VCA 2026: Vinh danh những sản phẩm sáng tạo nội dung số Việt Nam

Chiều 26/8 tại Hà Nội, Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo nội dung số Việt Nam 2026. Đây là mùa giải thứ 3 của VCA, với nhiều thay đổi về hạng mục, tiêu chí xét giải và quy trình chấm, nhằm phù hợp hơn với tốc độ phát triển của ngành sáng tạo nội dung số. Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam (DCCA) được giao nhiệm vụ điều hành tổ chức giải thưởng.

Theo Ban tổ chức, VCA 2026 hướng đến việc ghi nhận những sản phẩm không chỉ có chất lượng về nội dung mà còn thể hiện khả năng thích ứng với công nghệ mới, tạo ảnh hưởng tích cực tới cộng đồng và góp phần hình thành những giá trị mới trong đời sống số.

328 hồ sơ tham gia vòng sơ khảo

Giải thưởng được phát động từ ngày 15/4/2026 và trải qua 3 vòng gồm đề cử, sơ khảo và chung khảo. Từ vòng đề cử, 328 hồ sơ được lựa chọn vào vòng sơ khảo, trước khi 28 hồ sơ tiếp tục được lựa chọn vào vòng chung khảo.

Hội đồng Giám khảo gồm 19 chuyên gia trong các lĩnh vực truyền thông, sáng tạo, công nghệ, thương hiệu, nghệ thuật cùng đại diện cơ quan quản lý nhà nước. Qua quá trình đánh giá, Hội đồng lựa chọn 15 tác phẩm, sản phẩm, chương trình, dự án của 12 tổ chức và cá nhân để trình Ban tổ chức công nhận giải thưởng chính thức tại 10 hạng mục.

Cơ cấu giải thưởng năm nay được đổi mới đáng kể. Các nhóm giải tập trung vào ba hướng chính: tôn vinh kỹ nghệ và khả năng thích ứng; ghi nhận sức ảnh hưởng, tác động tích cực tới cộng đồng; đồng thời khuyến khích sự tiên phong và những giá trị có khả năng trở thành di sản trong tương lai.

Các lĩnh vực được mở rộng từ phim ngắn định dạng dọc, trailer phim điện ảnh, truyện tranh cộng đồng, mạng đa kênh (MCN), quảng bá ẩm thực và du lịch đến nội dung đào tạo cộng đồng, nhà sáng tạo nội dung số vì trẻ em, stylist, sự kiện giải trí, ứng dụng AI và nhân vật hoạt hình truyền cảm hứng.

Một điểm đáng chú ý của VCA 2026 là sự hiện diện rõ nét của AI trong hoạt động sáng tạo. Hạng mục “Ứng dụng AI đột phá trong sáng tạo nội dung” nhận được sự hưởng ứng tích cực, cho thấy công nghệ đang ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình hình thành và sản xuất các sản phẩm nội dung số.

Khi công nghệ gặp nghệ thuật kể chuyện

Phát biểu tại lễ trao giải, Tiến sĩ Nguyễn Minh Hồng, Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nhận định sáng tạo nội dung số đang từng bước trở thành một trụ cột quan trọng của ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế số Việt Nam.

Theo ông, giá trị của các sản phẩm được tôn vinh không chỉ nằm ở yếu tố giải trí mà còn ở khả năng kết hợp giữa công nghệ hiện đại với nghệ thuật kể chuyện. Những sản phẩm này có thể trở thành “đại sứ văn hóa số”, góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn tới cộng đồng, đồng thời nâng cao sức mạnh mềm và đưa hình ảnh Việt Nam tiếp cận rộng hơn với không gian số toàn cầu.

Từ góc độ này, VCA 2026 không chỉ là một giải thưởng dành cho những người làm nội dung. Đây còn là nơi phản ánh những thay đổi trong phương thức sáng tạo, sản xuất và tiếp cận công chúng khi công nghệ số ngày càng trở thành một phần của chuỗi giá trị văn hóa.

Sự thay đổi đó thể hiện rõ qua các tác phẩm và dự án được vinh danh năm nay. Ở hạng mục Phim ngắn định dạng dọc xuất sắc, giải thưởng thuộc về tác phẩm Luật chơi là không được yêu của Công ty TNHH MTV Optik Lab. Hạng mục Trailer phim điện ảnh xuất sắc được trao cho trailer phim Ốc mượn hồn của Công ty CP BC Pictures.

Trong lĩnh vực truyện tranh, tác phẩm Mèo Mốc của tác giả Đặng Quang Dũng được trao giải Dự án Truyện tranh cộng đồng xuất sắc. Ở hạng mục Mạng lưới truyền thông xã hội xuất sắc, hai hệ sinh thái được vinh danh gồm Mạng xã hội FPT Play của Công ty TNHH Truyền hình FPT và Nền tảng số 28 Entertainment của Công ty CP Kênh 28 Entertainment.

Nội dung số mở rộng sang giáo dục, trẻ em và văn hóa

VCA 2026 cũng ghi nhận những dự án đưa nội dung số vào các lĩnh vực giáo dục, cộng đồng và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Hạng mục Nội dung đào tạo cộng đồng ấn tượng có ba giải dành cho nền tảng VinUniversity Ai Legacy Book của VinUniversity Library; Thư viện số văn hóa S-Gallery của Công ty CP Santani; và dự án Path to Sustainable Tourism của Trịnh Thị Yến Nhi.

Trong khi đó, ứng dụng “Vui đọc cùng em” của Tổ chức Cứu trợ trẻ em Việt Nam (Save The Children Vietnam) được vinh danh ở hạng mục Nhà sáng tạo nội dung số vì trẻ em.

Ở lĩnh vực giải trí, chương trình Cầu nối văn hóa của Công ty CP Santani giành giải Sự kiện giải trí ấn tượng của năm. Những kết quả này cho thấy nội dung số ngày càng được triển khai trên nhiều lĩnh vực, không chỉ phục vụ nhu cầu giải trí mà còn hỗ trợ giáo dục, kết nối cộng đồng và quảng bá các giá trị văn hóa.

AI trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo

Một trong những điểm nhấn của mùa giải năm nay là nhóm giải thưởng liên quan đến AI. Hạng mục Ứng dụng AI đột phá trong sáng tạo nội dung vinh danh chương trình AI Là ai? của Công ty TNHH Truyền hình FPT, hệ sinh thái AI Knowledge Cloud của VinUniversity Library và tác phẩm Tễu - Tái sinh ngôn ngữ kể chuyện bằng AI cho khán giả Việt của tác giả Vũ Duy Hưng.

Việc AI xuất hiện trong một hạng mục riêng và có nhiều sản phẩm được ghi nhận cho thấy các nhà sáng tạo Việt Nam đang chủ động tiếp cận công nghệ mới. AI không chỉ được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ mà đang dần trở thành một thành tố trong quá trình sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tác phẩm.

Theo Ban tổ chức, sự chủ động thích ứng với AI và các định dạng nội dung ngắn là một trong những điểm mới rõ nét của VCA 2026. Đây cũng là biểu hiện của sự giao thoa ngày càng sâu giữa công nghệ và nghệ thuật trong lĩnh vực sáng tạo nội dung.

Bên cạnh đó, giải thưởng Nhân vật hoạt hình truyền cảm hứng được trao cho dự án Vùng Đau Đáu của tác giả Huỳnh Lê Trúc Quỳnh. Hạng mục Dấu ấn sáng tạo của năm, dành cho những dự án, nhà sáng tạo hoặc sự kiện có ảnh hưởng sâu sắc, góp phần định hình dòng chảy chuyển đổi số và sáng tạo số tại Việt Nam, thuộc về dự án Hãy Yêu Jazz Đi của Công ty TNHH Hanoi Blues Note.

Hướng tới hệ sinh thái công nghiệp văn hóa số

Trong khuôn khổ lễ trao giải, Hội Truyền thông số Việt Nam tổ chức tọa đàm với chủ đề “Sáng tạo số trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa”.

Nội dung thảo luận tập trung nhận diện những cơ hội, rào cản và giải pháp nhằm phát triển lực lượng sáng tạo nội dung số, qua đó khẳng định vai trò của lĩnh vực này trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo Việt Nam.

Điểm được nhấn mạnh là sáng tạo số cần được đặt trong mối liên hệ với toàn bộ chuỗi giá trị của các ngành công nghiệp văn hóa - sáng tạo. Khi nội dung số được kết nối với công nghệ, thị trường, cộng đồng sáng tạo và các ngành văn hóa khác, giá trị của sản phẩm có thể được mở rộng cả về phạm vi tiếp cận lẫn khả năng thương mại hóa.

Đại diện Liên minh Sáng tạo nội dung số Việt Nam cho biết, trong những năm tới, đơn vị sẽ tập trung nâng cao năng lực phát triển các dự án sáng tạo số có giá trị thương mại. Cùng với đó là thúc đẩy kết nối, chia sẻ giữa các cộng đồng chuyên môn, hướng tới từng bước hình thành một hệ sinh thái công nghiệp văn hóa số lành mạnh, bền vững và phù hợp định hướng phát triển chung.

Với 16 tác phẩm, sản phẩm, chương trình và dự án được vinh danh, VCA 2026 không chỉ ghi nhận những thành quả nổi bật của cộng đồng sáng tạo nội dung số trong năm qua, mà còn phản ánh những chuyển động mới của ngành: công nghệ ngày càng gắn với sáng tạo, AI trở thành công cụ mới của người làm nội dung và các sản phẩm số ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị văn hóa.

Từ những kết quả được ghi nhận tại mùa giải thứ ba, lĩnh vực sáng tạo nội dung số Việt Nam đang có thêm nền tảng để phát triển theo hướng chuyên nghiệp, đa dạng và có giá trị thương mại cao hơn, đồng thời góp phần lan tỏa văn hóa Việt Nam trong không gian số.

.