Theo ông Đồng Quin, Founder & CEO Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Revoland, thị trường cần chuyển từ việc đăng tải thông tin rao bán đơn thuần sang xây dựng hồ sơ số toàn diện cho từng bất động sản. Đây là nền tảng giúp minh bạch hóa thông tin, nâng cao hiệu quả giao dịch và giảm thiểu rủi ro cho các chủ thể tham gia thị trường.

Theo ông, hiện nay thông tin bất động sản trên các nền tảng chủ yếu dừng ở nội dung giới thiệu, rao bán. Trong 5–10 năm tới, ông kỳ vọng mỗi tài sản sẽ có hồ sơ số tích hợp đầy đủ thông tin về đặc điểm, vị trí, tình trạng pháp lý, quy hoạch, nghĩa vụ tài chính và các dịch vụ liên quan.

Khi những dữ liệu này được số hóa và kết nối đầy đủ, người mua, chủ đầu tư, doanh nghiệp, sàn giao dịch và đơn vị phân phối sẽ có cơ sở tin cậy hơn để đánh giá tài sản, đưa ra quyết định và thực hiện giao dịch. Theo ông, đây là điều kiện quan trọng để thị trường bất động sản vận hành minh bạch và hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, ông Đồng Quin lưu ý rằng quá trình đưa hoạt động bất động sản lên môi trường số cũng làm gia tăng những rủi ro về an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến và nội dung sai lệch trên mạng. Vì vậy, chuyển đổi số cần đi đôi với bảo đảm an ninh mạng, xác thực thông tin và nâng cao độ tin cậy của dữ liệu.

Ông nhấn mạnh kỳ vọng hình thành hồ sơ số bất động sản với thông tin đầy đủ, rõ ràng và có thể kiểm chứng. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các bên tham gia thị trường giảm thiểu rủi ro, nâng cao chất lượng giao dịch và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số ngành bất động sản.

PGS.TS. Lê Trung Chơn cho rằng, dữ liệu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được liên tục cập nhật, chia sẻ và khai thác trên một nền tảng thống nhất. Với lĩnh vực bất động sản, việc xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian số do Việt Nam chủ động phát triển không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Dữ liệu phải được cập nhật và khai thác liên tục

Theo PGS.TS. Lê Trung Chơn, kinh tế chia sẻ là một ví dụ cho thấy công nghệ có thể tạo ra những mô hình dịch vụ mới dựa trên nền tảng dữ liệu. Các nền tảng như Google Maps, Grab hay Uber không chỉ cung cấp dịch vụ mà còn góp phần tạo lập, bổ sung và làm giàu dữ liệu thông qua hoạt động thường ngày của người dùng.

Chẳng hạn, thông tin ùn tắc trên Google Maps được hình thành từ dữ liệu di chuyển được thu thập và phân tích từ các ứng dụng, thiết bị có liên quan. Dữ liệu nhờ đó liên tục được cập nhật, trở nên phong phú hơn và có thể phục vụ nhiều bài toán khác nhau.

Từ ví dụ này, ông cho rằng Việt Nam cần hướng tới xây dựng một nền tảng dữ liệu tương tự do mình chủ động phát triển và quản lý, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng của doanh nghiệp hoặc quốc gia khác. Đây không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn liên quan đến quyền kiểm soát dữ liệu và chủ quyền quốc gia.

Hạ tầng dữ liệu không gian là nền tảng cho quản trị bất động sản

PGS.TS. Lê Trung Chơn lưu ý, dữ liệu bản đồ số còn gắn với những vấn đề nhạy cảm về chủ quyền lãnh thổ, như cách thể hiện Hoàng Sa, Trường Sa trên các nền tảng bản đồ nước ngoài. Vì vậy, Việt Nam cần chủ động xây dựng và quản trị hạ tầng dữ liệu không gian của mình, bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật và khai thác phù hợp.

Ông cho rằng tư duy quản lý cần chuyển từ cách tiếp cận dựa trên từng thửa đất sang quản trị không gian tổng thể. Đây là nền tảng để kết nối các lớp dữ liệu, phục vụ quy hoạch, quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế, trong đó có bất động sản.

Về bước đi cụ thể, ông dẫn thông tin TP.HCM đã triển khai nền tảng bản đồ số dùng chung và nêu yêu cầu các cơ quan hành chính thành phố sử dụng nền tảng này theo quyết định được ông đề cập có hiệu lực từ ngày 16.4.2026. Theo ông, những chính sách như vậy sẽ từng bước tạo nền móng cho việc thống nhất dữ liệu không gian giữa các cơ quan.

Khi hạ tầng dữ liệu được xây dựng đầy đủ hơn, bài toán tiếp theo là khai thác dữ liệu để tạo ra giá trị thực tế. Với thị trường bất động sản, nền tảng dữ liệu không gian có thể hỗ trợ kết nối thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện phát triển các dịch vụ dựa trên dữ liệu. Theo PGS.TS. Lê Trung Chơn, đây là xu hướng cần được thúc đẩy song song với quá trình hoàn thiện thể chế và hạ tầng số quốc gia.

Theo GS.TS. Võ Xuân Vinh, công nghệ không tự tạo ra mô hình kinh doanh mới, nhưng là nền tảng để doanh nghiệp đổi mới cách vận hành, cung cấp dịch vụ và huy động vốn trong lĩnh vực bất động sản. AI, nền tảng số và dữ liệu có thể giúp thị trường minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro, đồng thời mở ra những nguồn doanh thu và phương thức kết nối mới.

Công nghệ thúc đẩy minh bạch hóa và đa dạng hóa dịch vụ

GS.TS. Võ Xuân Vinh cho rằng, việc ứng dụng công nghệ có thể làm thay đổi cách ngành bất động sản vận hành theo hướng công khai, minh bạch và dễ giám sát hơn. Chẳng hạn, mô hình thông tin công trình dựa trên BIM có thể hỗ trợ các bên theo dõi quá trình phát triển dự án của chủ đầu tư, qua đó tăng khả năng giám sát và tiếp cận thông tin.

Cùng với đó, cơ sở dữ liệu bất động sản có thể tạo điều kiện hình thành những dịch vụ mới, trong đó thông tin trở thành một loại giá trị có thể khai thác. Doanh nghiệp có thể cung cấp dịch vụ dữ liệu cho người mua, người bán và tổ chức cho vay; đồng thời phát triển cơ chế thu phí đối với người sử dụng thông tin hoặc trả phí cho bên cung cấp dữ liệu.

Theo ông, khi thông tin về pháp lý, lịch sử giao dịch và giá cả được cập nhật đầy đủ hơn, người mua và bên cho vay có thể đánh giá tài sản tốt hơn, giảm bớt rủi ro trong quá trình ra quyết định.

Từ nền tảng kết nối đến mô hình huy động vốn mới

Để minh họa sự khác biệt giữa ứng dụng công nghệ và chuyển đổi mô hình kinh doanh, GS.TS. Võ Xuân Vinh dẫn ví dụ Airbnb. Nền tảng này kết nối người có nhu cầu lưu trú với người có chỗ ở cho thuê, cho phép hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú không nhất thiết phải gắn với việc sở hữu khách sạn. Công nghệ vì thế không chỉ hỗ trợ quy trình hiện có mà còn thay đổi cách các bên tạo ra và phân phối giá trị.

Một hướng khác là ứng dụng blockchain trong huy động vốn bất động sản thông qua mô hình tokenization, tức mã hóa quyền hoặc lợi ích gắn với tài sản thành các token theo cấu trúc cụ thể. Cách tiếp cận này có thể mở ra phương thức kết nối nhà đầu tư mới, dù vẫn cần khuôn khổ pháp lý và cơ chế quản lý phù hợp.

GS.TS. Võ Xuân Vinh nhận định, trong tương lai, các mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu và nền tảng công nghệ sẽ tiếp tục đa dạng hóa. Tuy nhiên, đổi mới công nghệ không nên làm lu mờ mục tiêu cốt lõi của thị trường bất động sản: đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tế, đặc biệt là nhu cầu nhà ở của người dân với chi phí phù hợp thu nhập và điều kiện sống. Theo ông, sự phát triển của ngành cần được đánh giá không chỉ bằng công nghệ hay khả năng huy động vốn, mà còn bằng giá trị thiết thực mà các mô hình mới mang lại cho thị trường và xã hội.

Ông Đồng Quin, Founder & CEO Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Revoland, cho rằng: Vấn đề lớn của thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay không phải thiếu dữ liệu, mà là dữ liệu còn phân mảnh, phân tán và chưa được đồng bộ giữa các cơ quan quản lý.

Theo ông, thông tin về quy hoạch, đất đai, nhà ở, xây dựng và nghĩa vụ thuế bất động sản hiện được quản lý ở nhiều đầu mối khác nhau. Trong khi đó, mỗi bất động sản lại có nhiều thuộc tính cần được kết nối, từ vị trí, diện tích, giá bán đến tình trạng pháp lý và nghĩa vụ thuế. Việc thiếu một hệ thống thông tin thống nhất khiến người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn khi tra cứu, đánh giá tài sản và đưa ra quyết định.

Đối với người mua nhà, nhu cầu không chỉ dừng ở việc biết giá bán, mà còn bao gồm những vấn đề thiết thực như: Bất động sản có tranh chấp hay vướng quy hoạch hay không, giá trị thị trường có tiềm năng ra sao... Doanh nghiệp và chủ đầu tư cũng cần dữ liệu đáng tin cậy để định giá, phân tích thị trường và quản lý hoạt động kinh doanh.

Ông Đồng Quin cho rằng, để giải quyết bài toán này, Nhà nước cần giữ vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa dữ liệu bất động sản địa không gian, tạo nền tảng đầu vào thống nhất cho toàn thị trường. Song song đó, các doanh nghiệp công nghệ và nền tảng giao dịch bất động sản cần phát huy vai trò thu thập, lưu trữ và cập nhật dữ liệu phát sinh từ hoạt động mua bán, cho thuê và đăng tin.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh giá trị của dữ liệu lịch sử giao dịch. Việc ghi nhận lịch sử giá và các giao dịch bất động sản sẽ giúp người dân có thêm cơ sở tham khảo khi mua bán. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp định giá và phân tích xu hướng thị trường. Với cơ quan quản lý, nguồn dữ liệu này có thể góp phần nâng cao năng lực đánh giá giá trị tài sản, xây dựng chính sách thuế và phục vụ công tác quy hoạch.

Theo ông Quin, kinh nghiệm từ các nền tảng bất động sản tại Mỹ như Zillow và Redfin cho thấy: Dữ liệu thị trường được tổ chức tốt có thể trở thành công cụ hữu ích cho cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp. Vì vậy, chuyển đổi số bất động sản Việt Nam cần sự phối hợp giữa Nhà nước trong chuẩn hóa dữ liệu nền và doanh nghiệp trong phát triển các nền tảng cập nhật, khai thác thông tin giao dịch. Đây là hướng đi quan trọng để tăng tính minh bạch, cải thiện chất lượng quyết định đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường.

PGS.TS Lê Trung Chơn cho rằng dữ liệu đất đai là dữ liệu địa không gian. Bởi mỗi thửa đất đều gắn với tọa độ, ranh giới và vị trí cụ thể trên bề mặt Trái đất. Vì vậy, dữ liệu này cần được tổ chức, chuẩn hóa và tích hợp trong một nền tảng thống nhất, thay vì tồn tại phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau.

Theo ông, Việt Nam đã luật hóa khái niệm Hạ tầng dữ liệu không gian quốc gia (NSDI) từ năm 2018, nhưng việc triển khai cần được quan tâm đúng mức. Nguyên tắc cốt lõi là chỉ có một nguồn dữ liệu thống nhất; cơ quan, đơn vị nào tạo lập dữ liệu thì phải chịu trách nhiệm cập nhật và bảo đảm chất lượng dữ liệu đó.

Hạ tầng này không chỉ bao gồm dữ liệu đất đai, bất động sản mà còn tích hợp dữ liệu địa hình, địa giới hành chính, địa chất, địa mạo, công trình xây dựng, giao thông và các thông tin kinh tế – xã hội gắn với vị trí địa lý. Khi được chuẩn hóa trên cùng một nền tảng, các lớp dữ liệu có thể kết nối và hỗ trợ phân tích không gian, phục vụ công tác quản lý và ra quyết định.

PGS.TS Lê Trung Chơn nhấn mạnh, hệ thống dữ liệu không gian quốc gia sẽ mang lại lợi ích cho nhiều đối tượng. Với cơ quan quản lý nhà nước, dữ liệu giúp nâng cao chất lượng quy hoạch, quản lý sử dụng đất và đánh giá các nguy cơ như ngập lụt, sụt lún. Với người dân, hệ thống hỗ trợ tra cứu thông tin bất động sản minh bạch hơn. Các ngân hàng, tổ chức công chứng, đơn vị thực hiện giao dịch thế chấp và cơ quan thuế cũng có thể khai thác dữ liệu để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ.

Ông dẫn ví dụ, khi xây dựng được dữ liệu đầy đủ đến từng thửa đất, cơ quan chức năng có thể xác định chính xác đất có bị bỏ hoang hay không, thuộc quyền sử dụng của ai và tình trạng đó kéo dài từ thời điểm nào. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện các chính sách quản lý và thuế liên quan đến đất đai. Tương tự, người mua nhà có thể đánh giá khả năng tiếp cận các công trình công cộng, tuyến metro và hạ tầng giao thông dựa trên mạng lưới đường đi thực tế, thay vì chỉ dựa vào khoảng cách ước tính trên bản đồ.

Hệ thống dữ liệu không gian còn đóng vai trò nền tảng cho phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khi cần tích hợp quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch phát triển không gian. Xa hơn, dữ liệu địa hình và mô hình công trình ba chiều sẽ hỗ trợ quản lý kinh tế không gian tầm thấp, bao gồm tổ chức hành lang bay, cấp phép và điều phối hoạt động của thiết bị bay không người lái (drone), hạn chế nguy cơ va chạm với công trình và các phương tiện khác.

Tuy nhiên, theo ông Chơn, nút thắt không đơn thuần nằm ở công nghệ mà còn ở thể chế và chất lượng dữ liệu. AI chỉ phát huy hiệu quả khi được cung cấp dữ liệu chuẩn hóa, đáng tin cậy. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế kiểm soát và quy định rõ trách nhiệm của đơn vị tạo lập dữ liệu, việc ứng dụng công nghệ có thể không giải quyết được những vấn đề cốt lõi của quản lý.

Ông cũng cảnh báo tình trạng sử dụng nhiều nguồn bản đồ, dữ liệu khác nhau mà thiếu cơ chế kiểm chứng thống nhất. Dữ liệu mở do cộng đồng đóng góp có thể hữu ích, nhưng vẫn cần được xác minh, kiểm soát chất lượng và bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý quốc gia trước khi sử dụng trong các hệ thống chính thức.

Kết luận, PGS.TS Lê Trung Chơn cho rằng muốn thúc đẩy chuyển đổi số bất động sản, Việt Nam cần ưu tiên xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian quốc gia thống nhất, chuẩn hóa theo tiêu chuẩn và xác định rõ trách nhiệm của các bên tham gia. Đây là điều kiện nền tảng để phát triển các ứng dụng phân tích dữ liệu, AI và dịch vụ số, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, minh bạch thị trường bất động sản và phục vụ phát triển đô thị bền vững.

Theo GS. Võ Xuân Vinh, chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản Việt Nam đang diễn ra trên cả hai phương diện: quản lý nhà nước và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quá trình này nằm trong xu hướng phát triển chung của nền kinh tế số, với ba trụ cột gồm chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Ở góc độ quản lý nhà nước, những thay đổi đáng chú ý là số hóa giấy tờ pháp lý, phát triển các hình thức chứng nhận điện tử. Và, cải thiện khả năng tra cứu thông tin bất động sản thông qua mã định danh. Tuy nhiên, theo GS. Võ Xuân Vinh, điều quan trọng không chỉ là tạo ra các mã số, mà còn phải giúp người dùng từ một mã định danh, có thể truy xuất thông tin về vị trí, đặc điểm và các thuộc tính cụ thể của tài sản.

Ông Vinh cho rằng, về mặt công nghệ, việc định danh các loại tài sản, bao gồm bất động sản có thể tách thửa, hợp thửa hoặc có nhiều tầng không phải là vấn đề không thể giải quyết. Thách thức nằm ở việc xây dựng quy trình tạo lập, xác minh và cập nhật dữ liệu với sự tham gia của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, chuyên gia địa chính đến các đơn vị cung cấp thông tin. Mục tiêu là hình thành nguồn dữ liệu chính xác, sạch và được cập nhật thường xuyên.

Trong hoạt động kinh doanh, chuyển đổi số cũng đã được triển khai ở nhiều khâu của chuỗi giá trị bất động sản, từ phát triển dự án, phân phối sản phẩm đến huy động vốn. Công nghệ như mô hình thông tin công trình (BIM) hỗ trợ theo dõi quá trình xây dựng, trong khi các nền tảng số giúp doanh nghiệp công khai thông tin dự án, quy trình và tiến độ cho khách hàng. Các công nghệ tài chính (Fintech) cũng mở ra những phương thức mới trong huy động vốn và kết nối nhà đầu tư.

Một xu hướng đáng chú ý là token hóa bất động sản, tức chuyển quyền lợi hoặc giá trị gắn với tài sản thành các đơn vị số để phân chia và giao dịch. Theo GS. Võ Xuân Vinh, phương thức này có thể giúp chia nhỏ quy mô đầu tư, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn và tạo thêm cơ hội tham gia thị trường cho nhiều người. Tuy nhiên, đi cùng tiềm năng đó là những rủi ro về pháp lý, tính minh bạch và khả năng giám sát. Để mô hình vận hành hiệu quả, cần có cơ chế bảo đảm nhà phát hành công bố thông tin đầy đủ, nhà đầu tư hiểu rõ quyền lợi của mình và cơ quan quản lý có khả năng kiểm soát các giao dịch.

Đánh giá về định hướng phát triển thời gian tới, GS. Võ Xuân Vinh cho rằng chuyển đổi số cần gắn với việc giải quyết những vấn đề căn bản của thị trường bất động sản Việt Nam, đặc biệt là những bất cập về thủ tục, pháp lý và sự phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế. Khi bất động sản chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động tín dụng và danh mục tài sản của người dân, dòng vốn tập trung quá nhiều vào lĩnh vực này có thể ảnh hưởng đến nguồn lực dành cho các ngành sản xuất, kinh doanh khác.

Vì vậy, theo ông, mục tiêu cuối cùng không chỉ là ứng dụng công nghệ hay thúc đẩy các mô hình kinh doanh mới, mà phải xây dựng được thị trường bất động sản minh bạch, có giá trị thực và đáp ứng tốt quan hệ cung – cầu. Giá bất động sản cần phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân, đồng thời tạo điều kiện để mọi người có cơ hội tiếp cận nhà ở. Đây mới là thước đo quan trọng của quá trình phát triển thị trường theo hướng bền vững, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ số hóa hay quy mô dòng vốn thu hút được.

Tại buổi tọa đàm, ông Lê Trung Chơn cho rằng nút thắt lớn nhất trong chuyển đổi số lĩnh vực bất động sản hiện nay là dữ liệu đất đai chưa được chuẩn hóa đầy đủ theo không gian. Dù phần lớn thửa đất đã hoặc đang được gán mã định danh, mã số này mới chủ yếu phục vụ việc truy vấn vị trí, chưa thể hiện đầy đủ hình thể, ranh giới, quan hệ tiếp giáp và các thông tin liên quan của từng thửa đất.

Theo ông Chơn, để xây dựng hệ thống thông tin đất đai hoàn chỉnh, cần xác định tọa độ chính xác của từng thửa đất, đưa dữ liệu lên nền tảng hệ thống thông tin địa lý (GIS), đồng thời tích hợp các thông tin về chủ sử dụng đất, giấy phép xây dựng và hình ảnh hiện trạng. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ giấy, sang quản trị không gian dựa trên dữ liệu số.

Ông Chơn nhấn mạnh, tư duy quản lý đất đai cần chuyển từ quản lý riêng lẻ từng thửa sang quản trị không gian tổng thể. Trong đó, dữ liệu phải thể hiện được mối liên hệ giữa các thửa đất và khu vực xung quanh. Khi dữ liệu không gian được chuẩn hóa, các công cụ phân tích và trí tuệ nhân tạo (AI) mới có thể phát huy hiệu quả.

Thực tế ứng dụng cho thấy, AI có thể nhận diện sự khác biệt giữa các hình ảnh chụp ở những thời điểm khác nhau. Nhưng nếu thiếu dữ liệu chuẩn về ranh giới thửa đất, chủ sử dụng và giấy phép xây dựng; hệ thống khó xác định chính xác công trình nào vi phạm và vi phạm ở đâu. Ông Chơn dẫn ví dụ về việc ứng dụng dữ liệu không gian để dự báo sự lây lan của dịch COVID-19 tại TP.HCM năm 2021 và giám sát xây dựng sai phép tại quận 12, qua đó cho thấy vai trò của dữ liệu nền trong các bài toán quản lý đô thị.

Về mã định danh thửa đất, ông Chơn cho rằng cần bảo đảm ba yêu cầu: duy nhất, dễ hiểu và thuận tiện cho tra cứu. Mã số không thể thay thế toàn bộ dữ liệu về thửa đất, nhất là khi phát sinh các nghiệp vụ tách thửa, hợp thửa hoặc thay đổi hiện trạng. Vì vậy, việc xây dựng mã định danh phải đi cùng hệ thống dữ liệu không gian thống nhất, thay vì chỉ số hóa giấy tờ hiện có.

Ông cũng lưu ý không nên nhầm lẫn giữa việc quét hồ sơ giấy thành tệp điện tử với số hóa dữ liệu đất đai thực chất. Một bộ hồ sơ được lưu trữ trực tuyến chưa đủ để hệ thống xác định chính xác vị trí, ranh giới và các thuộc tính của thửa đất nếu thông tin chưa được chuẩn hóa và liên kết trên nền tảng GIS.

Ông Lê Hoàng Châu: Cần hoàn thiện dữ liệu địa chính và nâng cao tính chuyên môn trong đo đạc

Bổ sung ý kiến của ông Lê Trung Chơn, ông Lê Hoàng Châu cho rằng: Việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai cần kế thừa những nguyên tắc có giá trị trong lịch sử quản lý địa chính, đồng thời đáp ứng yêu cầu của công nghệ hiện đại.

Ông dẫn lại mô hình bằng khoán điền thổ từng được áp dụng tại Việt Nam trước đây. Trong đó, hồ sơ không chỉ ghi số hiệu mà còn có bản vẽ, thông tin tọa độ, mô tả thửa đất và lịch sử chuyển dịch quyền sở hữu. Theo ông, đây là những yếu tố cho thấy thông tin pháp lý về đất đai cần gắn với dữ liệu hình học và vị trí thực tế, thay vì chỉ tập trung vào giấy chứng nhận hay mã số định danh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, dữ liệu đất đai cần được mở rộng để tích hợp thông tin địa hình, địa mạo và các yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu. Điều này giúp nâng cao khả năng quản lý quy hoạch, đánh giá rủi ro và chủ động ứng phó với các vấn đề đô thị như ngập lụt.

Một vấn đề khác được ông Châu nhấn mạnh, là tính chuyên môn trong hoạt động đo đạc, xác lập dữ liệu địa chính. Từ kinh nghiệm tham khảo mô hình nước ngoài, ông Châu cho rằng: Cần quan tâm đến cơ chế cấp phép, xác nhận và kiểm soát chuyên môn đối với người thực hiện đo đạc, nhằm bảo đảm độ chính xác và trách nhiệm đối với dữ liệu được tạo lập. Theo ông, việc phân định rõ trách nhiệm giữa người thực hiện chuyên môn đo đạc và cơ quan đăng ký sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống thông tin đất đai.

Từ các ý kiến tại tọa đàm, hai chuyên gia cùng nhấn mạnh chuyển đổi số bất động sản không thể dừng ở việc cấp mã định danh; hay đưa hồ sơ lên môi trường điện tử. Nền tảng cốt lõi phải là dữ liệu đất đai chính xác, đầy đủ, được chuẩn hóa theo không gian và có khả năng liên thông. Qua đó, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, hoạt động giao dịch và quá trình phát triển đô thị bền vững.

Tại tọa đàm, chuyên gia Lê Hoàng Châu, chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM nhấn mạnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với thị trường bất động sản. Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào kỷ nguyên số, bất động sản không chỉ cần số hóa quy trình quản lý, giao dịch mà còn phải xây dựng hệ thống dữ liệu chính xác, đầy đủ, được cập nhật thường xuyên và có khả năng liên thông giữa các ngành.

Theo chuyên gia, công nghệ đã cho thấy hiệu quả thực tiễn trong việc giải quyết những bài toán cụ thể của thị trường. Chẳng hạn, khi một dự án vừa hoàn thành có hàng nghìn người đăng ký, phương thức bốc thăm truyền thống có thể mất nhiều thời gian. Các giải pháp bốc thăm trực tuyến giúp quá trình lựa chọn trở nên nhanh chóng, công khai và dễ kiểm soát hơn, góp phần hạn chế nguy cơ gian lận.

Trong lĩnh vực quản lý bất động sản, việc gắn mã định danh với đất đai, công trình xây dựng và từng căn hộ sẽ tạo nền tảng cho quản lý thống nhất. Chuyên gia cho rằng cần thúc đẩy xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời tăng cường kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành. Nếu các hệ thống vận hành riêng lẻ, không có khả năng chia sẻ thông tin, nguồn lực số sẽ bị lãng phí và hiệu quả chuyển đổi số bị hạn chế.

Công nghệ cũng mở ra nhiều thay đổi trong quản lý và kinh doanh dự án. Hồ sơ giấy có thể được số hóa, lưu trữ trên nền tảng điện toán đám mây, giúp doanh nghiệp giảm khối lượng lưu trữ vật lý và nâng cao hiệu quả quản lý. Các công cụ như mô hình thông tin công trình (BIM), trí tuệ nhân tạo (AI), camera giám sát và thiết bị bay không người lái có thể hỗ trợ từ khâu khảo sát địa hình, địa chất, đánh giá quỹ đất đến thiết kế, theo dõi tiến độ và kiểm soát chất lượng thi công.

Trải nghiệm của khách hàng cũng đang thay đổi. Thay vì phải tổ chức các chuyến tham quan trực tiếp, doanh nghiệp có thể ứng dụng thực tế ảo để giới thiệu dự án. Camera tại công trường kết hợp mã truy cập riêng giúp khách hàng theo dõi tiến độ xây dựng và nắm bắt thông tin về quá trình triển khai. Ở khâu pháp lý, việc phát triển giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất dưới dạng điện tử, cùng các quy trình xử lý biến động đất đai trên môi trường số, có thể góp phần đơn giản hóa thủ tục và nâng cao hiệu quả giao dịch.

Một đề xuất đáng chú ý là nghiên cứu bổ sung quy định về mã số định danh đối với người hành nghề môi giới bất động sản trong quá trình sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Theo chuyên gia, việc này có thể hỗ trợ nhận diện người hành nghề, tăng tính minh bạch và góp phần hạn chế hành vi lừa đảo trên thị trường.

Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý chuyển đổi số không chỉ là đưa hồ sơ lên môi trường điện tử hay ứng dụng những công nghệ mới. Vấn đề cốt lõi còn nằm ở chủ quyền số, an toàn dữ liệu và an ninh mạng. Khi các giao dịch và thông tin tài sản ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số, việc bảo vệ dữ liệu và quyền lợi của chủ sở hữu nhà ở, người sử dụng đất cần được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp cũng phải chủ động nâng cao năng lực công nghệ, đào tạo nhân lực và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo.

Theo chuyên gia, cùng với việc đẩy mạnh số hóa, cần có phương án dự phòng để bảo đảm khả năng lưu trữ, khôi phục và duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố. Chuyển đổi số bất động sản vì thế phải được triển khai đồng bộ từ dữ liệu, quy trình quản lý đến nhân lực và an toàn hệ thống, hướng tới một thị trường minh bạch, hiệu quả và bảo đảm quyền lợi của các bên tham gia.

Thay mặt Tạp chí, Tổng biên tập Lưu Quang Định từ Hà Nội gửi lời cảm ơn các chuyên gia đã dành thời gian tham gia tọa đàm.

Tổng biên tập đồng thời bày tỏ mong muốn các chuyên gia đồng hành cùng Tạp chí và chúc Tọa đàm diễn ra thành công.

Vào lúc 15h ngày 9/10, các chuyên gia khách mời đã có mặt tại phòng hội thảo tại Văn phòng Tạp chí Một Thế Giới tại TP.HCM.

Tọa đàm có sự góp mặt của:

Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM

GS.TS. Võ Xuân Vinh – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh (IBR), Đại học Kinh tế TP.HCM.

PGS.TS. Lê Trung Chơn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM.

Ông Đồng Quin – Founder & CEO Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Revoland.