TP.HCM tiên phong đào tạo AI cho công chức

Sự kiện này không chỉ đánh dấu khởi đầu của chuỗi 5 lớp đào tạo với hơn 1.100 học viên dự kiến tham gia, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của TP.HCM trong việc xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên số.

Từ tầm nhìn đến hành động cụ thể

Thỏa thuận hợp tác giữa UBND TP.HCM và Tập đoàn AMD đã được chuyển hóa thành các hành động cụ thể thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nội vụ cùng đối tác quốc tế. Việc lựa chọn AMD - một trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới - làm đối tác cho thấy TP.HCM không chỉ muốn tiếp cận công nghệ mà còn hướng đến các tiêu chuẩn quốc tế.

Phó giám đốc Sở KH&CN TP.HCM Lê Thanh Minh đã khẳng định một thực tế quan trọng: "trí tuệ nhân tạo không chỉ là công nghệ của tương lai mà đã trở thành động lực quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số". Nhận thức này phản ánh sự chuyển đổi tư duy từ việc nhìn nhận AI từ một công nghệ xa vời đến công cụ thiết yếu cho hoạt động hành chính hiện tại.

Chương trình được thiết kế theo chuẩn AMD University Program với chứng nhận quốc tế thông qua SunEdu, đảm bảo chất lượng đào tạo đạt tiêu chuẩn toàn cầu. Con số 150 học viên tham dự lớp đầu tiên tuy không lớn nhưng có ý nghĩa chiến lược, tạo ra nhóm "hạt nhân" đầu tiên trong đội ngũ công chức am hiểu AI.

Đặc biệt đáng chú ý, nhu cầu đăng ký vượt dự kiến đã buộc ban tổ chức phải bổ sung lớp 1A với quy mô 600 học viên chỉ sau một ngày. Điều này cho thấy sự khát khao học hỏi của đội ngũ công chức TP.HCM, đồng thời phản ánh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của AI trong công việc hành chính.

Tổng cộng hơn 1.100 học viên dự kiến tham gia chuỗi đào tạo này - một con số không nhỏ cho một chương trình tiên phong. Con số này thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc tạo ra một khối lượng tới hạn (critical mass) các công chức am hiểu AI, đủ để tạo ra sự thay đổi có hệ thống trong bộ máy hành chính.

Từ lý thuyết đến thực tiễn

Điểm mạnh của chương trình nằm ở việc kết hợp lý thuyết với thực hành ngay từ những khái niệm cơ bản. Học viên không chỉ được tìm hiểu về "dữ liệu, tri thức và tư duy" mà còn thực hành trực tiếp trên các công cụ phổ biến như ChatGPT, Canva, Gemini, Copilot.

Quan trọng hơn, việc "lồng ghép trong các tình huống hành chính cụ thể như xây dựng báo cáo, phân tích văn bản, dự báo hay quản lý hồ sơ" giúp học viên thấy ngay tính ứng dụng thực tiễn. Cách tiếp cận này tránh được tình trạng học lý thuyết suông mà không biết áp dụng - một vấn đề phổ biến trong nhiều chương trình đào tạo công nghệ.

Báo cáo viên chính Nguyễn Văn Thiện đã chỉ ra những lợi ích cụ thể mà AI mang lại: "rút ngắn đáng kể thời gian xử lý văn bản, báo cáo, thống kê, đồng thời nâng cao độ chính xác trong quản lý hành chính". Đây là những lợi ích đã được chứng minh qua thực tiễn áp dụng AI trong nhiều tổ chức trên thế giới.

Đặc biệt, ông Thiện đã đưa ra góc nhìn cân bằng khi nhấn mạnh "AI không thay thế con người mà là công cụ hỗ trợ, giúp tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và tạo thêm không gian sáng tạo". Quan điểm này giúp xua tan nỗi lo về việc AI sẽ thay thế công việc của công chức, thay vào đó định vị AI như người đồng hành hỗ trợ.

Trong bối cảnh cơ quan hành chính xử lý rất nhiều thông tin nhạy cảm, việc ông Thiện nhấn mạnh "cần kết hợp khai thác dữ liệu lớn với bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin" cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhiều tổ chức trên thế giới đã gặp rắc rối vì không chú ý đến khía cạnh bảo mật khi triển khai AI.

Việc nhận thức rõ rằng "con người giữ vai trò trung tâm quyết định hiệu quả ứng dụng" thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về bản chất của AI. Công nghệ chỉ là công cụ, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào người sử dụng - và đây chính là lý do tại sao đào tạo trở nên quan trọng.

Lộ trình phát triển dài hạn

Kế hoạch tổ chức các lớp nâng cao vào năm 2026 với nội dung "machine learning, lập trình Python ứng dụng AI, phân tích dữ liệu nâng cao và phát triển các dự án ứng dụng AI thực tiễn" cho thấy đây không phải chương trình ngắn hạn mà là một lộ trình phát triển có hệ thống.

Việc chuyển từ kiến thức cơ bản sang ứng dụng chuyên sâu phản ánh hiểu biết rõ ràng về quá trình học tập và phát triển kỹ năng. Không thể mong đợi công chức vừa học AI vừa ngay lập tức áp dụng các kỹ thuật phức tạp. Cần có thời gian để tiêu hóa kiến thức cơ bản trước khi tiến tới các mức độ cao hơn.

Chương trình đào tạo AI này có ý nghĩa vượt xa việc nâng cao kỹ năng cá nhân từng công chức. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng nền tảng cho "chính quyền số" thực sự - nơi AI được tích hợp sâu vào quy trình hoạt động, giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng phục vụ người dân.

Sự phối hợp giữa các sở ngành và doanh nghiệp quốc tế cũng thể hiện cách tiếp cận mở, sẵn sàng học hỏi từ kinh nghiệm toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực AI - nơi kiến thức và công nghệ thay đổi rất nhanh.

Thách thức có nhưng cơ hội nhiều

Dù có những tín hiệu tích cực, chương trình vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Việc đào tạo chỉ là bước đầu, điều quan trọng hơn là làm sao để kiến thức được áp dụng thực tế vào công việc hằng ngày. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong quy trình, văn hóa làm việc và cả hệ thống đánh giá hiệu quả công việc.

Tuy nhiên, với sự quan tâm cao từ lãnh đạo thành phố, sự nhiệt tình của đội ngũ công chức và sự hỗ trợ từ đối tác quốc tế, TP.HCM có những điều kiện thuận lợi để thành công trong việc ứng dụng AI vào hoạt động hành chính.

Thành công của chương trình này có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa, trở thành mô hình cho các địa phương khác trong cả nước. Việc TP.HCM - trung tâm kinh tế lớn nhất nước - tiên phong trong đào tạo AI cho công chức sẽ tạo áp lực tích cực cho các địa phương khác cũng phải đẩy mạnh chuyển đổi số.

Hơn nữa, khi một lượng lớn công chức am hiểu AI, họ sẽ trở thành những "đại sứ" truyền bá kiến thức cho đồng nghiệp, tạo ra hiệu ứng nhân rộng tự nhiên.