Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ hội vàng đón dòng vốn Mỹ?

"Thánh địa" tài chính Hoa Kỳ gọi tên Việt Nam

Trong chuyến công tác vừa qua, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp chứng kiến làn sóng quan tâm mới từ các định chế tài chính hàng đầu.

Ông Huân đã có chia sẻ với Một Thế Giới rằng, các nhà đầu tư Mỹ không còn đứng ngoài quan sát mà đang đánh giá nghiêm túc khả năng tham gia vào Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng. Đây là thời điểm dòng vốn toàn cầu đang tìm kiếm những bến đỗ an toàn và có hiệu suất sinh lời cao. Việt Nam nổi lên như một ứng viên sáng giá nhờ sự ổn định chính trị và tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng. Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế được xem là bước đi đột phá để nâng tầm vị thế quốc gia.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết, các quỹ đầu tư tại San Francisco đặc biệt ấn tượng với định hướng phát triển của Chính phủ. Chúng ta không chọn con đường sao chép các mô hình cũ đã dần lỗi thời. Việt Nam đang định vị Trung tâm tài chính quốc tế gắn liền với hệ sinh thái Fintech và tài sản số hiện đại. Điều này tạo ra một "hệ quy chiếu chung" với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới hiện nay. Đây là lợi thế cạnh tranh cốt lõi để thu hút các "đại bàng" tài chính Mỹ vốn luôn ưu tiên công nghệ. Mô hình Trung tâm tài chính quốc tế này hứa hẹn sẽ là thỏi nam châm thu hút dòng vốn thượng lưu.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, sự hào hứng luôn đi kèm với những đòi hỏi khắt khe về năng lực thực thi. Các nhà đầu tư Mỹ không chỉ nghe những câu chuyện về triển vọng của Trung tâm tài chính quốc tế. Họ nhìn vào khả năng chuyển hóa tầm nhìn thành các quy định pháp lý cụ thể và minh bạch. Họ cần một hệ thống vận hành có khả năng dự báo và bảo vệ quyền tài sản tối ưu cho nhà đầu tư. Quyết định đầu tư tỉ USD vào Trung tâm tài chính quốc tế sẽ chỉ xuất hiện khi niềm tin vào thể chế được củng cố. Tính nhất quán trong chính sách là yếu tố then chốt để giữ chân các dòng vốn lớn tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Hóa giải rào cản để Trung tâm tài chính quốc tế cất cánh

Một nỗi lo thực tế đã được PGS. Huân chỉ rõ trong các phiên thảo luận chuyên sâu tại Mỹ. Đó là nguy cơ Trung tâm tài chính quốc tế biến thành các dự án bất động sản văn phòng đơn thuần. Nếu không có dòng vốn thực chất, những tòa nhà cao tầng của Trung tâm tài chính quốc tế sẽ chỉ là cái vỏ rỗng. Để tránh kịch bản này, Việt Nam cần xây dựng "hạ tầng mềm" đủ mạnh và linh hoạt. Dòng vốn trong kỷ nguyên số tại Trung tâm tài chính quốc tế phải được luân chuyển bằng dữ liệu và thuật toán.

PGS. TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng, hạ tầng mềm quan trọng nhất của Trung tâm tài chính quốc tế chính là hệ thống định danh số xuyên biên giới. Tiếp đến là một trục dữ liệu tài chính tập trung, kết nối thời gian thực với các thị trường thế giới. Nếu thiếu đi lớp nền tảng công nghệ này, mọi nỗ lực thu hút đầu tư vào Trung tâm tài chính quốc tế sẽ bị tắc nghẽn. Các nhà đầu tư Mỹ yêu cầu một môi trường giao dịch tại Trung tâm tài chính quốc tế phải hoàn toàn số hóa. Họ muốn mọi quy trình từ mở tài khoản đến ký kết hợp đồng tại Trung tâm tài chính quốc tế diễn ra trong tích tắc.

Bên cạnh đó, mô hình Sandbox (cơ chế thử nghiệm) cho Trung tâm tài chính quốc tế cần được thiết kế đột phá. Chúng ta cần một khung pháp lý cho phép thử nghiệm các sản phẩm tài chính mới chưa có tiền lệ. Sandbox tại Trung tâm tài chính quốc tế không nên là một thủ tục xin-cho rườm rà và chậm chạp. Nó phải là một không gian sáng tạo được kiểm soát chặt chẽ để khoanh vùng rủi ro hiệu quả.

Theo ông Huân, chỉ khi có một "phòng thí nghiệm" chính sách đủ mạnh, các Fintech Mỹ mới dám mang công nghệ về Trung tâm tài chính quốc tế. Việc vận hành Sandbox thành công sẽ khẳng định uy tín của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

Tiêu chuẩn quản trị và bài toán "khớp lệnh" Phố Wall

Khoảng cách về chuẩn mực quản trị vẫn là một thách thức lớn đối với Trung tâm tài chính quốc tế. Các ngân hàng Việt Nam cần nâng cấp mạnh mẽ để tiệm cận chuẩn quản trị rủi ro của Phố Wall. Sự minh bạch về thông tin và trách nhiệm giải trình là điều kiện tiên quyết tại Trung tâm tài chính quốc tế. Các quỹ đầu tư Mỹ thường soi xét kỹ khả năng chống chịu rủi ro của hệ thống tài chính nội địa. Họ cần thấy một bộ đệm vốn đủ dày tại các định chế tham gia Trung tâm tài chính quốc tế.

Để "khớp lệnh" thành công, theo PGS. TS Nguyễn Hữu Huân, Việt Nam phải thực hiện những cải cách thể chế vượt trội cho Trung tâm tài chính quốc tế. Chúng ta cần các quy định đặc thù vượt xa mặt bằng chung của các nước trong khu vực. Việc trao quyền tự chủ thực sự cho ban điều hành Trung tâm tài chính quốc tế là yêu cầu cấp thiết. Những cam kết về ưu đãi và cơ chế dòng vốn tại Trung tâm tài chính quốc tế phải được duy trì ổn định. Các nhà đầu tư quốc tế cực kỳ lo ngại sự thay đổi đột ngột chính sách tại Trung tâm tài chính quốc tế.

PGS. Huân nhấn mạnh rằng cửa sổ cơ hội cho Trung tâm tài chính quốc tế đang mở ra rất hẹp. Các đối thủ trong khu vực cũng đang tiến hóa nhanh chóng để giữ vững vị thế tài chính. Việt Nam phải chạy đua với thời gian để định hình luật chơi riêng cho Trung tâm tài chính quốc tế. Nếu làm đúng, chúng ta sẽ thu hút được cả hệ sinh thái tài chính hiện đại nhất về Trung tâm tài chính quốc tế. Sự thành bại nằm ở tốc độ và chất lượng của các quyết sách về Trung tâm tài chính quốc tế tới đây. Tương lai của Trung tâm tài chính quốc tế phụ thuộc vào bản lĩnh đổi mới của chúng ta.