Tứ kết Tây Ban Nha - Bỉ: Không ai chờ ngôi sao

Cuộc đối đầu lúc 2h ngày 11/7 (giờ Việt Nam) vì thế không chỉ là màn so tài giữa tiền đạo Lamine Yamal và thủ môn Thibaut Courtois. Đó là cuộc đấu của hai đội bóng vừa chứng minh họ nguy hiểm nhất lúc không phụ thuộc vào các ngôi sao.

6 phút định đoạt tứ kết

Phút 90+1 trận gặp Bồ Đào Nha, người đưa Tây Ban Nha vào tứ kết World Cup 2026 không phải Yamal, Rodri, Pedri hay Mikel Oyarzabal.

Đó là Merino, cầu thủ mới có mặt trên sân sáu phút.

Bồ Đào Nha giữ La Roja ngoài bảng tỉ số suốt 90 phút. Diogo Costa liên tục từ chối các cú dứt điểm của Tây Ban Nha, còn Nuno Mendes cùng đồng đội khiến Yamal không thể tự do đi vào trung lộ.

Một đội bóng sống nhờ Yamal có thể đã bế tắc cùng Yamal.

Luis de la Fuente lại quay về phía băng ghế dự bị. Merino thay Dani Olmo ở phút 85, Ferran Torres cũng được đưa vào sân. Sáu phút sau, hai cầu thủ dự bị tạo ra bàn thắng.

Merino thực hiện nhanh quả đá phạt, tiếp tục di chuyển vào khoảng trống trước vòng cấm rồi nhận lại bóng từ Torres. Cú dứt điểm vào góc thấp đưa Tây Ban Nha thắng 1-0.

Bàn thắng ấy là hình ảnh thu nhỏ của La Roja: ngôi sao được chờ đợi nhất chưa quyết định trận đấu, nhưng một phương án khác lập tức xuất hiện và đem lại kết quả hoàn hảo.

Cất ba ngôi sao, Bỉ vẫn ghi bốn bàn

Đối thủ sắp tới của Tây Ban Nha cũng vừa trải qua một cuộc thay đổi quan điểm trong cách xây dựng lối chơi.

Bỉ hòa Ai Cập 1-1, hòa Iran 0-0 rồi bùng nổ bằng chiến thắng 5-1 trước New Zealand. Đến vòng 32 đội, họ còn bị Senegal dẫn hai bàn cho đến năm phút cuối trước lúc kéo trận đấu vào hiệp phụ và thắng 3-2.

HLV Rudi Garcia bước vào trận gặp Mỹ bằng một quyết định khó tin: De Bruyne, Doku và Lukaku cùng ngồi dự bị.

Charles De Ketelaere được đẩy lên đá trung phong. Nicolas Raskin, Amadou Onana và Dodi Lukebakio giúp Bỉ tăng cường tranh chấp, tạo áp lực mạnh và đánh vào khoảng trống hai biên. De Ketelaere ghi hai bàn trong hiệp một, Hans Vanaken cùng Lukaku ghi thêm hai bàn để khép lại chiến thắng 4-1.

De Bruyne thậm chí không cần vào sân.

Bỉ đã ghi 13 bàn tại giải, nhiều hơn Tây Ban Nha bốn bàn. Đáng chú ý hơn, 12 bàn xuất hiện trong ba trận gần nhất, sau lúc họ chỉ ghi một bàn qua hai trận đầu.

Tây Ban Nha không chờ Yamal. Bỉ cũng vừa chứng minh họ không nhất thiết phải chờ De Bruyne, Doku hay Lukaku.

Yamal hút cả hàng thủ về một phía

Yamal mới ghi một trong chín bàn của Tây Ban Nha, nhưng con số ấy không phản ánh đầy đủ ảnh hưởng của anh.

Trận mở màn gặp Cape Verde, De la Fuente để Yamal và Nico Williams ngồi dự bị. Tây Ban Nha tung ra 27 cú dứt điểm nhưng hòa 0-0, bởi cầm bóng nhiều mà thiếu tốc độ, độ rộng và khả năng thắng đối đầu cá nhân.

Đánh giá ấy không chỉ xuất hiện sau trận đấu. Trước cuộc gặp Saudi Arabia, HLV Georgios Donis cũng nhận xét Tây Ban Nha vẫn kiểm soát bóng tốt, nhưng thiếu khả năng xuyên phá trong những tình huống một đối một nếu Yamal và Nico Williams vắng mặt.

Yamal đá chính trước Saudi Arabia và ghi bàn sau 10 phút. Sự hiện diện của anh kéo hàng thủ đối phương sang cánh phải, mở không gian cho Oyarzabal cùng những người di chuyển từ tuyến hai.

Dấu ấn rõ hơn xuất hiện trong trận thắng Áo 3-0. Yamal có 10 pha dẫn bóng thành công và 14 lần chạm bóng trong vòng cấm. Áo phải dồn người sang cánh phải, còn các đòn kết liễu xuất hiện ở nơi khác: Cucurella từ cánh trái kiến tạo, Baena chuyền cho Pedro Porro, Oyarzabal ghi hai bàn.

Ảnh hưởng ấy không nằm trọn trong cột bàn thắng hay kiến tạo. Nó nằm ở số hậu vệ phải nghiêng về phía Yamal và khoảng trống xuất hiện sau lưng họ.

Courtois hiểu điều đó. Thủ môn Bỉ đánh giá Yamal đủ nhanh và khéo để vượt qua hai cầu thủ, đồng thời chỉ ra chìa khóa là thoát vòng vây thật nhanh để khai thác khoảng trống sau lưng hàng thủ Tây Ban Nha.

Sạch lưới gặp nổ súng

Tây Ban Nha chưa thủng lưới sau năm trận. Họ hòa Cape Verde 0-0 rồi lần lượt thắng Saudi Arabia 4-0, Uruguay 1-0, Áo 3-0 và Bồ Đào Nha 1-0.

Chín bàn thắng, năm trận sạch lưới và chuỗi 35 trận bất bại giúp đội bóng của De la Fuente bước vào tứ kết với dáng vẻ ổn định nhất giải. La Roja kiểm soát bóng tốt, chuyển đổi nhanh, tạo áp lực quyết liệt ngay sau lúc mất bóng và khiến đối phương phải chơi trong một khoảng sân hẹp.

Bỉ lại sở hữu kiểu tấn công đủ lực để thử thách chính cách vận hành này của Tây Ban Nha.

De Ketelaere đủ linh hoạt để lùi xuống kéo trung vệ. Tielemans có thể tung đường chuyền sớm ra sau lưng hàng thủ. Lukebakio và Doku mang đến tốc độ ở hai biên, còn Lukaku vẫn là phương án trực diện vào cuối trận.

Porro cùng Cucurella càng dâng cao, khoảng trống sau lưng càng hấp dẫn với Bỉ. Rodri kiểm soát được các đường phản công đầu tiên, Tây Ban Nha sẽ giữ trận đấu trong trật tự của mình. Bỉ vượt qua được lớp vây ráp ấy, hàng thủ chưa thủng lưới của La Roja sẽ gặp bài kiểm tra lớn nhất từ đầu giải.

Tây Ban Nha đã chứng minh họ có thể thắng những đối thủ lùi thấp. Bỉ sẽ hỏi một câu khác: La Roja có thể vừa dâng cao để áp đặt, vừa bảo vệ được khoảng trống phía sau hay không?

Khoảng trống Onana để lại

Chiến thắng trước Mỹ giúp Bỉ tìm thấy một công thức mới, nhưng chấn thương của Onana khiến công thức ấy không thể được giữ nguyên.

Tiền vệ này đứt dây chằng chéo trước sau pha tiếp đất ở phút 21 và phải rời giải. Sự vắng mặt của anh tạo ra khoảng trống lớn ngay khu vực Bỉ cần sức mạnh cùng tốc độ che chắn nhất trước Rodri, Pedri và Olmo.

Garcia có thể đưa De Bruyne trở lại để tăng khả năng giữ bóng, hoặc dùng Vanaken bên cạnh Raskin và Tielemans nhằm duy trì cường độ tranh chấp.

De Bruyne đem đến những đường chuyền ít cầu thủ Bỉ thực hiện được, nhưng sự trở lại của anh có thể làm thay đổi cấu trúc giàu năng lượng vừa giúp đội bóng thắng Mỹ. Giữ tinh thần không chờ ngôi sao sẽ giúp Bỉ chạy nhiều hơn, nhưng họ có thể thiếu một bộ óc đủ sắc để thoát khỏi sức ép của Tây Ban Nha.

Đó là khác biệt lớn trước tứ kết: Tây Ban Nha đã xây dựng chiều sâu suốt nhiều năm, còn Bỉ mới phát hiện ra phiên bản khác của mình trong một trận đấu.

Oarzabal ghi bàn, La Roja chia việc

Người trực tiếp gánh phần lớn nhiệm vụ ghi bàn của Tây Ban Nha không phải Yamal mà là Oyarzabal.

Tiền đạo Real Sociedad đã ghi bốn bàn, gần một nửa tổng số bàn của đội. Anh lập cú đúp trước Saudi Arabia, tiếp tục ghi hai bàn vào lưới Áo và duy trì vai trò trung phong dù không mang dáng vẻ của một số 9 truyền thống.

Oyarzabal lùi xuống kết nối rồi bất ngờ xâm nhập vòng cấm. Yamal kéo ánh mắt của hàng thủ. Oyarzabal tìm khoảng trống phía sau những ánh mắt ấy.

Rodri, Pedri và Olmo chia nhau việc kiểm soát nhịp độ. Ferran cùng Merino biến băng ghế dự bị thành lớp tấn công thứ hai.

Tây Ban Nha không yêu cầu một người làm tất cả. Mỗi người giải quyết một phần của trận đấu.

Sức mạnh ấy không chỉ được tạo ra tại World Cup 2026. Ở Euro 2024, Tây Ban Nha từng ghi 15 bàn với 10 cầu thủ khác nhau lập công, một kỷ lục về số người ghi bàn của một đội trong một kỳ Euro.

Đội nào ít cần cứu tinh hơn?

Bốn mươi năm trước, Bỉ từng loại Tây Ban Nha ở tứ kết World Cup 1986 sau loạt sút luân lưu. Cuộc gặp tại Los Angeles đưa hai đội trở lại đúng vòng đấu ấy, nhưng trong những hình hài rất khác.

Tây Ban Nha là nhà vô địch châu Âu, bất bại 35 trận và chưa nhận bàn thua nào tại World Cup 2026. Bỉ đi từ hai trận hòa nhạt nhòa đến ba chiến thắng ghi 12 bàn.

Courtois tin Bỉ có thể tạo bất ngờ. Niềm tin ấy không vô căn cứ. Đội bóng của Garcia có tốc độ, sức mạnh, kinh nghiệm cùng một thủ môn hiểu bóng đá Tây Ban Nha sau 11 năm chơi tại Atletico Madrid và Real Madrid.

La Roja vẫn được đánh giá cao hơn, nhưng lợi thế lớn nhất không nằm ở việc Yamal có bùng nổ hay không. Phía sau cầu thủ 18 tuổi còn có Oyarzabal ghi bàn, Rodri kiểm soát, hàng thủ giữ sạch lưới và Merino bước ra từ ghế dự bị.

Bỉ cũng vừa chơi trận hay nhất trong ngày De Bruyne không vào sân, Doku ngồi ngoài và Lukaku chỉ xuất hiện từ ghế dự bị.

Tứ kết vì thế có thể được quyết định bởi một nghịch lý: đội sở hữu nhiều ngôi sao hơn chưa chắc thắng; đội ít phụ thuộc vào ngôi sao của mình hơn mới có cơ hội đi tiếp.

Tây Ban Nha không đứng yên chờ Yamal.

Câu hỏi dành cho Bỉ là họ có đủ can đảm để tiếp tục không đứng yên chờ De Bruyne hay không.