địa phương.
Giới chuyên gia nhận định việc kết hợp giữa chuyển đổi số, dữ liệu liên ngành và hỗ trợ tài chính sẽ là “tam trụ” giúp TP.HCM tăng tốc mở rộng an sinh trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu bao phủ BHXH toàn dân và xây dựng mạng lưới an sinh bền vững cho hàng triệu lao động đô thị.
