Trào lưu du hành thời gian qua góc nhìn của nhân vật ảo

Một nhân vật ảo là cô gái trẻ mặc chiếc áo khoác phao màu xanh lá cây hào hứng chia sẻ trước ống kính: "Tôi vừa đặt chân đến London thời Tudor vào năm 1536. Tôi chuẩn bị nhận phòng tại nhà trọ, đi dạo quanh khu chợ và sau đó sẽ gặp gỡ trực tiếp nhà vua Henry VIII". Đây hoàn toàn không phải là lời thoại trong một bộ phim viễn tưởng, mà là sản phẩm của một làn sóng nội dung mới đang gây sốt trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội khác. Những nhà sáng tạo đứng sau các kênh truyền thông này đang tận dụng sức mạnh của các thuật toán để tái hiện lịch sử một cách trực quan, mang đến những trải nghiệm chân thực và khác biệt.

Khơi dậy niềm đam mê du hành thời gian bằng nhân vật ảo

Một trong những kênh nổi bật nhất đi đầu trong trào lưu này là Chloe VS History, hiện đang sở hữu hơn 610 nghìn người theo dõi trên nền tảng Instagram cùng 15 triệu lượt xem trên YouTube. Khán giả theo dõi kênh có cơ hội đồng hành cùng nhân vật Chloe trong vô số trải nghiệm độc đáo, từ việc thưởng thức món bánh nướng nhân lươn tại một khu chợ thời Tudor, khám phá sự xa hoa của các phòng suite hạng nhất trên con tàu Titanic huyền thoại, cho đến việc đắm mình trong một phòng tắm công cộng có từ thời La Mã cổ đại.

Định dạng nội dung mới mẻ này đã nhanh chóng được nhân rộng bởi nhiều kênh khác, tiêu biểu như Janella Through Time, Nova VS History và Esmetimetravels. Các điểm đến thường thu hút lượng lớn sự quan tâm bao gồm thành Rome cổ kính, tàn tích Pompeii, vùng miền tây hoang dã hay nước Anh trong thời kỳ Cái chết Đen.

Người đứng sau thành công của kênh Chloe VS History là Jonathan Laramy, một nhà sáng tạo nội dung 32 tuổi. Anh chia sẻ rằng mục tiêu cốt lõi của toàn bộ dự án là thu hút sự chú ý của những người trẻ tuổi, giúp họ cảm thấy hứng thú hơn với các giai đoạn khác nhau trong dòng chảy thời gian.

Theo góc nhìn của anh, lịch sử vốn dĩ là một trải nghiệm mang đậm tính thị giác, nhưng phương pháp giảng dạy truyền thống lại hiếm khi truyền tải được khía cạnh này. Kiến thức thường được truyền đạt qua các trang sách giáo khoa, một phương thức không thực sự phù hợp với nhiều học sinh hiện đại.

Chính vì vậy, anh đặt ra câu hỏi tại sao chúng ta không sử dụng những công nghệ tiên tiến đang có trong tay để tái hiện mọi thứ một cách sống động nhất. Laramy nhận thấy các video dạng vlog có sức hút rất lớn trên YouTube vì người xem dễ dàng nảy sinh sự gắn kết cảm xúc với một nhân vật cụ thể. Những gì anh đang làm là lấy một định dạng đã được chứng minh là thành công và áp dụng nó vào lĩnh vực giáo dục.

Sự tiến bộ vượt bậc của các công cụ hiện đại đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi đối với công việc sáng tạo nội dung. Laramy sử dụng phần mềm Seedance 2.0 để sản xuất các đoạn video của mình, kết hợp chặt chẽ với các nguồn tài liệu xác thực, bài báo học thuật và những bức vẽ cùng thời để tinh chỉnh kết quả đầu ra. Dù đã nỗ lực đảm bảo tính chính xác, anh thừa nhận hệ thống thỉnh thoảng vẫn gặp trục trặc.

Trong một số video về La Mã cổ đại, phần mềm đã tạo ra những người đeo kính râm hoặc đồng hồ. Hệ thống được huấn luyện dựa trên lượng dữ liệu khổng lồ của thế giới hiện đại, do đó khi được yêu cầu xử lý thông tin thuộc về quá khứ, nó luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra hiện tượng ảo giác.

Định hình lại không gian giáo dục và sự công nhận từ giới chuyên môn

Bất chấp những hạn chế nhỏ, video của Laramy vẫn nhận được phản hồi vô cùng tích cực. Một trong những sản phẩm gây tiếng vang lớn nhất là đoạn video dài 14 phút ghi lại cảnh Chloe trên tàu Titanic, thu hút tới 4 triệu lượt xem. Khi bắt đầu tập phim, nhân vật tự nhủ trước ống kính rằng cô muốn thử nói chuyện với thuyền trưởng về tảng băng trôi, vì cô cảm thấy ít nhất phải có ai đó nỗ lực cảnh báo về thảm kịch sắp xảy ra. Sự sáng tạo này đã giúp Laramy được vinh danh tại lễ trao giải World Influencers and Bloggers Award (WIBA) ở Cannes vừa qua. Anh bày tỏ sự ngạc nhiên tột độ trước thành công ngoài mong đợi này.

Dù đôi khi bị một số người gắn mác là những sản phẩm tạo sinh kém chất lượng hay coi công nghệ này là một mối đe dọa, Laramy vẫn kiên định với hướng đi của mình. Anh muốn chứng minh những giá trị tích cực mà công nghệ mang lại, giúp con người kết nối những mảnh ghép của quá khứ và làm cho chúng trở nên chân thực. Tầm nhìn này nhận được sự đồng tình từ giới học thuật. Adam Smith, một nhà sử học tại Đại học Oxford, đánh giá cao định dạng nội dung mới mẻ và sự hài hước được thể hiện trong các video. Ông tin rằng những sản phẩm này hoàn toàn có thể cải thiện mạnh mẽ cách truyền đạt kiến thức cho người trẻ.

Smith so sánh những video này với các chương trình truyền hình như Horrible Histories, những tác phẩm luôn nỗ lực đại chúng hóa kiến thức, biến nó thành một trải nghiệm hấp dẫn và ngập tràn tiếng cười. Điểm mạnh của các nhân vật ảo là tạo ra một cảm giác kết nối vô cùng chân thực, đánh trúng vào nhu cầu tâm lý sâu xa của nhiều người trong việc hiểu rõ bản thân mình trong dòng chảy của thời gian.

Thay vì chỉ tập trung vào những sự kiện quen thuộc như thảm họa Vesuvius hay đại dịch hạch, nhà sử học từ Oxford gợi ý rằng những người làm sáng tạo có thể hợp tác chặt chẽ với giới nghiên cứu hàn lâm để làm nổi bật những sự kiện và nhân vật ít được biết đến hơn. Dù những video vlog của các nhân vật ảo này không bao giờ có thể thay thế một chuyên khảo học thuật chuyên sâu hay một bảo tàng lịch sử bề thế, chúng vẫn đang phục vụ những mục đích hoàn toàn khác biệt với những cung bậc cảm xúc riêng. Tiềm năng ứng dụng của loại hình nội dung này trong tương lai là vô cùng hứa hẹn, tạo ra những luồng gió mới cho lĩnh vực giáo dục và bảo tồn di sản.