V-League đang tụt lại trong cuộc đua Đông Nam Á?

V-League giờ không chỉ bị Thái Lan bỏ xa, mà đang dần mất vị thế trước cả Malaysia, Singapore, Indonesia và thậm chí Campuchia ở cấp CLB. Việc mất suất dự vòng loại AFC Champions League Elite không đơn thuần là chuyện phân bổ vé. Nó phản ánh sự sa sút của V-League so với mặt bằng Đông Nam Á - nơi nhiều nền bóng đá đang chuyển động nhanh hơn Việt Nam.

V-League bị qua mặt

Bảng phân bổ suất dự cúp châu Á mùa 2027/28 là một tín hiệu rất rõ. Thái Lan tiếp tục dẫn đầu Đông Nam Á với 3 suất thẳng ACL Elite và 1 suất ACL Two. Malaysia có 1 suất thẳng ACL Elite và 1 suất ACL Two. Trong khi đó, Việt Nam chỉ còn 2 suất ở ACL Two, gồm 1 vé vòng bảng và 1 vé play-off.

Điều đáng nói hơn là Việt Nam hiện đứng cùng nhóm với Campuchia và Indonesia.

Cách đây vài năm, điều này gần như khó tưởng tượng, bởi trong suy nghĩ của nhiều người, ngoại trừ Thai League, V-League vẫn là giải đấu có vị thế cao hơn phần lớn Đông Nam Á. Nhưng bóng đá châu Á không xếp hạng bằng danh tiếng hay cảm giác. AFC tính bằng thành tích thật của các CLB qua từng mùa giải.

Và ở cuộc đua ấy, V-League đang dần mất lợi thế. Điều đáng chú ý là Campuchia và Indonesia không vươn lên nhờ đội tuyển quốc gia. Họ tăng điểm nhờ CLB.

Indonesia là đội thăng tiến mạnh nhất khi tăng 5 bậc, từ hạng 25 lên 20. Sự cải thiện này chủ yếu đến từ việc Persib Bandung lọt vào vòng 16 đội ACL Two trước khi bị Ratchaburi FC của Thái Lan loại. Thành tích vào tứ kết AFC Challenge League (ACGL) của Dewa United cũng góp phần giúp Indonesia tăng hạng.

Một trong những quốc gia khác có bước tiến đáng chú ý là Campuchia, khi cả Phnom Penh Crown FC và Preah Khan Reach Svay Rieng FC đều vào tứ kết ACGL và đối đầu trực tiếp với nhau. Svay Rieng là đội giành chiến thắng trước khi thua Kuwait SC ở trận chung kết.

Những thành tích ấy có thể chưa lớn ở quy mô châu Á, nhưng chúng tạo ra thứ rất quan trọng: điểm số AFC, kinh nghiệm quốc tế, khả năng tích lũy, và niềm tin rằng CLB của họ đủ sức cạnh tranh thật.

Đây cũng là điều bóng đá Việt Nam đang thiếu. Nhiều năm qua, các CLB Việt Nam thường bước ra châu Á với tâm thế không toàn tâm, toàn ý. Khi lịch thi đấu căng, cuộc đua V-League nóng lên hoặc lực lượng mỏng đi, sân chơi châu lục thường là thứ bị hy sinh đầu tiên.

Chúng ta nói nhiều về mục tiêu châu Á, nhưng cách vận hành của nhiều CLB Việt Nam lại chưa phản ánh tham vọng ấy.

Những con số đáng buồn dành cho V-League

Việt Nam hiện đứng thứ 15 châu Á với 38,020 điểm, chỉ nhỉnh hơn Campuchia không đáng kể. Trong khi đó: Singapore xếp trên Việt Nam, Malaysia bỏ xa, còn Thái Lan đã tạo khoảng cách rất lớn.

Đây không còn là câu chuyện của một mùa giải thất bại. Nếu nhìn vào chu kỳ nhiều năm, V-League đang ngày càng sa sút ở đấu trường châu Á.

Sau giai đoạn của CLB Hà Nội hay Becamex Bình Dương trước đây, bóng đá Việt Nam không duy trì được sự hiện diện ổn định ở các vòng knock-out châu Á.

Trong khi đó, Thái Lan duy trì thành tích ở ACL Elite, Malaysia bắt đầu tạo ra các CLB có chất lượng thi đấu cao hơn, Indonesia tăng tốc mạnh về sức hút giải đấu, Campuchia đầu tư tập trung vào một vài đội có tham vọng thật.

Còn V-League vẫn loay hoay với: lịch thi đấu thiếu ổn định, thay HLV liên tục, chất lượng ngoại binh không đồng đều, nhiều CLB khó khăn tài chính, chỉ có thể lo ngắn hạn nên thiếu chiến lược phát triển dài lâu.

V-League cần thay đổi

Điều đầu tiên là thay đổi tư duy về sân chơi châu Á. Các CLB Việt Nam không thể tiếp tục xem AFC Champions League hay ACL Two là giải đấu phụ. Chỉ khi ra châu Á thường xuyên, cầu thủ mới hiểu được tốc độ, cường độ và yêu cầu thật của bóng đá hiện đại.

Thứ hai là nâng chất lượng cạnh tranh ngay trong lòng V-League. Không chỉ là chuyện chi tiền, mà là tăng tốc độ trận đấu, nâng cấp mặt sân, nâng chất lượng trọng tài, ổn định lịch thi đấu, xây dựng mô hình CLB bền vững hơn.

Thứ ba là thay đổi cách dùng ngoại binh. Nhiều CLB Việt Nam vẫn chọn ngoại binh theo kiểu giải quyết ngắn hạn. Trong khi Thái Lan hay Malaysia dùng ngoại binh để kéo chất lượng toàn giải đấu lên cao hơn. Ngoại binh mạnh không làm nội binh yếu đi. Ngược lại, họ tạo áp lực để cầu thủ bản địa tiến bộ nhanh hơn.

Thứ tư là mở đường cho cầu thủ xuất ngoại. Nếu cầu thủ Việt Nam tiếp tục phát triển hoàn toàn trong môi trường nội địa, khoảng cách với nhóm hàng đầu châu Á sẽ rất khó thu hẹp.

Trong lúc Thái Lan tiếp tục tăng tốc, Malaysia chuyển mình mạnh mẽ, còn Indonesia và Campuchia bắt đầu tích lũy vị thế từ cấp CLB, bóng đá Việt Nam lại cho thấy dấu hiệu hụt hơi trong nhiều năm qua.

Đội tuyển quốc gia vẫn có thể mang lại cảm giác lạc quan bằng những giải đấu ngắn hạn hay những lứa cầu thủ trẻ giàu tiềm năng. Nhưng sức mạnh thật của một nền bóng đá luôn nằm ở chất lượng giải vô địch quốc gia và khả năng cạnh tranh của CLB ở sân chơi quốc tế.

Và lúc này, bảng xếp hạng AFC đang nhắc V-League một điều khá rõ: nếu không thay đổi đủ mạnh, đủ thật và đủ dài hạn, bóng đá Việt Nam sẽ không chỉ khó thu hẹp khoảng cách với châu Á, mà ngay cả vị thế ở Đông Nam Á cũng sẽ ngày càng mong manh hơn.