Cuộc sống số

Trẻ em rời nhà làm 'nhiệm vụ ảo': Hiểm họa khôn lường

Nam Phong •

Đằng sau những chiếc điện thoại thông minh là những cái bẫy tinh vi đang thao túng tâm lý trẻ vị thành niên từng bước rời xa mái ấm thực tại.

Thời gian qua, nhiều gia đình đã phải trải qua những cơn ác mộng khi con em họ - những đứa trẻ ngoan hiền - bỗng nhiên đột ngột rời khỏi nhà, cắt đứt hoàn toàn liên lạc với người thân theo những lời dặn dò "bí mật" từ bên kia màn hình. Không có dấu hiệu mâu thuẫn, không có lời từ biệt rõ ràng, các em bước vào hành trình lang thang, cô lập bản thân, hay thậm chí sập bẫy các đường dây tội phạm xuyên quốc gia dưới vỏ bọc của những "nhiệm vụ ảo", thử thách trực tuyến hay lời hứa hẹn việc nhẹ lương cao.

Vấn nạn này không đơn thuần là những vụ lừa đảo tài sản thông thường, mà là những màn kịch thao túng tâm lý sâu sắc, "tẩy não" và kiểm soát hoàn toàn tâm trí trẻ em từ xa. Đằng sau những vụ việc tưởng chừng hy hữu ấy là hệ thống hội nhóm ngầm, công nghệ che giấu tung tích tinh vi và những cỗ máy tội phạm chuyên nhắm vào khoảng trống tâm lý của tuổi dậy thì.

Nhằm vạch trần toàn bộ thủ đoạn tinh vi của loại hình tội phạm "bắt cóc online" này, gióng lên hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ tới các bậc phụ huynh, nhà trường và xã hội, đồng thời cung cấp những giải pháp, kỹ năng phòng vệ thiết thực, Tạp chí Một Thế Giới trân trọng giới thiệu loạt phóng sự: TRẺ EM RỜI NHÀ LÀM "NHIỆM VỤ ẢO" : HIỂM HOẠ KHÔN LƯỜNG.

Thông qua tuyến bài này, chúng tôi kỳ vọng sẽ vén bức màn bí mật về những góc tối trên không gian mạng, đồng thời trang bị cho mỗi gia đình chiếc "vắc-xin số" cần thiết để bảo vệ con em mình trước những cạm bẫy khôn lường của thời đại công nghệ.

Trân trọng kính mời quý độc giả đón đọc!

TẠP CHÍ MỘT THẾ GIỚI

Bài 1: Ma trận "lừa đảo online" và những hệ lụy đau xót từ các cuộc biến mất bí ẩn

Nhiều gia đình bỗng chốc rơi vào cảnh quỵ ngã khi con em mình đột ngột rời khỏi nhà, cắt đứt hoàn toàn liên lạc sau những tin nhắn rủ rê thực hiện "nhiệm vụ" trên không gian mạng. Đằng sau những chiếc điện thoại thông minh là những cái bẫy tinh vi đang thao túng tâm lý trẻ vị thành niên từng bước rời xa mái ấm thực tại.

Cuộc đi tìm xuyên đêm và bóng đen sau màn hình

Một đêm tháng 7/2025, điện thoại của chị Nguyễn Thùy Dương (trú tại Tây Hồ, Hà Nội) reo lên những thông tin rời rạc nhưng đủ khiến một người mẹ quỵ ngã: cô con gái út mới bước sang tuổi 13 - cháu Nguyễn Kiều Trang - đã lặng lẽ rời khỏi nhà từ tối muộn, mang theo một ít quần áo và biến mất hoàn toàn. Không một lời nhắn gửi trực tiếp, không một dấu hiệu mâu thuẫn gia đình gay gắt nào trước đó.

Manh mối duy nhất mà gia đình và cơ quan công an thu thập được từ chiếc máy tính bảng của con là chuỗi đoạn chat dài với một tài khoản lạ quen qua mạng xã hội. Những lời đường mật, những lời hứa hẹn về một chuyến đi xa, những thử thách mang danh nghĩa "khám phá thế giới" hay "thực hiện nhiệm vụ bí mật" đã từng bước bẻ lái tâm trí một đứa trẻ đang ở tuổi dậy thì. Từ một góc phòng ngủ quen thuộc, cô bé đã bước chân lên những chuyến xe khách xuyên tỉnh, lang thang hướng về miền Nam và suýt sập bẫy bước qua biên giới sang Campuchia nếu không có sự can thiệp kịp thời của lực lượng chức năng và cộng đồng mạng.

Câu chuyện của Kiều Trang không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian qua, cơ quan công an tại nhiều tỉnh, thành phố liên tiếp ghi nhận những vụ việc học sinh, trẻ vị thành niên đột ngột bỏ nhà đi, cắt đứt liên lạc với gia đình. Có em ra đi vì lời hứa "việc nhẹ lương cao", có em bỏ nhà vì những thử thách "làm nhiệm vụ ảo" trên các hội nhóm game hoặc mạng xã hội. Khi lực lượng chức năng tìm thấy, điểm chung ở những đứa trẻ này là trạng thái hoảng loạn, sợ hãi hoặc vẫn bị thao túng tâm lý đến mức tin tuyệt đối vào những "người bạn ảo" chưa từng một lần gặp mặt ngoài đời thực.

Chân dung những "tâm hồn trống rỗng" dễ sập bẫy

Tại sao những đứa trẻ vốn ngoan hiền, ban ngày vẫn đến trường, tối về ở bên gia đình lại có thể dễ dàng nghe theo lời dụ dỗ của một người lạ trên mạng để bỏ nhà ra đi?

Dưới góc độ xã hội học và tâm lý lứa tuổi, các chuyên gia chỉ ra rằng lứa tuổi từ 12 đến 17 là giai đoạn có sự biến động mạnh mẽ về tâm sinh lý. Đây là thời kỳ các em khao khát được khẳng định cái tôi, muốn thoát khỏi sự "kiểm soát" của cha mẹ để chứng minh bản thân đã trưởng thành. Tuy nhiên, khả năng nhận diện rủi ro, kiểm soát cảm xúc và kỹ năng ứng phó với cám dỗ của các em còn rất non nớt.

Phần lớn các nạn nhân sa chân vào ma trận "nhiệm vụ ảo" đều có điểm chung là khoảng trống kết nối với gia đình. Áp lực học tập đè nặng, những lời chì chiết vô tình hay sự thiếu hụt những bữa cơm có đầy đủ tiếng cười chia sẻ khiến trẻ cảm thấy cô đơn ngay chính trong ngôi nhà của mình. Khi tìm đến không gian mạng để khỏa lấp sự trống trải, các em dễ dàng rơi vào "tầm ngắm" của các đối tượng xấu.

Bằng sự thấu hiểu tâm lý tinh vi, các ổ nhóm tội phạm không dùng dao búa để uy hiếp ngay từ đầu. Chúng thường nhắm trực tiếp vào học sinh trung học, sinh viên đại học - những người trẻ tuổi có lượng thời gian tiếp xúc lớn với internet nhưng lại thiếu hụt trầm trọng về kỹ năng sống, kinh nghiệm xã hội và khả năng nhận diện cạm bẫy trực tuyến. Bằng cách sử dụng các ứng dụng mạng xã hội phổ biến như Telegram, Zalo, Facebook, kẻ xấu dễ dàng tiếp cận và giăng ra những chiếc bẫy tinh vi. Chúng tiếp cận bằng sự quan tâm giả tạo, đóng vai những "tri kỷ" lắng nghe mọi tâm sự, rồi dần dần giăng ra các thử thách từ đơn giản đến phức tạp: từ việc thực hiện các "nhiệm vụ game", bấm tim video kiếm tiền thưởng, cho đến những thử thách mang tính "thám tử bí mật", "thử thách lòng dũng cảm" buộc trẻ phải tự ý rời khỏi nhà, cắt đứt liên lạc với người thân để chứng minh bản lĩnh.

Chuỗi những vụ việc chấn động và thực tế đau lòng

Thực tế ghi nhận từ cơ quan công an các địa phương cho thấy tính chất nguy hiểm, liều lĩnh và quy mô ngày càng lan rộng của các ổ nhóm tội phạm này. Hàng loạt vụ việc học sinh, sinh viên sập bẫy, đột ngột biến mất và thực hiện những hành vi khó tin đã được triệt phá, cứu nạn thành công trong gang tấc.

Điển hình là vụ việc xảy ra ngày 16/7/2026 tại Hà Nội, khi cháu V.L.B.V. (sinh năm 2008) nhận được cuộc gọi từ kẻ giả danh cán bộ công an đe dọa có liên quan đến đường dây ma túy lớn. Do quá hoảng sợ trước những lời đe dọa liên tục từ các đối tượng, nữ sinh này đã dùng cả xà beng để phá két sắt của gia đình, lấy đi hơn 24 chỉ vàng, nhiều nhẫn, dây chuyền vàng cùng gần 90 triệu đồng tiền mặt (tổng trị giá tài sản khoảng 700 triệu đồng) mang ra tiệm vàng trên phố Quang Trung (phường Hà Đông) để bán. Rất may, sự tinh ý, nhạy bén và tinh thần cảnh giác của nhân viên cửa hàng vàng khi thấy học sinh mang số tài sản lớn đi giao dịch đã kịp thời phối hợp cùng Công an phường Hà Đông ngăn chặn, giữ lại toàn bộ tài sản và giải cứu an toàn cho nạn nhân.

Một trường hợp điển hình khác cũng được ghi nhận tại Hà Nội, khi lực lượng Công an thành phố Hà Nội phối hợp cùng Công an phường Phương Liệt (quận Thanh Xuân) giải cứu thành công một nữ sinh 18 tuổi bị nhóm "công an dỏm" thao túng tâm lý hoàn toàn. Nạn nhân bị ép tự di chuyển đến một khách sạn trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, tự cách ly và bị điều khiển từ xa, đồng thời phá két sắt lấy đi 18 chỉ vàng cùng hơn 130 triệu đồng tiền mặt của gia đình để chuẩn bị chuyển cho kẻ lừa đảo. Sự can thiệp nhanh chóng và quyết liệt của lực lượng công an đã giúp gia đình tránh được một khoản thiệt hại khổng lồ cả về vật chất lẫn tinh thần.

Không chỉ riêng tại Thủ đô, tại các tỉnh thành khác như Quảng Ninh, Vĩnh Long, Cần Thơ hay Đà Nẵng... cơ quan công an cũng liên tiếp ghi nhận những vụ việc tương tự. Đơn cử như vụ việc tại Vĩnh Long, khi lực lượng Cảnh sát hình sự phối hợp giải cứu thành công một nữ sinh viên năm 2 bị các đối tượng mạo danh công an đe dọa, ép buộc thuê phòng nhà nghỉ tự cô lập để tống tiền gia đình 100 triệu đồng. Những đứa trẻ đột ngột biến mất khỏi nhà hóa ra không đi đâu xa, các em đang bị giam cầm trong chính nỗi sợ hãi ảo do các băng nhóm tội phạm công nghệ cao giăng sẵn từ phía bên kia màn hình điện thoại.

Những đứa trẻ đột ngột rời bỏ mái ấm, lang thang hay cô lập mình trong những căn nhà nghỉ lạnh lẽo thực chất chỉ là những "nạn nhân ở bề nổi" của một hệ thống thao túng tinh vi. Vậy, điều gì thực sự đang diễn ra phía sau các khung chat mã hóa? Đằng sau lớp cửa mật khẩu của những hội nhóm kín trên Telegram, Facebook hay các diễn đàn game ngầm - nơi hàng ngày vẫn miệt mài giăng bẫy những "nhiệm vụ ảo" - đang che giấu một cỗ máy tẩy não và dẫn dụ trẻ em như thế nào?

Mời độc giả theo dõi Bài 2: Thâm nhập góc khuất của các hội nhóm ngầm trên mạng xã hội để bóc trần toàn bộ dây chuyền đen tối này.