Trở thành nghệ sĩ từ drama - bi kịch của sân khấu cải lương
Vừa qua, tiết mục "Tiếng trống Mê Linh" do Bùm Bum và Hồ Khắc Tùng biểu diễn tại rạp Hồng Liên khiến mạng xã hội dậy sóng vì sự cẩu thả trong dàn dựng và non yếu trong diễn xuất.
Điều này khiến báo giới đặt câu hỏi: một chương trình bán vé phải qua phúc khảo, vậy ai đã cấp phép cho tiết mục không chuyên, thảm họa này được trình diễn?

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online chiều 12.3, một vị thuộc Hội đồng nghệ thuật của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết tiết mục Tiếng trống Mê Linh do Bùm Bum biểu diễn khiến mạng xã hội dậy sóng là “diễn chui”.
Theo vị này, chương trình Tự tình phương Nam 4 có tổ chức phúc khảo nhưng hoàn toàn không có tiết mục Mê Linh biệt khúc (trích từ vở Tiếng trống Mê Linh).
Vì vậy, sau khi nhận phản ánh từ báo chí và mạng xã hội, Sở sẽ mời đơn vị tổ chức chương trình lên làm việc để giải trình vì sao có tiết mục không nằm trong danh mục được cấp phép biểu diễn.
Dự kiến trong tuần sau, Sở sẽ làm việc với đơn vị này, từ đó có biện pháp xử lý. Có thể thấy sự “vượt mặt” này cần được xử lý nghiêm để các đơn vị khác rút kinh nghiệm, không tiếp tục làm càn.
“Bi kịch” nhận thức
Võ Thùy Dung, Võ Hồng Loan, Hồng Ni chưa từng là nghệ sĩ cải lương chuyên nghiệp. Sau khi NSƯT Vũ Linh qua đời, trong gia đình ông xảy ra tranh chấp giữa một bên là em ruột ông, bà Võ Thị Hồng Nhung, và con gái nuôi Võ Hồng Loan.
Điều đáng nói là sau drama này, Võ Thùy Dung (Bùm Bum), Võ Hồng Loan, Hồng Ni liên tục xuất hiện trên các sân khấu cải lương, ca nhạc có bán vé.
Do không phải nghệ sĩ chuyên nghiệp, họ để lộ nhiều khuyết điểm trong diễn xuất và giọng hát. Thậm chí còn hát nhép và vô tư livestream hoặc thu hình các tiết mục rồi phát lên mạng xã hội.
Nhiều nhà chuyên môn cải lương không muốn bị lôi vào drama nên chỉ thở dài và than rằng: nếu chỉ cần tham gia drama, không cần tài năng mà vẫn dễ dàng trở thành nghệ sĩ thì nền nghệ thuật sẽ chết. Những người trẻ sẽ chẳng cần nỗ lực rèn luyện; họ chỉ cần tìm mọi cách tham gia drama để bước vào nghệ thuật. Đó là một bi kịch về nhận thức.
Hồ Khắc Tùng là ai, rất nhiều người không biết. Thế nhưng nhờ vai Thi Sách trong một tiết mục "thảm họa" khiến mạng xã hội dậy sóng, cái tên này bỗng được nhắc đến khắp nơi. Dù được nhắc đến theo hướng tiêu cực, nhưng với nhiều bạn trẻ, được nhắc tới như vậy cũng đã là một thành công trong chiến lược PR hình ảnh.
Thực ra, tiết mục Mê Linh biệt khúc trong Tự tình phương Nam 4 chỉ là giọt nước làm tràn ly. Nhiều chương trình Tự tình phương Nam trước đó cũng bị cho là đầy lỗi, đầy “sạn” khiến người ta lắc đầu, nhưng rồi vẫn bỏ qua vì cho rằng đó không phải chuyện của mình.
Thế nhưng vai Thi Sách và Trưng Trắc là những nhân vật kinh điển của cải lương, đến những tên tuổi chuyên nghiệp cũng chưa chắc dám mơ tới. Bây giờ, họ chứng kiến hai người chưa thuần thục ca diễn làm xấu đi hình ảnh trang trọng vốn có của những nhân vật này, nên sự bức xúc đã bùng lên trên mạng xã hội.

Cải lương vốn đang "èo uột". Những tấm lòng tâm huyết với cải lương như soạn giả Hoàng Song Việt, NSƯT Hoa Hạ, NSND Quế Trân, NSƯT Tú Sương, NSƯT Bạch Long, Chí Linh - Vân Hà và nhiều nghệ sĩ khác vẫn đang cố gắng làm đẹp cải lương bằng sự chắt lọc trong chọn vai, dựng cảnh, phục trang, vũ đạo, âm thanh, ánh sáng và ca diễn.
Nỗ lực ấy nhằm nhắn gửi đến thế hệ trẻ rằng cải lương, bộ môn nghệ thuật truyền thống, chỉnh chu, công phu và đẹp đến thế.
Trong khi đó, sau tiết mục thảm họa, Bùm Bum lên livestream và cho biết cô chỉ mất vài ngày tập luyện cho vai Trưng Trắc. Trên trang cá nhân, Bùm Bum có viết: "Tuy còn nhiều thiếu sót, non nớt khi nhận một vai diễn 'nặng ký' nhưng cô gái nhỏ bé đã cố gắng học hỏi và rèn luyện để tự tin đứng trước hàng trăm khán giả cùng Tiếng trống Mê Linh. Tôi hứa sẽ không ngừng rèn luyện để xứng đáng với tình yêu thương của khán giả".
Mặc dù vậy, vẫn có ý kiến cho rằng một diễn viên không chuyên, không có năng khiếu, lại không dành đủ thời gian đầu tư cho vai diễn mà vẫn bước ra sân khấu với một vai kinh điển của cải lương. Như thế, với chất lượng vở diễn, công chúng và khán giả sẽ mất dần sự tôn trọng với nghệ thuật cải lương?
Thậm chí, một bình luận từ tài khoản tên Ngọc Mai nhận được nhiều sự đồng tình khi đề nghị Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cùng Cục Nghệ thuật Biểu diễn vào cuộc kiểm tra chương trình Tự tình phương Nam 4, đặc biệt về tư cách và chuyên môn nghệ thuật của các ca sĩ, diễn viên tham gia biểu diễn tại rạp Hồng Liên. Tài khoản này cho rằng phần trình diễn còn thiếu tính chuyên nghiệp, thậm chí làm sai lệch hình ảnh văn hóa - lịch sử, nhất là khi thể hiện nhân vật nữ tướng Trưng Trắc. Người này cũng mong cơ quan chức năng sớm làm rõ vụ việc và có biện pháp xử lý đối với những tiết mục biểu diễn không đúng quy định.
Thực ra, chương trình Tự tình phương Nam có nhiều khán giả hay không thì chẳng ai rõ ngoài ban tổ chức, bởi họ chỉ quay trên sân khấu chứ ít khi quay xuống hàng ghế khán giả. Thế nhưng các “nghệ sĩ” trong chương trình lại rất siêng phát video trên mạng như một cách hút view.
Thiết nghĩ, nhân vụ việc này, các cơ quan chức năng nên rà soát lại hoạt động cải lương, với hy vọng loại bỏ bớt những “sạn” trong bối cảnh cải lương đang èo uột.
Hãy cứu lấy cải lương.