Việt Nam và Pháp còn nhiều dư địa để phát triển kinh tế

Đánh giá về phát triển kinh tế hợp tác giữa hai nước, Tiến sĩ Bùi Duy Tùng, giảng viên cấp cao ngành Kinh tế tại Đại học RMIT, cho rằng thương mại Việt - Pháp còn nhiều dư địa.

Kim ngạch thương mại song phương 3,66 tỉ USD trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy quan hệ kinh tế Việt Nam - Pháp đang tăng tốc, với động lực đến từ cả xuất khẩu và nhập khẩu.

Xuất khẩu của Việt Nam sang Pháp đạt 2,2 tỉ USD, tăng 15,1%, tiếp tục tập trung vào những nhóm hàng thế mạnh như điện tử, máy móc, dệt may, da giày, đồ gỗ và nông sản. Trong khi đó, nhập khẩu từ Pháp tăng tới 48,7%, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của doanh nghiệp Việt đối với máy móc, thiết bị và công nghệ cao phục vụ các chu kì đầu tư mới.

EVFTA mở đường cho thương mại Việt - Pháp

Theo Tiến sĩ Bùi Duy Tùng, các thống kê trên là tín hiệu tích cực bởi nhập khẩu công nghệ và thiết bị từ Pháp không chỉ làm tăng kim ngạch trước mắt mà còn có thể tạo tác động đối với năng lực sản xuất của Việt Nam trong trung hạn.

Đáng chú ý, EVFTA tiếp tục đóng vai trò như một bệ đỡ quan trọng. Khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan của doanh nghiệp Việt ngày càng được cải thiện. Với ngành da giày, khoảng 95% kim ngạch xuất khẩu sang châu Âu đã tận dụng được ưu đãi từ EVFTA, một phần nhờ quy tắc xuất xứ tương đối thuận lợi, với yêu cầu khoảng 40% hàm lượng nội khối.

Bức tranh thương mại Việt Nam - EU cũng cho thấy dư địa còn rất lớn. Trong 6 tháng đầu năm, thương mại Việt Nam - EU đạt 41,4 tỉ USD, nhưng Pháp mới chiếm chưa tới 9%. Điều này cho thấy quan hệ thương mại với Pháp vẫn còn nhiều khoảng trống để khai thác.

Trong giai đoạn tới, những yêu cầu mới từ thị trường châu Âu như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hay Quy định chống phá rừng (EUDR) vừa tạo sức ép, vừa là động lực để doanh nghiệp Việt nâng cấp chất lượng sản phẩm, minh bạch chuỗi cung ứng và chuyển đổi xanh. Khi quan hệ hai nước đã được nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện, nền tảng chính trị và kinh tế cho một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn càng được củng cố.

Nếu thương mại đang có những bước tiến rõ rệt, đầu tư là lĩnh vực còn nhiều dư địa để Việt Nam và Pháp tạo ra đột phá.

Pháp hiện đứng thứ 16 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với 744 dự án và hơn 4 tỉ USD vốn đăng kí. Dòng vốn này có lợi thế ở những lĩnh vực Việt Nam đang cần nguồn lực và công nghệ cao như hạ tầng, năng lượng, dịch vụ kĩ thuật.

Việc Artelia kí hợp đồng quản lí dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đầu năm 2026 là một ví dụ cho thấy doanh nghiệp Pháp có khả năng tham gia sâu hơn vào những công trình chiến lược, đòi hỏi vốn lớn và thời gian đầu tư dài.

EVIPA có thể tạo cú hích cho làn sóng đầu tư mới, phát triển kinh tế

Để thu hút thêm dòng vốn chất lượng cao, Tiến sĩ Bùi Duy Tùng cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Những điều chỉnh gần đây trong chính sách PPP, cơ chế mua bán điện trực tiếp cùng định hướng tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển đang tạo nền tảng thuận lợi hơn cho các dự án công nghệ, năng lượng và hạ tầng.

Ở chiều ngược lại, đầu tư của Việt Nam tại Pháp vẫn còn khiêm tốn, với 20 dự án và 38,78 triệu USD vốn đăng kí. Tuy nhiên, trường hợp FPT cho thấy doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể từng bước xây dựng vị thế tại thị trường này thông qua hợp tác với các đối tác bản địa và những tập đoàn lớn.

Công nghệ thông tin, dịch vụ số và nông sản chế biến sâu là những lĩnh vực có nhiều triển vọng. Trong đó, với nông sản, việc chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch và phát triển bền vững của EU sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ và nâng khả năng cạnh tranh về lâu dài.

Đáng chú ý nhất trong triển vọng đầu tư song phương là tiến trình phê chuẩn EVIPA. Việc Chính phủ Pháp trình dự luật phê chuẩn hiệp định lên Hội đồng Bộ trưởng ngày 27/7/2026, trước khi chuyển sang Quốc hội, được xem là tín hiệu tích cực. Đến cuối năm 2025, đã có 18 quốc gia thành viên EU phê chuẩn và Ba Lan trở thành nước thứ 19.

Khi EVIPA có hiệu lực, cơ chế bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp rõ ràng hơn sẽ giúp củng cố niềm tin của các nhà đầu tư, đặc biệt với những dự án cần cam kết 20-30 năm như đường sắt, năng lượng, cấp nước hay hạ tầng đô thị.

Với Pháp, một trong những nền kinh tế lớn của EU, việc thúc đẩy phê chuẩn EVIPA không chỉ mang ý nghĩa pháp lí mà còn có thể tạo hiệu ứng tâm lí tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp. Với Việt Nam, đây cũng là cơ hội để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng chất lượng điều hành và thu hút những dự án có hàm lượng công nghệ, vốn và quản trị cao hơn.

Nếu EVFTA đã mở rộng cánh cửa thương mại, thì EVIPA có thể trở thành chiếc cầu nối cho một thế hệ hợp tác đầu tư mới. Trong bối cảnh quan hệ Việt - Pháp đang ở mức cao, dư địa để hai nền kinh tế chuyển từ hợp tác thương mại sang liên kết sâu hơn về công nghệ, hạ tầng và chuỗi giá trị vẫn còn rất rộng mở.