Triển khai Tiến trình Hiroshima AI trong hợp tác Việt Nam Nhật Bản

Ngày 29/10/2026, tại TP. Quảng Ninh, trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản tổ chức Hội thảo Việt Nam - Nhật Bản về triển khai hoạt động hợp tác trong khuôn khổ Nhóm Bạn bè Sáng kiến Tiến trình Hiroshima AI. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà quản lí, chuyên gia pháp lí và lãnh đạo từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu hai nước nhằm biến các nguyên tắc quản trị trí tuệ nhân tạo toàn cầu thành hành động thực tiễn.

Khi "gã khổng lồ" công nghệ đối mặt với bài toán sinh tử mang tên an toàn AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành động lực công nghệ then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tối ưu hóa vận hành doanh nghiệp và nâng cao chất lượng dịch vụ công trên toàn cầu. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình AI tạo sinh cũng đặt ra những thách thức chưa từng có về an toàn dữ liệu, bảo mật thông tin, nguy cơ sai lệch dữ liệu và các vấn đề đạo đức công nghệ phức tạp. Nhận thức rõ những cơ hội và rủi ro song hành, Việt Nam và Nhật Bản đã không ngừng thắt chặt mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện nhằm xây dựng cơ chế quản trị AI minh bạch, an toàn và hiệu quả trong giai đoạn phát triển mới.

Hội thảo diễn ra trong không khí làm việc khẩn trương và cởi mở với hình thức kết hợp giữa tham dự trực tiếp và trực tuyến. Đây là bước cụ thể hóa quan trọng những cam kết cấp cao giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản nhằm đưa hợp tác công nghệ số đi vào chiều sâu, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của hai quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển dịch từ nhận thức lí thuyết sang hành động cụ thể trong quản trị AI. Bà cho biết, Việt Nam luôn chủ động tiếp cận các chuẩn mực quốc tế và mong muốn cùng Nhật Bản xây dựng môi trường pháp lí cũng như hạ tầng kỹ thuật an toàn cho các giải pháp trí tuệ nhân tạo, tạo tiền đề vững chắc cho việc ứng dụng rộng rãi công nghệ này vào đời sống kinh tế xã hội.

Cùng chia sẻ định hướng này, ông Koizumi Hidechika, Cục trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế thuộc Cục Chiến lược toàn cầu, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, khẳng định mối quan hệ hợp tác công nghệ giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển vô cùng mạnh mẽ. Nhật Bản đánh giá cao tinh thần chủ động và tiềm năng phát triển hạ tầng số của Việt Nam, đồng thời cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc lan tỏa các giá trị an toàn và tin cậy của AI ra toàn khu vực ASEAN, hướng tới một hệ sinh thái công nghệ nhân văn, an toàn và bền vững.

"Giải mã" Tiến trình Hiroshima AI: Nhật Bản đang muốn đặt ra luật chơi mới?

Trong phiên phát biểu chính đầu tiên, ông Teramura Yukio, Trợ lí Thứ trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế thuộc Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, đã tham dự trực tuyến và trình bày chi tiết về cách tiếp cận của Nhật Bản trong quản trị, an toàn và quản lí rủi ro AI. Ông điểm lại lịch sử hình thành của sáng kiến từ Hội nghị Thượng đỉnh G7 năm 2023, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc thiết lập khung khổ quản trị quốc tế cho công nghệ AI tạo sinh.

Nhật Bản đã tích cực thúc đẩy việc thành lập Nhóm Bạn bè nhằm mở rộng sự tham gia của các quốc gia ngoài khối G7, trong đó có Việt Nam và các nước thành viên ASEAN. Tính đến năm 2026, sáng kiến này đã thu hút sự ủng hộ mạnh mẽ của hàng chục quốc gia và các tổ chức công nghệ hàng đầu trên thế giới. Ông Teramura Yukio nhấn mạnh rằng việc duy trì tính kết nối hài hòa giữa các quy định pháp lí và tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ giúp giảm thiểu rủi ro công nghệ mà không làm triệt tiêu động lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Tiếp nối chương trình, ông Đặng Chiến Công, Đại diện Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, đã mang đến bài phát biểu chính về chủ đề tự chủ chiến lược trong hệ sinh thái AI mở và kết nối. Ông chia sẻ sâu sắc về Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của Việt Nam.

Theo ông Đặng Chiến Công, tự chủ chiến lược không đồng nghĩa với việc tự cô lập hay khép kín công nghệ. Ngược lại, tự chủ là nâng cao năng lực nội tại để tham gia hợp tác bình đẳng, chủ động đóng góp vào các chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Việt Nam xác định phát triển AI phải dựa trên ba trụ cột chính: hạ tầng dữ liệu đạt chuẩn, nguồn nhân lực chất lượng cao và khung pháp lí linh hoạt nhưng nghiêm ngặt về an toàn thông tin. Mối hợp tác chặt chẽ với Nhật Bản sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa thành công các mục tiêu chiến lược này, nâng cao vị thế quốc gia trên bản đồ công nghệ khu vực và thế giới.

Từ "Digital Worker" đến Đồ thị tri thức pháp lí: Cuộc cách mạng âm thầm trong doanh nghiệp

Tại các phiên thảo luận chuyên đề về quản trị và thực thi AI, các chuyên gia đã tập trung mổ xẻ những giải pháp ứng dụng thực tiễn trong cả khu vực công lẫn khu vực tư. Đáng chú ý, trong phiên thảo luận về kiểm soát rủi ro doanh nghiệp, ông Vũ Minh Phong, Giám đốc FPT CASANOS thuộc Tập đoàn FPT, đã mang đến góc nhìn công nghệ tiên phong thông qua hệ điều hành doanh nghiệp AI mang tên FPT CASANOS.

Theo ông Vũ Minh Phong, hệ điều hành này cho phép tích hợp các lực lượng lao động số vào quy trình vận hành kinh doanh một cách có kiểm soát. Nền tảng giúp tự động hóa hàng loạt công việc phức tạp nhưng vẫn đảm bảo tính minh bạch, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn dữ liệu và luôn cho phép con người tham gia giám sát ở những thời điểm quyết định. Mô hình này giải quyết triệt để bài toán cân bằng giữa hiệu suất vận hành đột phá và tính an toàn công nghệ cho các tập đoàn lớn.

Bên cạnh đó, đại diện từ Bộ Tư pháp Việt Nam cũng mang đến bức tranh tổng quan về việc kiến tạo nền quản trị pháp luật thông minh. Việc phát triển Hạ tầng dữ liệu lớn quốc gia về pháp luật kết hợp với Đồ thị tri thức pháp lí giúp nâng cao hiệu quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật, hỗ trợ công tác lập pháp và tư vấn pháp lí tự động. Việc ứng dụng công nghệ trong ngành tư pháp bắt buộc phải đặt tiêu chuẩn chính xác và độ tin cậy lên hàng đầu nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân trong xã hội.

"Vũ khí" loại bỏ ảo giác công nghệ và giấc mơ hệ sinh thái dữ liệu sạch Việt - Nhật

Chương trình hội thảo tiếp tục mở ra không gian thảo luận sôi nổi với các bài tham luận sâu sắc về thực tiễn đánh giá độ tin cậy và kết nối dữ liệu từ các đơn vị uy tín như VNPT AI, Preferred Networks, Rakuten Symphony và MedCAT. Các giải pháp hạ tầng quan trọng như nền tảng định danh điện tử VNPT eKYC, các mô hình ngôn ngữ lớn kết hợp cơ chế trích dẫn nguồn chuẩn xác chống hiện tượng ảo giác, hay giải pháp chuẩn hóa dữ liệu y tế - bảo hiểm đã khẳng định rằng dữ liệu sạch và hạ tầng an toàn chính là nguồn nhiên liệu quan trọng nhất cho AI phát huy tối đa hiệu quả.

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông KOIZUMI Hidechika, Cục trưởng phụ trách các vấn đề quốc tế, Cục Chiến lược toàn cầu, Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, đã đánh giá cao thành công tốt đẹp của sự kiện và khẳng định quyết tâm đồng kiến tạo một hệ sinh thái AI đáng tin cậy và bền vững. Ông nhấn mạnh rằng việc phối hợp chặt chẽ giữa Việt Nam và Nhật Bản trong chia sẻ kinh nghiệm quản lí, đào tạo nhân lực và áp dụng các tiêu chuẩn an toàn sẽ là nền tảng vững chắc để hai nước cùng dẫn dắt xu hướng phát triển AI có trách nhiệm trong khu vực.

Sự đồng điệu giữa chính sách quản lí nhà nước và năng lực triển khai thực tế của khối doanh nghiệp hai nước đã tạo nên một bức tranh hợp tác toàn diện và tràn đầy triển vọng. Việc kết nối dữ liệu tin cậy và ứng dụng AI có trách nhiệm không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành cho khu vực công lẫn khu vực tư, mà còn tạo dựng niềm tin vững chắc cho cộng đồng người sử dụng trong kỉ nguyên chuyển đổi số.

Hội thảo khép lại với sự đồng thuận cao từ đại diện cơ quan quản lí hai nước. Việt Nam và Nhật Bản thống nhất sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa các cam kết, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm quản lí, đào tạo đội ngũ chuyên gia công nghệ và đồng kiến tạo một hệ sinh thái AI đáng tin cậy, an toàn và bền vững cho tương lai.