Vì sao các nhà đầu tư tài sản mã hóa phải nhìn về Fed, USD và Phố Wall?
Với các nhà đầu tư, bao gồm cả Việt Nam, biến động của đồng tiền đo tài sản mã hóa lớn nhất thế giới giờ đây cần được nhìn trong mối quan hệ với lãi suất Mỹ, sức mạnh USD, chứng khoán và thanh khoản trong nước.
Bitcoin liên tục gặp sau khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ thấp hơn dự báo, cho thấy thị trường đang phản ứng mạnh với những tín hiệu từ nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Đến ngày 17/8, Bitcoin đã mất mốc 63.000 USD. Theo ThS Phạm Nhật Huy, chuyên gia tài chính từ SSI, diễn biến này cho thấy Bitcoin không còn vận động như một thị trường độc lập mà ngày càng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các biến số vĩ mô.
“Sự kiện các quỹ ETF Bitcoin giao ngay thu hút hàng chục tỉ USD đã biến Bitcoin thành một tài sản vĩ mô thực thụ”, ông Huy nhận định. Theo chuyên gia từ SSI, Bitcoin hiện có tương quan thuận khoảng 63% với chỉ số S&P 500 và 58% với vàng. Vì vậy, ông ví Bitcoin như một “hợp đồng tương lai của Fed”, hàm ý giá tài sản này ngày càng phản ánh kì vọng của thị trường về chính sách tiền tệ Mỹ.
Bitcoin ngày càng gắn với Fed và dòng tiền toàn cầu
Việc các quỹ ETF Bitcoin giao ngay thu hút lượng vốn lớn đã tạo ra một thay đổi đáng kể trong cấu trúc thị trường. Nếu trước đây Bitcoin chủ yếu được nhìn nhận như một tài sản của cộng đồng tiền mã hóa, sự tham gia của các tổ chức tài chính lớn khiến đồng tiền này ngày càng chịu tác động từ những yếu tố vốn chi phối chứng khoán, vàng và các tài sản rủi ro khác.
Do đó, nhà đầu tư Việt Nam không nên chỉ theo dõi biểu đồ Bitcoin hay các tin tức nội bộ của thị trường crypto. Theo ThS Phạm Nhật Huy, có ít nhất bốn nhóm biến số cần được quan sát thường xuyên.
Đầu tiên là CME FedWatch Tool, công cụ phản ánh kì vọng của thị trường về các quyết định lãi suất tương lai của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Khi kì vọng lãi suất thay đổi, định giá các tài sản rủi ro như Bitcoin cũng có thể phản ứng nhanh.
Tiếp theo là chỉ số DXY, thước đo sức mạnh của đồng USD. Theo ông Huy, USD mạnh lên thường tạo áp lực ngược chiều lên Bitcoin, bởi đồng bạc xanh là một trong những biến số quan trọng của dòng vốn toàn cầu.
Dòng tiền vào các quỹ ETF Bitcoin cũng là tín hiệu quan trọng. Đặc biệt, nhà đầu tư có thể theo dõi quỹ IBIT của BlackRock để đánh giá lực mua từ các tổ chức lớn. Những dòng vốn này có thể tạo ra lực đỡ đáng kể cho Bitcoin, nhưng cũng cần được đặt trong bối cảnh chung của khẩu vị rủi ro trên thị trường.
Cuối cùng là các yếu tố ngay tại Việt Nam, gồm lãi suất liên ngân hàng và tỉ giá tự do. Khi chi phí vay mượn bằng VND tăng, áp lực thanh khoản có thể khiến một bộ phận nhà đầu tư phải bán các tài sản rủi ro, trong đó có tài sản mã hóa, để đáp ứng nhu cầu vốn.
Như vậy, một phiên giảm mạnh của Bitcoin không nhất thiết chỉ bắt nguồn từ một tin tức về crypto. Đằng sau biến động đó có thể là sự thay đổi trong kì vọng lãi suất, USD, dòng tiền tổ chức hoặc điều kiện thanh khoản.
17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa và bài toán rủi ro cá nhân
Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, thuộc nhóm có mức độ chấp nhận cao trên thế giới. Quy mô này cho thấy mức độ phổ biến của thị trường trong nước, nhưng đồng thời cũng khiến những cú sốc từ thị trường quốc tế có khả năng tác động tới một lượng lớn nhà đầu tư cá nhân.
Theo ThS Phạm Nhật Huy, rủi ro lớn đầu tiên là thanh lí đòn bẩy. Nhà đầu tư Việt Nam có xu hướng sử dụng margin và hợp đồng tương lai với mức đòn bẩy cao. Trong khi đó, nếu thiếu khả năng phân tích các dữ liệu vĩ mô như lạm phát, việc làm hay chính sách tiền tệ Mỹ, nhà đầu tư rất dễ bị động trước những đợt biến động mạnh.
Trong các đợt “flash crash”, những vị thế sử dụng đòn bẩy có thể bị thanh lí hàng loạt chỉ trong thời gian ngắn. Khi đó, nhà đầu tư cá nhân có nguy cơ trở thành “thanh khoản thoát hàng” cho các tổ chức và hệ thống giao dịch thuật toán quốc tế.
Rủi ro thứ hai nằm ở hoạt động lưu kí. Theo ông Huy, phần lớn tài sản mã hóa của người Việt đang được nắm giữ trên các sàn giao dịch quốc tế không chịu sự quản lí trực tiếp của pháp luật Việt Nam. Khi thị trường biến động mạnh, các vấn đề như nghẽn mạng, trượt giá hoặc thậm chí sàn giao dịch phá sản có thể khiến nhà đầu tư chịu thiệt hại lớn mà không có đầy đủ cơ chế bảo vệ.
Rủi ro thứ ba là tâm lí hoảng loạn. Khi một thông tin vĩ mô bất lợi xuất hiện, nhà đầu tư cá nhân thường có xu hướng bán tháo để giảm rủi ro. Nhưng chính thời điểm đó, dòng vốn tổ chức thông qua các công cụ như ETF có thể tiếp tục tích lũy nếu họ đánh giá mức giá đã trở nên hấp dẫn.
Điều này đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận của nhà đầu tư Việt Nam. Thay vì chỉ hỏi Bitcoin sẽ tăng hay giảm, cần đặt câu hỏi rộng hơn: Fed đang phát tín hiệu gì, USD đang mạnh hay yếu, dòng tiền ETF đang chảy vào hay ra, chứng khoán Mỹ phản ứng thế nào và thanh khoản trong nước đang ở trạng thái nào?
Trong một thị trường ngày càng gắn với hệ thống tài chính toàn cầu, khả năng đọc các tín hiệu vĩ mô có thể trở thành lợi thế quan trọng không kém việc phân tích biểu đồ giá.
Với Bitcoin, mốc 63.000 USD hay 65.000 USD chỉ là một ngưỡng kĩ thuật. Điều quyết định xu hướng bền vững hơn có thể nằm ở những biến số bên ngoài thị trường tiền mã hóa như từ quyết định của Fed, sức mạnh đồng USD cho tới dòng vốn của các tổ chức tài chính lớn.