Ứng dụng NPWT và phẫu thuật tạo hình cứu em bé bị tai nạn lóc da diện rộng

Chiều 3.3, BSCK2 Nguyễn Minh Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố – cho biết, sau gần hai tháng điều trị tích cực, các bác sĩ đã cứu sống bé gái 8 tuổi bị đa chấn thương nặng do tai nạn giao thông, với tình trạng lóc da diện rộng vùng tầng sinh môn, lưng, mông, kèm vỡ gan và vỡ bàng quang. Đây là một ca lâm sàng đặc biệt phức tạp, nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết được phân định bằng những quyết định chính xác trong “giờ vàng” cùng sự kiên trì suốt hai tháng điều trị.

Chiến lược “báo động đỏ” và cuộc chạy đua trong phòng mổ

Bệnh nhi D.T.T.T. (8 tuổi, ngụ Cần Thơ) gặp tai nạn liên hoàn giữa xe máy, xe tải và xe ba gác. Xe máy đè lên vùng bụng – chậu, sau đó xe ba gác cán trực diện qua người khiến bé rơi vào tình trạng “thập tử nhất sinh”. Tại bệnh viện địa phương, các bác sĩ đã tích cực hồi sức bằng truyền dịch và truyền máu khối lượng lớn, gồm 2.800 ml hồng cầu lắng, 450 ml huyết tương tươi đông lạnh cùng 4 đơn vị tiểu cầu; đồng thời sử dụng kháng sinh phổ rộng trước khi quyết định chuyển tuyến lên Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.

Theo BSCK2 Nguyễn Minh Tiến, ngay khi tiếp nhận vào chiều 5.1, tình trạng bệnh nhi vô cùng nguy kịch: da xanh tái, mạch và huyết áp gần như không đo được.

Trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện. Trẻ được hồi sức tích cực bằng truyền dịch và truyền thêm 1.000 ml máu, 300 ml huyết tương tươi đông lạnh cùng 4 đơn vị tiểu cầu đậm đặc. Các thuốc vận mạch mạnh như Adrenalin và Noradrenalin được sử dụng liên tục để duy trì huyết động. Song song đó, bệnh nhi được chụp CT-scan toàn thân nhằm đánh giá toàn diện tổn thương nội tạng.

Kết quả cận lâm sàng cho thấy tình trạng thương tổn nghiêm trọng: dung tích hồng cầu (Hct) chỉ còn 18%; gan vỡ độ II; bàng quang vỡ; niệu quản tổn thương; kèm gãy phức tạp xương mu và xương cánh chậu. Đặc biệt, tình trạng lóc da toàn bộ vùng mông và tầng sinh môn, lộ rõ lớp mỡ và cơ, đặt ra thách thức lớn về nguy cơ nhiễm khuẩn và che phủ mô mềm.

Ngoài ra, bệnh nhi còn có tụ máu lan tỏa khoang sau phúc mạc hai bên, vùng tầng sinh môn và nửa trên đùi phải, kèm hiện tượng thoát thuốc cản quang ra tầng sinh môn. Ổ bụng có máu, tập trung chủ yếu ở rãnh đại tràng hai bên, vùng hạ vị và quanh bàng quang. Khung chậu tổn thương nặng với gãy phức tạp nhiều mảnh xương mu hai bên và một phần xương cánh chậu phải. Trẻ còn gãy xương đốt bàn ngón giữa chân trái, trong khi xương đùi hai bên vẫn còn nguyên vẹn.

Ngay sau khi có chẩn đoán xác định, ê-kíp phẫu thuật tiến hành đại phẫu nhằm cầm máu và xử trí các tổn thương cấp thiết. Các bác sĩ thực hiện cắt lọc vết thương, làm hậu môn tạm, khâu vá và mở bàng quang ra da, đồng thời lấy máu tụ vùng chậu và cố định khung chậu gãy.

“Đây là bước đi sống còn để ổn định tình trạng bệnh nhi trước khi bước vào giai đoạn xử lý các biến chứng phức tạp tiếp theo”, bác sĩ Tiến nhấn mạnh.

Morel-Lavallée – “giặc ngoại xâm” âm thầm và nguy hiểm

Tuy nhiên, thử thách thực sự chưa dừng lại. Chỉ một ngày sau phẫu thuật, bệnh nhi sốt cao; vùng cùng cụt, thắt lưng và hông trái căng phồng, kém tưới máu, xuất hiện nhiều tụ dịch bên dưới. Tình trạng này lan xuống tầng sinh môn và hai đùi. Sau hội chẩn với chuyên khoa chấn thương chỉnh hình, trẻ được chẩn đoán tổn thương Morel-Lavallée – một dạng lóc da kín phức tạp, có nguy cơ hoại tử diện rộng cao.

Để kiểm soát tổn thương, ê-kíp tiếp tục cắt lọc diện rộng, lấy sạch máu tụ và mô hoại tử. Hệ thống hút áp lực âm (NPWT) tưới rửa liên tục được đặt kéo dài từ vùng bụng, mông – lưng, tầng sinh môn đến đùi phải. “Đây là chìa khóa giúp kiểm soát nhiễm khuẩn và tạo điều kiện cho mô hạt phát triển trong môi trường vô trùng tối đa”, bác sĩ Tiến giải thích.

Suốt gần một tháng, công tác chăm sóc vết thương được thực hiện nghiêm ngặt. Bệnh nhi được hỗ trợ hô hấp, sử dụng kháng sinh mạnh, kiểm soát đau và áp dụng chế độ dinh dưỡng năng lượng cao nhằm bù đắp tổn thất dịch và mô. Nhờ quá trình chăm sóc bền bỉ, vết thương dần hình thành mô hạt tốt, tạo tiền đề cho ghép da dạng lưới nhằm mở rộng diện tích che phủ các vùng lóc da lớn.

Thành công của ca bệnh là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa: Ngoại tổng hợp, Chấn thương chỉnh hình, Hồi sức ngoại, Dinh dưỡng và Vật lý trị liệu.

Trong gần một tháng, bệnh nhi được nuôi dưỡng bằng chế độ năng lượng cao, sử dụng kháng sinh phổ rộng kết hợp dung dịch chăm sóc vết thương chuyên biệt. Kỹ thuật cắt lọc không đau bằng thiết bị siêu âm chuyên dụng cùng các loại gạc thông minh không dính giúp giảm đáng kể đau đớn cho trẻ.

Song song với điều trị thể chất, công tác chăm sóc tâm lý cũng được chú trọng. Đội ngũ điều dưỡng và chuyên gia tâm lý không chỉ thay băng, truyền thuốc mà còn đồng hành, động viên, trở thành điểm tựa tinh thần giúp bé T. vượt qua cú sốc sau tai nạn.

“Sau gần hai tháng điều trị kiên trì, điều kỳ diệu đã xảy ra. Những vùng da từng lóc hoàn toàn nay đã được che phủ bằng các mảng da ghép dạng lưới tiến triển tốt. Bé tỉnh táo, vết thương lành, đủ điều kiện xuất viện trong niềm hạnh phúc của gia đình và tập thể y bác sĩ”, bác sĩ Tiến chia sẻ.

Dù phía trước vẫn còn các đợt tái khám để đánh giá hệ tiết niệu và lên kế hoạch đóng hậu môn tạm, việc bảo toàn tính mạng và phục hồi hình thể cho một ca đa chấn thương phức tạp đã khẳng định bước tiến đáng kể của y tế Việt Nam.