VIDW 2025 hành động quyết liệt tiến tới 'Thể chế AI'

Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2025 (Viet Nam International Digital Week - VIDW 2025) sẽ khép lại sau Diễn đàn Hợp tác số Việt Nam - Hàn Quốc (sáng 29.10 tại Hà Nội). Sau ba ngày làm việc tích cực (từ 27 - 29.10), VIDW để lại dấu ấn mạnh mẽ về tầm nhìn chiến lược và vai trò chủ động của Việt Nam trong việc định hình các chính sách toàn cầu.

Được Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chủ trì, sự kiện năm nay đặt trọng tâm vào chủ đề cốt lõi và mang tính thời sự bậc nhất: "Thể chế cho Trí tuệ Nhân tạo - AI Governance", thu hút sự tham gia của khoảng 800 đại biểu, bao gồm lãnh đạo cấp cao, Bộ trưởng từ hơn 30 quốc gia, cùng đại diện các tổ chức quốc tế lớn như Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), Liên Hợp Quốc, Ngân hàng Thế giới (World Bank), Liên minh Châu Âu (EU) và các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Quản trị AI: Trọng tâm không thể thoái thác của kỷ nguyên số

Chủ đề Quản trị AI không chỉ là một khẩu hiệu mà đã được biến thành mục tiêu xuyên suốt và nội dung chi tiết của các cuộc đối thoại cấp cao tại VIDW 2025. Sự kiện khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc phát triển AI theo triết lý lấy con người làm trung tâm, hướng tới sự an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.

Sự thể hiện rõ nét nhất của chủ đề này là Hội nghị bàn tròn cấp Bộ trưởng về quản trị trí tuệ nhân tạo diễn ra ngay trong ngày khai mạc.

Đây là một diễn đàn độc đáo, dành riêng cho việc thảo luận chính sách, quy tụ các nhà hoạch định chính sách hàng đầu để chia sẻ kinh nghiệm xây dựng các mô hình quản trị hiệu quả. Mục đích là tạo lập một cơ chế hợp tác quốc tế, nhằm cân bằng giữa việc khuyến khích đổi mới sáng tạo với việc kiểm soát rủi ro do AI gây ra.

Tại đây, Việt Nam đã trình bày quan điểm rõ ràng về sự cần thiết phải có sự cân bằng tinh tế giữa các yếu tố đối lập: giữa toàn cầu và địa phương, hợp tác và chủ quyền, công nghệ lớn và khởi nghiệp, sáng tạo và kiểm soát.

Trong khuôn khổ hội nghị, các bên đã công bố Báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng của Việt Nam trong việc thực hiện Khuyến nghị của UNESCO về đạo đức trí tuệ nhân tạo, một minh chứng cụ thể cho nỗ lực chủ động của Việt Nam trong việc áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức toàn cầu vào bối cảnh quốc gia.

Chuỗi sự kiện vệ tinh đa chiều củng cố thể chế AI

Ngoài Hội nghị bàn tròn cấp Bộ trưởng, chuỗi sự kiện VIDW 2025 được cấu trúc theo mô hình 1+6 với 6 chuyên đề trọng tâm đã đào sâu vào các khía cạnh khác nhau của quản trị số và AI:

Về công nghệ chiến lược và chủ quyền: Diễn đàn quốc tế về công nghệ chiến lược tập trung vào chủ đề "Phát triển và làm chủ công nghệ trí tuệ nhân tạo". Diễn đàn này khẳng định tầm nhìn chiến lược của Việt Nam, quốc gia đã xác định AI là nhóm công nghệ chiến lược số 1. Việc làm chủ các công nghệ lõi là yêu cầu sống còn để đảm bảo chủ quyền công nghệ và khả năng tự định hướng quản trị.

Về hạ tầng số và kết nối: Hội thảo Việt Nam - Hoa Kỳ về Open RAN (Mạng truy cập vô tuyến mở) và các phiên về hạ tầng số đã thảo luận về việc xây dựng một hạ tầng AI hiện đại, bền vững. Hạ tầng này không chỉ bao gồm kết nối 5G/6G mà còn là nền tảng kỹ thuật cho việc triển khai các cơ chế kiểm soát và giám sát AI.

Về hợp tác khu vực và tiêu chuẩn hóa: Hội thảo Tham vấn Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 (ADM 2030) và Ngày Đổi mới Sáng tạo Việt Nam - Liên minh Châu Âu là nơi các bên cùng tìm kiếm sự đồng thuận về các quy tắc, tiêu chuẩn chung cho AI trong khu vực, học hỏi kinh nghiệm từ các khung pháp lý tiên tiến của EU.

Hội thảo đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc hoàn thiện bản dự thảo ADM 2030, trước khi trình thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) do Việt Nam đăng cai vào năm tới.

Về nguồn nhân lực và hệ sinh thái: Các phiên thảo luận về Nguồn nhân lực số và Doanh nghiệp công nghệ số nhấn mạnh việc đào tạo nhân tài và xây dựng văn hóa AI lấy con người làm trung tâm. Sự kiện cũng là nơi các "ông lớn" công nghệ toàn cầu như Starlink, Qualcomm, SK, Huawei, Nokia, Ericsson cùng đại diện Viettel, VNPT, FPT, Zalo AI... góp mặt, hứa hẹn mang đến các góc nhìn đa chiều về xu hướng AI và quản trị công nghệ.

Các hành động quyết liệt tiến tới nền thể chế quản trị AI

VIDW 2025 đã làm nổi bật những hành động cụ thể và quyết liệt của Việt Nam nhằm hình thành nền thể chế cho AI:

Đẩy nhanh việc hoàn thiện Luật AI: Đây là hành động then chốt. Bộ KH&CN đã nhấn mạnh việc tiến tới xây dựng và trình Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo lên Quốc hội. Mục tiêu là tạo ra một cơ sở pháp lý vững chắc, cho phép quản lý AI dựa trên 4 cấp độ rủi ro, đảm bảo luật pháp phải đủ chi tiết để kiểm soát các rủi ro xã hội, nhưng cũng đủ linh hoạt để không kìm hãm đổi mới.

Khuyến khích AI nguồn mở và chia sẻ dữ liệu: Việt Nam cam kết mạnh mẽ thúc đẩy AI nguồn mở (Open-source AI). Theo Bộ trưởng, hệ sinh thái AI nguồn mở sẽ tăng cường tính minh bạch, hợp tác và đổi mới sáng tạo, đồng thời trao quyền cho các quốc gia nhỏ và các doanh nghiệp khởi nghiệp cùng phát triển, làm chủ công nghệ tiên tiến.

Củng cố 4 trụ cột phát triển: Chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam dựa trên bốn trụ cột cốt lõi đã được tái khẳng định: Thể chế AI mạnh mẽ; hạ tầng AI hiện đại, Nhân tài AI và văn hóa AI lấy con người làm trung tâm.

Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2025 không chỉ là một dấu mốc quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số, mà còn là một minh chứng sinh động cho cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, nhân văn, vì con người và vì hòa bình - góp phần định hình thể chế AI khu vực và toàn cầu trong kỷ nguyên số đầy thách thức này.