Du lịch

Vì sao hoạt động thể thao trải nghiệm đang trở thành xu thế tại các lễ hội du lịch?

Bùi Tú • 20/11/2026 06:50

Những năm gần đây, nhiều lễ hội du lịch trên thế giới không còn giới hạn trong các chương trình biểu diễn nghệ thuật, triển lãm hay hoạt động văn hóa truyền thống, mà ngày càng chú trọng các sự kiện thể thao như chạy bộ, đạp xe, marathon, leo núi hay các giải đấu ngoài trời.

Đằng sau xu hướng này không chỉ là nhu cầu đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn có những thay đổi đáng chú ý trong tâm lí tiêu dùng. Du khách ngày càng có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm mang tính tương tác, cho phép họ trực tiếp tham gia thay vì chỉ đứng ngoài quan sát. Do đó, thể thao trở thành một phương thức kết nối con người với điểm đến thông qua vận động, cảm xúc và những thử thách cá nhân.

Từ Edinburgh đến Bangkok: Thể thao trở thành sức hút của lễ hội du lịch

Edinburgh (Scotland) là một ví dụ đáng chú ý. Thành phố này nổi tiếng với hệ thống lễ hội nghệ thuật quốc tế, trong đó Edinburgh Festival Fringe thu hút đông đảo nghệ sĩ và khán giả toàn cầu. Bên cạnh đó, Edinburgh Marathon Festival tạo thêm một dòng sự kiện thể thao riêng, thu hút cộng đồng chạy bộ và những người đồng hành đến thành phố. Dù không thuộc chương trình chính thức của Festival Fringe, hai loại hình sự kiện góp phần tạo nên hình ảnh một điểm đến có nhiều trải nghiệm văn hóa và thể thao.

Giải chạy Kyoto Marathon danh tiếng thu hút nhiều du khách tham gia
Giải chạy Kyoto Marathon danh tiếng thu hút nhiều du khách tham gia.

Tại Nhật Bản, Kyoto Marathon cũng cho thấy khả năng kết hợp thể thao với di sản và cảnh quan đô thị. Người tham gia không chỉ chinh phục cự li thi đấu mà còn có cơ hội khám phá những địa danh văn hóa đặc trưng của thành phố. Ở Thái Lan, các sự kiện chạy bộ tại những điểm đến như Phuket hay Chiang Mai cũng khai thác lợi thế thiên nhiên, khí hậu và cảnh quan để thu hút cộng đồng yêu thể thao.

Điểm chung của những mô hình này là thể thao không chỉ phục vụ nhu cầu thi đấu mà còn trở thành một phương thức quảng bá điểm đến. Một giải chạy có thể thu hút nhóm khách vốn không nhất thiết đến địa phương vì lễ hội văn hóa, đồng thời khuyến khích vận động viên kết hợp thi đấu với nghỉ dưỡng, tham quan và trải nghiệm ẩm thực.

Xét dưới góc độ khoa học hành vi, sức hấp dẫn của loại hình du lịch này có thể được lí giải qua khái niệm trải nghiệm nhập cuộc (active experience). Thay vì tiếp nhận thông tin và hình ảnh một cách thụ động, du khách trực tiếp sử dụng cơ thể để khám phá không gian. Một cung đường chạy qua rừng thông, đồi chè hay những khu phố cổ đem lại cảm nhận khác với việc ngồi trên xe tham quan cùng một tuyến đường. Nhịp thở, nhịp tim, sự thay đổi địa hình, nhiệt độ và cảnh quan liên tục tạo nên những kích thích đa giác quan, khiến trải nghiệm trở nên sống động và dễ ghi nhớ hơn.

Ở góc độ tâm lí học, điều này còn liên quan đến lí thuyết tự quyết (Self-Determination Theory), trong đó ba nhu cầu tâm lí cơ bản của con người gồm tính tự chủ, năng lực và sự kết nối. Một giải chạy hay hoạt động thể thao trải nghiệm có thể đáp ứng đồng thời cả ba nhu cầu: người tham gia tự lựa chọn mục tiêu và tốc độ; cảm nhận năng lực khi vượt qua thử thách; đồng thời kết nối với những người có chung sở thích. Cảm giác hoàn thành một cự li chạy hoặc chinh phục một cung đường mới có thể tạo ra sự hài lòng vượt ra ngoài giá trị của chuyến đi thông thường.

Cách làm này mang lại lợi ích cho cả du khách lẫn ngành du lịch. Người yêu nghệ thuật có thể đến vì các chương trình biểu diễn, trong khi cộng đồng thể thao có thêm lí do để lựa chọn điểm đến. Các sự kiện được bố trí ở những thời điểm khác nhau còn giúp phân bổ dòng khách, kéo dài mùa du lịch và tạo thêm doanh thu cho lưu trú, ẩm thực, vận chuyển và dịch vụ địa phương.

Đáng chú ý, thể thao còn tạo ra một dạng động lực du lịch đặc biệt: Động lực chinh phục. Trong tâm lí học, việc đặt ra mục tiêu và từng bước vượt qua giới hạn cá nhân thường đem lại cảm giác thành tựu. Khi mục tiêu ấy được đặt trong một không gian du lịch mới, giá trị tinh thần của hoạt động có thể tăng lên. Du khách không chỉ nhớ mình đã đến một thành phố mà còn nhớ mình đã chạy qua đâu, vượt qua thử thách nào và chia sẻ khoảnh khắc ấy với ai. Đây cũng là lí do những sự kiện thể thao có khả năng tạo ra cộng đồng người tham gia trung thành, quay trở lại điểm đến ở những mùa tiếp theo.

cầu đất
Cung đường đẹp như tranh tại một đồi chè ở Cầu Đất.

Đà Lạt theo bước xu thế

Với Đà Lạt, việc lần đầu tổ chức Cầu Đất Hybrid Run vào ngày 27/12/2026, đúng dịp Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI, cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý trong phát triển sản phẩm du lịch địa phương: tận dụng sức hút của một lễ hội văn hóa lớn để giới thiệu thêm những trải nghiệm thể thao, khám phá thiên nhiên. Thay vì tổ chức một giải chạy độc lập, sự kiện được đặt trong không khí Festival, qua đó có cơ hội tiếp cận lượng du khách vốn đã lựa chọn Đà Lạt làm điểm đến trong mùa lễ hội.

Cách làm này tương đồng với xu hướng tại nhiều điểm đến quốc tế, nơi các hoạt động thể thao được bố trí bên cạnh những sự kiện văn hóa, nghệ thuật nhằm mở rộng đối tượng khách và kéo dài thời gian trải nghiệm. Khi một du khách đến thành phố để tham dự lễ hội, một giải chạy hay hoạt động ngoài trời có thể trở thành lí do để họ ở lại thêm ngày, khám phá những khu vực khác và sử dụng nhiều dịch vụ địa phương hơn.

Dưới góc độ tâm lí học du lịch, sự kết hợp này còn tận dụng hiệu ứng lan tỏa cảm xúc. Một lễ hội văn hóa thường tạo ra bầu không khí vui tươi, náo nhiệt và cảm giác thuộc về một cộng đồng. Khi thể thao được tổ chức trong cùng không gian và thời điểm, cảm xúc tích cực từ lễ hội có thể góp phần nâng cao sự hào hứng của người tham gia. Ngược lại, hình ảnh những vận động viên chinh phục cung đường giữa cảnh quan thiên nhiên cũng làm phong phú thêm trải nghiệm của những du khách đến xem Festival.

Một yếu tố khác là xu hướng tìm kiếm trải nghiệm có thể ghi dấu cá nhân. Trong tâm lí tiêu dùng hiện đại, giá trị của một chuyến đi không chỉ nằm ở những gì du khách đã nhìn thấy mà còn ở những gì họ đã trực tiếp làm được. Người tham gia có thể kết hợp lịch trình giải chạy với tham quan danh thắng, tìm hiểu sản phẩm nông nghiệp, thưởng thức ẩm thực và sử dụng dịch vụ lưu trú tại địa phương.

Về phía ban tổ chức, UBND phường Xuân Trường - Đà Lạt cùng TodayTV cũng xác định cần chú trọng yếu tố cảnh quan trong việc xây dựng trải nghiệm cho cả người chạy và người xem qua truyền hình. Một clip ghi lại cảnh đẹp, một hình ảnh ghi lại đường chạy giữa đồi chè Cầu Đất khi đó không còn là sự kiện thể thao mà trở thành công cụ quảng bá du lịch cho Đà Lạt. Việc nhiều VĐV nước ngoài hay người nổi tiếng tham gia chạy chia sẻ những khoảnh khắc như vậy trên mạng xã hội cũng góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tự nhiên cho điểm đến.

Xa hơn, mô hình kết hợp lễ hội văn hóa với thể thao ngoài trời cũng gợi mở hướng khai thác mới cho những địa phương có lợi thế về cảnh quan, khí hậu và địa hình tự nhiên. Đó là những thứ mà du lịch Việt Nam cần khai thác.

Nổi bật
      Mới nhất
      Vì sao hoạt động thể thao trải nghiệm đang trở thành xu thế tại các lễ hội du lịch?
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO