TP.HCM tổ chức liền 7 phiên hội thảo chuyên đề chiến lược KH-CN và đổi mới sáng tạo

Ươm mầm tài năng khoa học trẻ

“Chương trình Vườn ươm sáng tạo KH&CN - Phát huy lực lượng nghiên cứu trẻ góp phần nâng cao tiềm lực KH&CN tại TP.HCM" đặt ra 7 giải pháp công nghệ lõi cho thách thức đô thị. Đó là chuyển đổi số và đô thị thông minh; công nghiệp và sản xuất thông minh; y tế và chăm sóc sức khỏe; nông nghiệp đô thị và công nghệ cao; vận hành đô thị và thích ứng biến đổi khí hậu; khoa học- xã hội, nhân văn và quản trị siêu đô thị; vườn ươm KH&CN trẻ.

PGS.TS Bạch Long Giang- Trưởng phòng Khoa học Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành - nhận xét: Chương trình vườn ươm sáng tạo phát hiện và ươm tạo các ý tưởng nghiên cứu mới, phát triển đội ngũ nhà khoa học trẻ, tạo nền tảng cho các chương trình nghiên cứu quy mô lớn nhằm tăng cường kết nối hệ sinh thái KH&CN, tạo điều kiện triển khai các hướng nghiên cứu sáng tạo của lực lượng nghiên cứu trẻ. Chương trình phát triển hệ sinh thái khoa học và đổi mới sáng tạo, đồng thời khẳng định vai trò của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành trong hệ sinh thái KH&CN của TP.HCM.

Với tham luận “Định hướng một số mũi nhọn khoa học - công nghệ về nông nghiệp đô thị bền vững trong giai đoạn 2026-2030”, PGS.TS Nguyễn Tất Toàn - Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM cho biết, nhà trường tập trung nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Các mô hình canh tác ứng dụng công nghệ cao như IoT, AI, cảm biến, drone… để tự động hóa, tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý sâu bệnh và giám sát dữ liệu. Mô hình này giúp tăng năng suất, chất lượng nông sản, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả bền vững.

PGS. TS Nguyễn Tất Toàn cho biết, việc nghiên cứu biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh nghiên cứu cũng rất cần thiết, qua đó xây dựng giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào tự nhiên trên cơ sở kiến thức cộng đồng bản địa kết hợp với ứng dụng công nghệ số, công nghệ không gian địa lý, địa vật lý, mô hình hóa và trí tuệ nhân tạo.

Hoàn thiện mô hình đô thị đặc thù

Trình bày tham luận “Công nghệ số và hạ tầng thông minh cho siêu đô thị - Từ bài toán cốt lõi đến cách tiếp cận bền vững”, PGS.TS. Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng trường Đại học Bách Khoa (ĐHQG-HCM) - đặt ra 2 vấn đề cần giải quyết: Làm sao để đô thị vận hành như một hệ thống thống nhất trong điều kiện phức hợp và thay đổi liên tục; và quản trị dựa trên dữ liệu trong môi trường phức hợp.

Để giải quyết bài toán cốt lõi, thứ nhất cần tích hợp nhiều hệ thống, nhiều nguồn, nhiều cấp và sự khác biệt về chuẩn, cấu trúc, thời gian. Hai là, tích hợp dữ liệu, đảm bảo dữ liệu đúng – đủ – kịp thời, xử lý nhiễu, sai lệch, duy trì độ tin cậy ở quy mô lớn. Ba là, cơ chế ra quyết định trong hệ thống phức tạp, nhiều mục tiêu, nhiều cấp; cân bằng giữa AI - con người và việc triển khai công nghệ phải đồng hành với hệ thống hành chính. Để tiếp cận phải bắt đầu từ bài toán đô thị cụ thể, coi kiến trúc và dữ liệu là nền tảng để triển khai nhỏ – nhanh – mở rộng.

Tham luận “Khoa học xã hội và nhân văn trong quản trị đô thị: Giải pháp chiến lược về thể chế, quản trị xã hội và nâng cao năng lực thực thi chính sách tại TP.HCM” của GS.TS Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM - nhận định: Hạ tầng giao thông và kỹ thuật của TP.HCM đang quá tải, ùn tắc, ngập lụt gây thiệt hại kinh tế; tốc độ phát triển kinh tế, dân số đang vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng và quản lý đô thị. Việc nâng cao năng lực quản trị đô thị theo hướng tích hướng tới tăng trưởng kinh tế mà còn phát triển thành đô thị văn minh, hiện đại, nghĩa tình là cần thiết.

Để đạt được mục tiêu, TP.HCM cần tiếp tục hoàn thiện thể chế cho mô hình đô thị đặc thù theo hướng trao quyền thực chất; thiết lập thể chế tích hợp giữa quy hoạch, đất đai, đầu tư công, tài chính đô thị và giao thông công cộng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và năng lực thực thi; quán triệt quan điểm lấy người dân làm trung tâm trong quản trị xã hội đô thị.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu TP.HCM trong việc xây dựng các chương trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ mang tính chiến lược, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn. Trên cơ sở đó, Sở KH&CN TP.HCM tổ chức 07 phiên hội thảo chuyên đề và Hội thảo tổng thể với chủ đề “Tầm nhìn và chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo TP.HCM giai đoạn 2026 - 2030: Từ ý tưởng đến hành động” tích hợp các đề xuất, kiến nghị thành những định hướng chiến lược mang tính hệ thống.