Từ những ngôi trường heo hút vùng cao, Hành trình Từ Trái Tim vun đắp khát vọng dựng xây

Ngày 15.4, Hành trình Từ Trái Tim tiếp tục đến với Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS - THPT Cao Bồ và Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS - THPT Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang, mang theo những đầu sách quý cùng thông điệp bền bỉ mà chương trình theo đuổi trong nhiều năm qua: khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc cho thế hệ trẻ Việt Nam.

Từ sáng sớm, đoàn đã phải vượt qua những cung đường núi quanh co để đến điểm trường. Nắng đầu hè đổ lửa trên mặt đường nhựa, hắt lên từ những triền dốc cao khiến không khí càng thêm oi nồng. Có những đoạn đường không còn là bùn đất lầy lội như những hôm trước, nhưng độ dốc lớn, khúc cua gắt và sườn núi hun hút vẫn khiến hành trình đến với học sinh vùng cao không hề nhẹ nhàng. Càng đi sâu, cảnh núi non càng dựng đứng, bản làng thưa vắng làm hiện rõ khoảng cách về điều kiện sống, cơ hội tiếp cận tri thức giữa miền xuôi và miền núi.

Nhưng cũng chính trên những cung đường ấy, người ta thấy rõ hơn ý nghĩa của việc mang sách đến tận tay học sinh ở vùng khó. Bởi ở những nơi còn nhiều thiếu thốn, sách không chỉ để đọc. Sách là cánh cửa mở ra thế giới rộng lớn hơn, là cách để gieo vào lòng các em niềm tin rằng số phận không chỉ được quyết định bởi nơi mình sinh ra, mà còn bởi khát vọng vươn lên và sự bền bỉ học tập mỗi ngày.

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú TH - THCS Cao Bồ, cô giáo Nghiêm Thị Vân cho biết địa phương chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, nhận thức của một bộ phận phụ huynh còn hạn chế nên việc học hành, sinh hoạt của các em phần lớn phải nhờ vào nhà trường. Nhiều học sinh còn nhỏ, chưa có thói quen tự chăm sóc bản thân, chưa ý thức đầy đủ việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vì vậy giáo viên không chỉ dạy chữ mà còn phải sát sao từ những điều rất nhỏ trong đời sống thường ngày.

Những chia sẻ ấy cho thấy công việc của người thầy ở vùng cao vất vả hơn rất nhiều so với hình dung thông thường. Ở đây, nhà trường vừa là nơi dạy học, vừa là chỗ dựa để uốn nắn nếp sống, bồi đắp nhận thức và gìn giữ hy vọng cho học trò. Trong hoàn cảnh như vậy, sự hiện diện của Hành trình Từ Trái Tim không đơn thuần là một hoạt động trao tặng sách, mà còn là một sự động viên tinh thần rất cụ thể đối với thầy và trò nơi đây.

Cô Hoàng Thị Vân, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết Cao Bồ là xã đặc biệt khó khăn, điều kiện tiếp cận thông tin, sách báo của học sinh còn rất hạn chế. Chính vì thế, việc đoàn đến thăm, tặng sách và giao lưu đã đem lại cho nhà trường thêm một nguồn khích lệ để tiếp tục đẩy mạnh việc hướng nghiệp, tuyên truyền cho học sinh hiểu rằng học tập và đọc sách là con đường quan trọng để thay đổi cuộc sống.

Theo cô Vân, với học sinh lớp 9, nhà trường đã cố gắng tư vấn khá kỹ về lựa chọn học tiếp, về nghề nghiệp và tương lai. Nhận thức của nhiều em đã có chuyển biến tích cực. Việc học lên cao hơn không còn được nhìn như điều gì quá xa vời, mà đã trở thành mục tiêu cần phấn đấu. Từ góc nhìn của nhà trường, đây là thay đổi rất đáng quý, bởi một khi các em dám hình dung về tương lai của mình, các em mới có động lực để bước tiếp.

Thông điệp mà Hành trình Từ Trái Tim gửi gắm trong từng điểm đến cũng nằm ở đó. Điều sâu xa hơn là thông qua sách và tri thức, chương trình muốn hun đúc trong thanh niên Việt Nam tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc, tức là tinh thần tự lập, dám ước mơ lớn, dám học hỏi, dám hành động và dám chịu trách nhiệm với tương lai của bản thân cũng như của đất nước. Một quốc gia muốn hùng cường không thể chỉ trông đợi vào tài nguyên hay may mắn, mà phải bắt đầu từ con người có ý chí, có tri thức, có khát vọng dựng xây.

Ở những vùng cao như Cao Bồ, điều đó càng trở nên thấm thía. Bởi khi một học sinh hiểu rằng học tập không chỉ để thoát nghèo cho riêng mình mà còn để sau này quay về góp sức cho quê hương, thì từ đó, việc đọc sách hay đến lớp mỗi ngày đã mang một ý nghĩa lớn hơn. Đó là bước khởi đầu của tinh thần kiến thiết.

Chiều cùng ngày, đoàn tiếp tục đến với Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS - THPT Vị Xuyên. Tại đây, cô Nguyễn Lan Anh, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết học sinh của trường chủ yếu là con em đồng bào dân tộc Tày, Dao, Mông… đến từ các xã đặc biệt khó khăn. Mỗi em là một câu chuyện riêng về hoàn cảnh, nhưng điểm chung là sự nỗ lực vượt khó để được đến trường, được học tập trong môi trường nội trú.

Khác với hình dung rằng học sinh vùng khó thường thụ động, cô giáo Khương Thị Thu cho hay nhiều em có ý thức học tập rất rõ ràng. Đặc biệt ở lứa tuổi lớp 9, khi bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về con đường phía trước, các em đã hình dung được việc học cao đẳng, đại học hay học nghề đều có thể là cách để sau này trở về đóng góp cho địa phương. Có em mong trở thành giáo viên, có em muốn làm bộ đội, có em nghĩ đến việc trở thành cán bộ xã, phường để giúp quê hương phát triển.

Những ước mơ ấy mộc mạc nhưng không nhỏ. Bởi với nhiều học sinh vùng cao, nghĩ đến chuyện trở về làm việc cho địa phương không chỉ là chọn nghề, mà còn là cách các em nhìn nhận trách nhiệm với nơi mình sinh ra. Từ những bản làng còn nhiều thiếu thốn, các em đã bắt đầu hiểu rằng học tập là để mở đường cho chính mình, nhưng cũng là để đem cái mới, cái tiến bộ về lại quê hương.

Em Lý Yến Nhi người dân tộc Tày, học sinh lớp 9, không giấu được niềm vui khi đoàn Hành trình Từ Trái Tim đến thăm trường. Em chia sẻ ước mơ trở thành cô giáo để sau này giúp đỡ chính địa phương mình. Ước mơ ấy không cầu kỳ, nhưng lại có sức lay động đặc biệt bởi nó xuất phát từ trải nghiệm rất thật của một học sinh vùng cao, người hiểu rõ quê mình còn thiếu gì và cần gì.

Trong ánh mắt của những em học sinh như Yến Nhi, có thể cảm nhận được điều mà hành trình này đang cố gắng vun đắp: gieo hạt giống của khát vọng. Một cuốn sách không thể ngay lập tức thay đổi cuộc đời một con người, nhưng nó có thể làm nảy sinh một câu hỏi, mở ra một suy nghĩ mới, thắp lên một niềm tin mới. Và đôi khi, chỉ cần như thế cũng đã đủ để bắt đầu một chuyển động quan trọng.

Giữa nắng gắt đầu hè, giữa những dốc núi còn nối tiếp nhau, đoàn Hành trình Từ Trái Tim vẫn tiếp tục đi, không chỉ để mang sách đến những ngôi trường xa, mà còn để nhắc rằng ở bất cứ đâu, thanh niên Việt Nam cũng xứng đáng được tiếp cận tri thức và được đánh thức khát vọng vươn lên. Từ những lớp học vùng cao hôm nay, những ước mơ tưởng như nhỏ bé có thể lớn dần thành hoài bão dựng xây quê hương, đất nước.

Và có lẽ, đó cũng là giá trị bền lâu nhất của hành trình này: không dừng lại ở việc trao đi những cuốn sách, mà là trao đi niềm tin rằng mỗi người trẻ, dù bắt đầu từ miền núi xa xôi hay nơi còn nhiều nhọc nhằn, vẫn có thể học tập, trưởng thành, lập thân và góp phần làm cho quê hương mình đổi khác. Khi tinh thần khởi nghiệp, kiến quốc được khơi dậy từ chính những mái trường vùng cao như thế, con đường đi tới một đất nước hùng cường sẽ không còn là điều quá xa xôi.