Vì sao quân đội Mỹ phải vô hiệu hóa mã quảng cáo trên thiết bị quân sự?
Các quan chức quân đội Mỹ cho biết họ đã vô hiệu hóa tính năng nhận dạng quảng cáo trên nhiều loại điện thoại và máy tính quân sự.
Động thái này diễn ra sau nhiều báo cáo cho thấy dữ liệu vị trí thương mại có thể được sử dụng để theo dõi và nhắm mục tiêu vào quân đội Mỹ tại Trung Đông. Mối lo ngại nằm ở một thị trường dữ liệu phát triển mạnh trong ngành quảng cáo, nơi thông tin về hoạt động và vị trí của thiết bị có thể được thu thập, tổng hợp rồi bán lại cho các bên thứ ba.
Dữ liệu quảng cáo trở thành vấn đề an ninh quốc gia
Không giống hình thức xâm nhập trực tiếp vào hệ thống quân sự, việc khai thác dữ liệu thương mại có thể tạo ra một con đường khác để xác định vị trí của các quân nhân hoặc cơ sở quân sự. Dữ liệu vốn được thu thập nhằm phục vụ quảng cáo có thể trở thành nguồn thông tin có giá trị nếu rơi vào tay những đối tượng muốn theo dõi hoạt động của lực lượng Mỹ.
Không quân Mỹ cho biết đã vô hiệu hóa các mã nhận dạng quảng cáo trên máy tính và điện thoại di động từ khoảng hai tháng trước. Bộ Tư lệnh Các chiến dịch đặc biệt Mỹ cũng cho biết đã "gần đây" vô hiệu hóa chúng trên các thiết bị Windows.
Trong khi đó, Lục quân Mỹ nói với Reuters rằng các mã nhận dạng quảng cáo gắn với thiết bị di động đã được vô hiệu hóa từ đầu năm nay. Các bức thư tương tự từ Hải quân và Lục quân gửi ông Wyden cũng xác nhận việc vô hiệu hóa mã quảng cáo trên các thiết bị quân sự, dù không nêu rõ thời điểm áp dụng đầy đủ các hạn chế.
Theo Lục quân Mỹ, mã nhận dạng quảng cáo trên máy tính Windows đã bị chặn từ trước năm 2021. Đối với các thiết bị di động sử dụng Android và Apple, tính năng này được vô hiệu hóa theo mặc định ít nhất từ tháng 2.2026.
Mobile Advertising ID (MAID) là mã nhận dạng duy nhất gắn với một thiết bị di động. Mã này có thể được sử dụng để theo dõi hoạt động của thiết bị trên nhiều ứng dụng và hỗ trợ xác định vị trí thực tế của người sử dụng.
Trong hệ sinh thái quảng cáo số, các mã nhận dạng như vậy giúp doanh nghiệp hiểu hành vi người dùng và phân phối quảng cáo phù hợp. Nhưng chính khả năng liên kết hoạt động kĩ thuật số với một thiết bị cụ thể cũng khiến dữ liệu trở nên nhạy cảm khi chủ sở hữu thiết bị là quân nhân đang được triển khai tại khu vực có xung đột.
Zach Edwards, đồng sáng lập công ty công nghệ quảng cáo tập trung vào quyền riêng tư DecryptAds, cho rằng việc vô hiệu hóa MAID trên các thiết bị do quân đội vận hành là một bước tích cực. Theo ông, biện pháp này về cơ bản sẽ giúp hạn chế khả năng dữ liệu về vị trí của các thiết bị quân sự xuất hiện trong những hoạt động mua bán dữ liệu quy mô lớn của nhiều nhà cung cấp.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo việc vô hiệu hóa MAID không đồng nghĩa thiết bị hoàn toàn không thể bị theo dõi.
Vô hiệu hóa mã quảng cáo, nhưng quân đội Mỹ chưa thể bịt mọi đường rò rỉ
Đây chính là điểm khiến vấn đề dữ liệu vị trí trở nên phức tạp đối với quân đội Mỹ. Một thiết bị có thể không còn cung cấp MAID cho các hệ thống quảng cáo, nhưng những dấu vết kĩ thuật khác vẫn có khả năng được sử dụng để suy luận vị trí.
Theo Edwards, việc theo dõi có thể được thực hiện bằng những phương thức phức tạp hơn, chẳng hạn kết hợp các đặc điểm kĩ thuật của thiết bị với dữ liệu mạng hoặc thông tin vị trí khác. Điều này cho thấy việc chặn một mã nhận dạng chỉ giải quyết một trong nhiều nguồn dữ liệu có thể được sử dụng để xác định vị trí.
Thượng nghị sĩ Ron Wyden, một thành viên đảng Dân chủ đến từ Oregon, đã nhiều tháng yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ làm rõ cách quân đội xử lí rủi ro từ thị trường dữ liệu vị trí.
Cùng ngày các thông tin trên được công bố, ông Wyden và Hạ nghị sĩ Pat Harrigan, thành viên đảng Cộng hòa đến từ North Carolina, gửi thư yêu cầu Lầu Năm Góc điều tra liệu quân đội đã có biện pháp đầy đủ để đối phó với nguy cơ từ hoạt động mua bán dữ liệu vị trí hay chưa.
Ông Wyden cho rằng những nỗ lực hiện tại cho thấy quân đội vẫn chưa vô hiệu hóa được mối đe dọa một cách hiệu quả. Trong khi đó, Harrigan cảnh báo các đối thủ của Mỹ không nên có khả năng chỉ cần bỏ tiền mua dữ liệu để hỗ trợ việc theo dõi binh sĩ Mỹ. Lầu Năm Góc cho biết sẽ trả lời trực tiếp các nghị sĩ.
Những lo ngại này xuất hiện trong lúc quân đội Mỹ đang cân nhắc các hạn chế nghiêm ngặt hơn đối với việc sử dụng điện thoại của binh sĩ. Hồi tháng 7, Reuters đưa tin một số quân nhân Mỹ được triển khai tại Trung Đông có thể bị yêu cầu giao nộp điện thoại do lo ngại các video họ đăng lên internet có thể cung cấp thông tin giúp Iran xác định và nhắm mục tiêu vào các căn cứ Mỹ trong khu vực.
Điều này cho thấy rủi ro không chỉ đến từ dữ liệu được các công ty quảng cáo thu thập tự động. Hình ảnh, video, thông tin mạng xã hội và những dấu vết kĩ thuật khác mà quân nhân tạo ra trong quá trình sử dụng thiết bị cũng có thể góp phần tạo nên bức tranh về vị trí và hoạt động của một đơn vị.
Vì vậy, bài toán an ninh dữ liệu đối với quân đội ngày càng vượt ra ngoài phạm vi bảo vệ các hệ thống thông tin mật. Khi dữ liệu thương mại có thể được mua trên thị trường và kết hợp với nhiều nguồn khác, những thông tin tưởng như vô hại cũng có thể trở nên nhạy cảm.