Trường Hải, Vinspeed gây chú ý tại cuộc họp Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam

Trường Hải chuẩn bị 20% vốn, 80% đi vay

Ngày 27.11, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình chủ trì cuộc họp với về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Trường Hải và Vinspeed đề xuất vay 80% vốn cho phương án đầu tư.

Khẳng định đây là cơ hội lớn đối với doanh nghiệp, đại diện Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải, Phó Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Tuệ cho biết tập đoàn mong muốn và thiện chí được tham gia vào dự án theo hình thức đầu tư, kinh doanh (theo Luật Đầu tư).

Về phần vốn, nhà đầu tư sẽ chịu trách nhiệm 20% vốn đầu tư, 80% là huy động và đi vay. Ngoài vốn, nguồn lực tài chính của mình, Trường Hải sẽ thành lập các công ty để huy động vốn đầu tư từ các doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế để triển khai thực hiện dự án.

Thời gian thực hiện dự án dự kiến đầu từ Hà Nội đến Vinh và đầu từ TP.HCM tới Nha Trang là 5 năm; thời gian thực hiện đoạn từ Nha Trang đến Vinh là 7 năm.

Ông Nguyễn Hoàng Tuệ khẳng định các cam kết mạnh mẽ về bảo đảm công tác nhân sự, tiến độ, chất lượng dự án, giải ngân; các hạng mục phải chuyển giao cho Nhà nước quản lý theo đúng tiến độ; bảo đảm các vấn đề về chất lượng, công nghệ; tăng tỷ lệ nội địa hóa trong thực hiện dự án; sản xuất toa tàu/đầu máy tại Việt Nam (dự kiến năm 2029)…

Đề nghị được vay 80% vốn đầu tư dự án và hoàn trả trong 30 năm

Ông Nguyễn Việt Quang, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup - nhà đầu tư Vinspeed mong muốn được đầu tư dự án theo hình thức đầu tư kinh doanh với tổng mức đầu tư dự án dự kiến là trên 61 tỉ USD (không kể chi phí giải phóng mặt bằng). Thời hạn thi công dự án là 5 năm kể từ khi nhà nước giao đất sạch cho dự án.

Đề nghị được vay 80% vốn đầu tư dự án và hoàn trả trong vòng 30 năm, Vinspeed khẳng định các cam kết: Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; không bán thầu, không chuyển nhượng dự án; bảo đảm đầu tư công nghệ, thiết bị hiện đại, tăng cường hợp tác với các đối tác trong tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành đường sắt.

Ngoài ra, bố trí, đào tạo nguồn nhân lực để thực hiện dự án cũng như vận hành khi dự án đi vào hoạt động; đảm bảo các điều kiện, sẵn sàng phục vụ các mục tiêu về an ninh, quốc phòng; sẵn sàng chấp nhận một số rủi ro kinh doanh và đặc biệt là cam kết không để phát sinh vốn, đội vốn; cam kết sẽ đầu tư, tổ chức nghiên cứu phát triển công nghệ đường sắt tốc độ cao để không chỉ làm chủ công nghệ được chuyển giao từ đối tác nước ngoài mà còn tạo ra các giá trị công nghệ mới của Việt Nam.

Ông Nguyễn Việt Quang cho rằng nếu VinSpeed đầu tư trực tiếp thì nhà nước chỉ cần cho vay 80% thay vì tự trả 100% tổng mức đầu tư; nhà nước thu hồi 80% vốn cho vay sau 30 năm thay vì chờ hoàn vốn sau 140 năm, thậm chí lâu hơn.

Ngoài ra, hệ thống được đưa vào vận hành sau 5 năm thay vì sau 10 năm, tạo động lực cho kinh tế đất nước phát triển; không lo bị đội vốn và bị kéo dài tiến độ; có được ngành công nghiệp đường sắt cao tốc mà không phải bỏ vốn đầu tư.

Hứa hẹn chung chung

Tại cuộc họp, đại diện Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo hình thức đối tác - công tư (PPP).

Tuy nhiên, khi được hỏi về năng lực tài chính của công ty và nếu hợp tác theo hình thức PPP, tỷ lệ vốn của doanh nghiệp đóng góp sẽ là bao nhiêu, năng lực và các căn cứ pháp lý, cơ sở để doanh nghiệp có thể huy động vốn ra sao…, đại diện doanh nghiệp này đã không trả lời được.

Bộ Xây dựng nhận xét hồ sơ của doanh nghiệp chưa có tài liệu chứng minh năng lực tài chính rõ ràng, các đề xuất về tiến độ cũng rất mơ hồ.

Ngân hàng Nhà nước đề nghị doanh nghiệp công khai cụ thể nguồn lực tài chính của "hệ sinh thái" mà doanh nghiệp nhắc đến, thay vì những lời hứa hẹn chung chung về việc "mang 100% vốn về Việt Nam".

Ông Nguyễn Nam Thiều, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery bày tỏ thiện chí mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo phương án kinh doanh thu hồi vốn.

Tuy nhiên, khi được hỏi về quy mô nhân sự, vốn đầu tư của Tập đoàn Discovery và năng lực thực hiện dự án, ông Nguyễn Nam Thiều cho biết hiện tập đoàn có nhân sự khoảng 70 người và tổng vốn khoảng 2.000 - 3.000 tỉ đồng Việt Nam, số vốn chỉ bằng khoảng 0,2% tổng mức đầu tư của dự án (67 tỉ USD).

Doanh nghiệp tuyên bố có 100 tỉ USD… mất liên lạc

Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh quan điểm xem xét phải công tâm, khách quan, minh bạch, công khai, "không có gì dấm dúi" và trao đổi hết sức thẳng thắn, cởi mở. Ông đánh giá cao thiện chí của các doanh nghiệp muốn cống hiến cho sự phát triển của đất nước.

"Buổi làm việc hôm nay, chúng ta có mời 6 doanh nghiệp có đăng ký làm việc, nhưng chỉ có 5 doanh nghiệp có mặt, còn 1 doanh nghiệp có đăng ký làm việc là Liên minh nhà đầu tư Mekolor và Great (USA) nhưng không tới”, Phó thủ tướng nói.

Phó thủ tướng cũng cho hay đã có liên hệ mà không thể tìm ra được địa chỉ. Đây cũng là đơn vị từng tuyên bố hùng hồn về việc huy động 100 tỉ USD cho dự án nhưng mà địa chỉ cung cấp cũng không liên lạc được.

Từ cuộc họp, Phó thủ tướng thường trực cho hay "có những doanh nghiệp rất nghiêm túc, báo cáo rất kỹ lưỡng, công phu, song cũng có doanh nghiệp báo cáo còn sơ sài, ý tưởng chưa rõ ràng; có doanh nghiệp quy mô nhân sự chỉ có 70 người, tổng vốn khoảng 2.000 - 3.000 tỉ đồng thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của dự án".

Nhấn mạnh đây không phải là cuộc để lựa chọn, quyết định nhà đầu tư, Phó thủ tướng Thường trực đề nghị các cơ quan liên quan hoàn thiện báo cáo đề xuất phương thức đầu tư và các cơ chế chính sách đi kèm để trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Chính phủ thảo luận, đánh giá trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.