Việt Nam – IAEA thúc đẩy lộ trình phát triển điện hạt nhân

Báo cáo đánh giá hạ tầng hạt nhân tích hợp cũng được ông Mikhail Chudakov - Phó Tổng Giám đốc Cơ quan năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) bàn giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) hôm nay. Đây là dấu mốc quan trọng để Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý và kỹ thuật cho chương trình Điện hạt nhân trong tương lai.

Tại buổi làm việc với đoàn lãnh đạo cấp cao của IAEA, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định, chương trình Điện hạt nhân không chỉ là bài toán về năng lượng mà còn là động lực để thúc đẩy khoa học công nghệ quốc gia. Việt Nam luôn coi trọng sự hỗ trợ của IAEA trong việc xây dựng nền tảng hạ tầng an toàn, bền vững.

Hoàn thiện hạ tầng theo tiêu chuẩn quốc tế

Tại buổi tiếp, ông Mikhail Chudakov cho biết đã chính thức trao Báo cáo Đánh giá hạ tầng hạt nhân tích hợp (INIR) cho Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân. Đây là văn bản quan trọng, tổng kết kết quả làm việc của đoàn chuyên gia IAEA tại Việt Nam vào tháng 12/2025.

Báo cáo này đi sâu vào 19 vấn đề cốt lõi của hạ tầng hạt nhân, từ khuôn khổ pháp lý, an toàn bức xạ đến việc quản lý chất thải và phát triển nguồn nhân lực.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước là phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đảm bảo an ninh quốc gia và tuân thủ các quy định quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân. Việc IAEA trực tiếp trao báo cáo INIR giúp Việt Nam có cơ sở khoa học để đánh giá thực trạng, từ đó rút ra những khuyến nghị thiết thực nhằm điều chỉnh lộ trình năng lượng cho phù hợp với cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Ông Mikhail Chudakov đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của phía Việt Nam. Ông khẳng định IAEA sẽ luôn đồng hành, cung cấp các công cụ kỹ thuật và chuyên gia hàng đầu để giúp Việt Nam giải quyết các thách thức về kỹ thuật hạt nhân trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Hiện thực hóa lộ trình Điện hạt nhân an toàn

Cùng ngày, ông Mikhail Chudakov đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Vũ Hải Quân. Hai bên đã thảo luận chi tiết về việc triển khai các khuyến nghị trong báo cáo INIR. Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ là cơ quan đầu mối, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để tiếp thu và cụ thể hóa các chỉ dẫn của chuyên gia quốc tế vào thực tiễn Việt Nam.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ tập trung vào việc hoàn thiện Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi), xây dựng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn hạt nhân và đặc biệt là đề án đào tạo nhân lực trình độ cao.

IAEA cam kết hỗ trợ Việt Nam thông qua các dự án hợp tác kỹ thuật (TC), cho phép các cán bộ nghiên cứu của Việt Nam tiếp cận với các cơ sở hạt nhân tiên tiến trên thế giới để học tập kinh nghiệm vận hành và quản lý.

Ông Mikhail Chudakov nhấn mạnh, việc phát triển năng lượng nguyên tử đòi hỏi một sự cam kết lâu dài và sự ủng hộ từ công chúng. Do đó, công tác truyền thông và minh bạch thông tin về an toàn hạt nhân cũng là một nội dung quan trọng được hai bên trao đổi.

IAEA sẵn sàng giúp Việt Nam kết nối với các nhà cung cấp công nghệ hàng đầu, đảm bảo Việt Nam có thể tiếp cận với những thế hệ lò phản ứng tiên tiến, an toàn nhất hiện nay.

Với sự hỗ trợ chuyên môn từ IAEA và quyết tâm của Chính phủ, lộ trình phát triển năng lượng hạt nhân của Việt Nam đang dần trở nên rõ nét, hướng tới mục tiêu tự chủ năng lượng và phát triển kinh tế xanh bền vững.

Kết quả của chuyến thăm lần này sẽ là tiền đề để các cơ quan chức năng hoàn thiện báo cáo trình Quốc hội và Chính phủ về việc khởi động lại các dự án năng lượng nguyên tử trong giai đoạn mới. Việt Nam cam kết sẽ là một thành viên trách nhiệm, đóng góp tích cực vào việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và thịnh vượng chung của khu vực.