‘Vị cứu tinh’ của Apple sẽ chưa sớm biến mất

Khi Apple chuẩn bị ra mắt các hệ điều hành mới vào tháng 6 năm ngoái, đó có thể đã trở thành một sự kiện đáng xấu hổ.

Apple đang tụt lại khá xa so với các đối thủ ở Thung lũng Silicon trong lĩnh vực AI (trí tuệ nhân tạo). Trong khi thế giới công nghệ tập trung vào cuộc đua tay ba giữa ChatGPT, Claude và Gemini, Apple gần như không có nhiều thứ để trình diễn.

Được triển khai cuối năm 2024, Apple Intelligence nhận phản hồi khá hờ hững. Còn phiên bản trợ lý giọng nói Siri mới, trụ cột trong nỗ lực phát triển AI của Apple, thì vẫn chưa sẵn sàng trình làng.

Thời điểm đó, Apple chuẩn bị bước vào sự kiện phần mềm lớn nhất trong năm là WWDC 2025 mà gần như không có câu chuyện AI nào thực sự thuyết phục. Ngoài phiên bản khá nhạt nhòa giống như Google Translate và bộ mô hình AI chạy trên thiết bị dành cho ứng dụng bên thứ ba với sức hút hạn chế, Apple gần như không thể chứng minh đang tham gia vào làn sóng lịch sử của AI tạo sinh.

Thế nhưng, Apple vẫn có một “lá bài tẩy” có thể đánh lạc hướng dư luận, đồng thời giúp công ty có thêm thời gian cho đến khi Siri mới và những thay đổi AI lớn hơn sẵn sàng được trình làng vào năm 2026. Chiến lược đó là cuộc đại tu thiết kế toàn diện các hệ điều hành, xoay quanh một giao diện phần mềm mới mang tên Liquid Glass. Biết rõ những gì đang đối mặt, Apple đã dốc toàn lực quảng bá diện mạo mới của iOS 26, macOS 26 và các bản cập nhật khác.

Kế hoạch đã phát huy tác dụng. Thay vì tập trung vào lượng AI khá khiêm tốn trong phần mềm của Apple, nhiều người chuyển sang thảo luận về giao diện mới táo bạo này. Điểm nhấn của thiết kế Liquid Glass là hiệu ứng hình ảnh giống như kính được áp dụng trên các thanh điều hướng và tìm kiếm, nút bấm, văn bản, widget và biểu tượng. Nhiều nhà phát triển và khách hàng ngay lập tức tỏ ra hứng thú với Liquid Glass.

Dĩ nhiên, không phải phản ứng nào cũng tích cực. Các bản cập nhật phần mềm của Apple luôn gây ra nhiều lời phàn nàn và đây là cuộc đại tu hệ điều hành cho iPhone, iPad lớn nhất trong hơn một thập kỷ. Tuy vậy, Apple đã thành công trong việc chuyển sự chú ý của khách hàng khỏi chủ đề AI sang Liquid Glass.

Cú sốc Alan Dye chuyển sang Meta

Vào khoảng cuối năm 2025, cuộc thảo luận lại chuyển hướng một lần nữa. Alan Dye, Giám đốc phụ trách giao diện người dùng của Apple, rời công ty để gia nhập Meta, gây ra làn sóng tranh cãi. Việc Alan Dye rời đi diễn ra cùng tuần với việc hàng loạt lãnh đạo cấp cao nghỉ hưu, là một trong những cuộc chia tay gây chấn động nhất trong lịch sử Apple hiện đại.

Các phó chủ tịch của Apple hiếm khi rời công ty vì lý do nào khác ngoài nghỉ hưu. Thế nhưng, Alan Dye lại chuyển sang Meta - công ty mà lãnh đạo Apple vốn không ưa về mặt triết lý và cũng là đối thủ ngày càng lớn trong lĩnh vực thiết bị. Tại Meta, Alan Dye trở thành giám đốc thiết kế của bộ phận Reality Labs, nơi đang phát triển kính thông minh và các sản phẩm AI khác.

Một động thái khiến Apple càng khó chịu khi Alan Dye không ra đi một mình mà mang theo cộng sự thân cận Billy Sorrentino cùng nhiều nhà thiết kế khác. Điều này khiến Apple lo ngại về tương lai bộ phận thiết kế, vốn rất quan trọng với hình ảnh và thành công của công ty.

Sau khi Alan Dye rời Apple, các cuộc thảo luận về Liquid Glass bắt đầu trở nên tiêu cực hơn. Ông là người giám sát quá trình phát triển và giới thiệu Liquid Glass, nên nhiều người đặt câu hỏi liệu Apple có còn cam kết với giao diện này hay không. Song song đó, người kế nhiệm Alan Dye là Steve Lemay lại nhận được nhiều lời khen từ cả trong lẫn ngoài Apple, thậm chí có người coi ông như vị cứu tinh có thể đưa Apple sang một hướng thiết kế mới.

Tuy nhiên, Liquid Glass sẽ chưa biến mất trong thời gian tới. Giao diện này là kết quả của nỗ lực kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ visionOS - hệ điều hành cho kính thực tế hỗn hợp Vision Pro vốn đã được phát triển trong nhiều năm trước khi ra mắt vào 2024. Với các chu kỳ phát triển dài như vậy, bất kỳ sự đảo chiều lớn nào khỏi Liquid Glass cũng có thể mất nhiều năm mới xảy ra.

Theo đó, các phiên bản nội bộ mới nhất của iOS 27 và macOS 27 hiện không cho thấy có thay đổi thiết kế lớn. Hơn nữa, cũng chưa có dấu hiệu cho thấy một cuộc đại tu giao diện hệ điều hành đang diễn ra tại Apple, theo hãng tin Bloomberg.

Trên thực tế, Steve Lemay cùng với Alan Dye và Billy Sorrentino chính là những người thúc đẩy mạnh mẽ việc tạo ra Liquid Glass, đồng thời tham gia sâu vào quá trình phát triển. Chan Karunamuni, một nhà thiết kế khác của Apple thường được khen ngợi trên mạng xã hội, cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng giao diện này và là người trình bày chi tiết các thay đổi cho nhà phát triển.

Liquid Glass là dự án quy mô lớn của toàn bộ bộ phận thiết kế Apple. Hiện không thấy bằng chứng nào chỉ ra có một nhà thiết kế Apple phản đối Liquid Glass trong quá trình phát triển. Ban lãnh đạo công ty cũng hoàn toàn ủng hộ giao diện này.

Trong các cuộc phỏng vấn tại WWDC 2025, Giám đốc tiếp thị Greg Joswiak và Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần mềm Craig Federighi đều tỏ ra rất hào hứng với ngôn ngữ thiết kế mới.

“Liquid Glass có một số đặc tính rất hữu ích khi áp dụng cho giao diện người dùng. Nó trông cực kỳ ấn tượng”, Craig Federighi nói.

Greg Joswiak cũng cho biết người dùng rất thích giao diện của visionOS, nguồn cảm hứng cho Liquid Glass. Tuy nhiên, nếu Apple thực sự đã bước vào kỷ nguyên thiết kế mới như một số người nghĩ thì khởi đầu của nó không hoàn toàn suôn sẻ.

Những biểu tượng (icon) đầu tiên được phát hành dưới thời đội ngũ thiết kế hiện tại, cụ thể là bộ icon của gói ứng dụng Creator Studio mới, bị đánh giá là khá nhạt nhòa, không ấn tượng như nhiều thiết kế trước đây.

Dù Apple đã tuyển thêm các nhà thiết kế mới, gồm cả Sebastiaan de With, nhưng cũng có thêm một số người rời đi vài tháng qua.

Trong khi đó, nhóm thiết kế giao diện người dùng của Apple đang bận rộn với việc phát triển Siri mới, hệ điều hành cho các thiết bị gia đình sắp ra mắt, cũng như phiên bản macOS dành cho MacBook Pro màn hình cảm ứng. Thế nên Apple gần như không có nhiều thời gian để loại bỏ Liquid Glass ngay cả khi muốn.

Quan điểm cho rằng iOS 26 và Liquid Glass đại diện cho một cuộc khủng hoảng với Apple thực tế đã bị phóng đại khá nhiều. Phần lớn người dùng dường như hài lòng với bản cập nhật và tỷ lệ cài đặt các hệ điều hành mới nhất đã tăng đều những tháng gần đây sau giai đoạn khởi đầu hơi chậm.

Dẫu vậy, Liquid Glass rõ ràng không hoàn hảo. Có những lo ngại chính đáng về khả năng đọc nội dung, cũng như cách các thành phần trong suốt đôi khi chồng lên văn bản và biểu tượng. Ngoài ra, dù hoạt động khá tốt trên iPhone và iPad, thiết kế này hoạt vẫn cần được tinh chỉnh thêm trên máy Mac và Apple Watch.

Vì vậy, nhiều khả năng Apple sẽ mất nhiều năm để cải tiến dần dần, giống những gì công ty từng trải qua sau khi giới thiệu iOS 7. Điều này có lẽ sẽ xảy ra bất kể ai đang lãnh đạo đội ngũ thiết kế giao diện người dùng của Apple. Trên thực tế, Apple đã thực hiện một số điều chỉnh nhỏ trong bản beta iOS 26.4, gồm cả việc cung cấp thêm tùy chọn để giảm bớt hiệu ứng kính.

Tại WWDC vào tháng 6 tới, các ưu tiên phần mềm lớn nhất của Apple xoay quanh việc triển khai Campo, bản đại tu Siri với giao diện giống chatbot, và tích hợp mô hình Google Gemini vào iOS, iPadOS, macOS. Một ưu tiên khác là cải thiện chất lượng phần mềm trên toàn bộ hệ sinh thái, có thể gián tiếp giúp Liquid Glass trở nên tốt hơn. Nhiều điểm bất thường trong giao diện tưởng như là do thiết kế, nhưng thực ra lại liên quan đến các vấn đề kỹ thuật.

Trong quá trình phát triển iOS 26, Apple từng làm việc trên một thanh trượt toàn hệ thống cho phép người dùng tinh chỉnh mức độ hiệu ứng kính. Công ty đã triển khai được tính năng này cho đồng hồ trên màn hình khóa, nhưng gặp khó khăn kỹ thuật khi cố gắng mở rộng nó ra toàn hệ thống, chẳng hạn thư mục ứng dụng, màn hình chính và thanh điều hướng.

Nếu Apple có thể triển khai thành công cơ chế điều chỉnh toàn hệ thống này trong iOS 27, cùng với các cải tiến kỹ thuật rộng hơn, thì toàn bộ cuộc tranh luận về Liquid Glass có thể lại thay đổi một lần nữa.