Vì sao TP.HCM đưa chỉ số sức khỏe người dân vào đánh giá điều hành?

Ngày 5/6, Sở Y tế TP.HCM đã đưa ra những đề xuất với chính quyền địa phương nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở, xây dựng cụm y tế chuyên sâu Bà Rịa – Vũng Tàu và đưa sức khỏe người dân trở thành chỉ số đánh giá hiệu quả quản trị địa phương.

Khi sức khỏe người dân trở thành thước đo năng lực quản trị

Trong nhiều năm qua, các chỉ số đánh giá hiệu quả điều hành của địa phương thường tập trung vào tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, đầu tư công hay cải cách hành chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, gánh nặng bệnh tật gia tăng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, TP.HCM đang hướng tới một cách tiếp cận toàn diện hơn.

Theo định hướng mới của ngành y tế, các chỉ số như tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế, tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ, hiệu quả quản lý bệnh mạn tính hay mức độ hài lòng đối với dịch vụ y tế sẽ được xem là những tiêu chí phản ánh chất lượng điều hành và mức độ phát triển của địa phương.

Việc đưa sức khỏe người dân vào đánh giá hiệu quả quản trị không đơn thuần là thay đổi cách đo lường thành tích. Đây là bước chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phát triển lấy con người làm trung tâm. Khi sức khỏe được xem là chỉ số phát triển quan trọng, các địa phương sẽ có động lực mạnh mẽ hơn để đầu tư cho y tế cơ sở, môi trường sống và các chính sách an sinh xã hội.

PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho rằng: Chăm sóc sức khỏe nhân dân không phải nhiệm vụ riêng của ngành y tế mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Theo ông, sức khỏe người dân chính là một trong những thước đo quan trọng phản ánh chất lượng quản trị địa phương, bởi mọi chính sách phát triển cuối cùng đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP.HCM xác định y tế cơ sở là nền tảng quan trọng nhất. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trạm y tế phường, xã trở thành đơn vị công lập trực thuộc UBND địa phương và giữ vai trò tuyến đầu trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để trạm y tế thực sự trở thành “người gác cổng” của hệ thống y tế, việc đầu tư không thể chỉ dừng lại ở cơ sở vật chất. Điều quan trọng hơn là nâng cao năng lực chuyên môn, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn diện.

Ngành y tế TP.HCM đang hướng đến việc biến các trạm y tế thành trung tâm chăm sóc sức khỏe ban đầu, nơi người dân không chỉ đến khám bệnh mà còn được tư vấn dự phòng, quản lý bệnh mạn tính, theo dõi sức khỏe định kỳ và tiếp cận các dịch vụ y tế ngay tại nơi sinh sống.

Theo PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, đầu tư cho y tế cơ sở là giải pháp bền vững nhất để giảm tải bệnh viện tuyến trên, đồng thời giúp người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, thuận tiện và tiết kiệm chi phí.

Khám sức khỏe toàn dân – nền tảng của quản trị sức khỏe hiện đại

Một trong những chương trình trọng tâm được TP.HCM đẩy mạnh là khám sức khỏe toàn dân gắn với xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử.

Mục tiêu của chương trình không chỉ là phát hiện bệnh sớm mà còn tạo lập cơ sở dữ liệu sức khỏe thống nhất cho toàn bộ người dân. Khi mỗi cá nhân đều có hồ sơ sức khỏe điện tử được cập nhật thường xuyên, ngành y tế sẽ có điều kiện theo dõi sức khỏe theo vòng đời, phân tầng nguy cơ và triển khai các biện pháp can thiệp phù hợp.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ mô hình chăm sóc bệnh tật sang mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động. Thay vì chờ người dân mắc bệnh mới điều trị, hệ thống y tế có thể nhận diện sớm các nguy cơ để phòng ngừa và quản lý hiệu quả hơn.

Sự thành công của chương trình này phụ thuộc lớn vào vai trò của chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức triển khai. Khi chính quyền cùng vào cuộc, dữ liệu sức khỏe sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho quá trình hoạch định chính sách và quản trị cộng đồng.

Đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn

Song song với chương trình khám sức khỏe toàn dân, ngành y tế TP.HCM cũng thúc đẩy mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục tại cộng đồng.

Các đội ngũ này hoạt động theo nguyên lý y học gia đình, chủ động tiếp cận người dân tại nơi cư trú, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và các nhóm có nguy cơ cao. Thông qua việc theo dõi sức khỏe thường xuyên, nhân viên y tế có thể phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, hạn chế biến chứng và giảm tỷ lệ nhập viện không cần thiết.

Mô hình này còn giúp kết nối hiệu quả giữa hệ thống y tế với tổ dân phố, khu phố và các tổ chức đoàn thể, hình thành mạng lưới chăm sóc sức khỏe ngay từ cơ sở. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng cộng đồng khỏe mạnh và giảm áp lực cho các cơ sở khám chữa bệnh tuyến trên.

Việc đưa chỉ số sức khỏe người dân vào đánh giá hiệu quả điều hành cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy quản trị của TP.HCM. Thay vì chỉ tập trung vào các con số tăng trưởng kinh tế, thành phố đang hướng tới mô hình phát triển toàn diện hơn, trong đó chất lượng sống và sức khỏe cộng đồng được đặt ở vị trí trung tâm.

Theo PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, một địa phương phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô đầu tư mà còn bằng khả năng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho người dân. Khi các chỉ số sức khỏe trở thành tiêu chí đánh giá hiệu quả điều hành, chính quyền sẽ có thêm động lực để đầu tư mạnh mẽ cho y tế cơ sở, thúc đẩy phòng bệnh và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Đó cũng là nền tảng để hình thành một hệ thống y tế hiện đại, bền vững và lấy người dân làm trung tâm – mục tiêu mà TP.HCM đang theo đuổi trong chiến lược phát triển dài hạn của mình.