Vietnam Airlines hoàn tất sửa lỗi phần mềm máy bay Airbus

Hôm 28.11, Airbus yêu cầu hạ cấp phần mềm ngay lập tức với 6.000 máy bay thuộc dòng A320 xuất phát từ sự cố liên quan đến bức xạ mặt trời, làm hỏng dữ liệu hệ thống điều khiển bay ELAC. ELAC là bộ máy tính truyền lệnh từ cần điều khiển của phi công đến cánh lái độ cao phía sau, giúp điều chỉnh độ chúi của máy bay (góc nâng hoặc hạ của mũi).

Trên dòng máy bay Airbus A320, ELAC đảm nhiệm vai trò then chốt. Nếu ELAC hoạt động sai, máy bay có thể thực hiện các lệnh không mong muốn.

Các hãng hàng không đã làm việc suốt đêm, sau khi các cơ quan quản lý toàn cầu yêu cầu họ khắc phục sự cố, trước khi nối lại các chuyến bay.

Hôm 29.11, một số hãng hàng không cho biết đã hoàn tất hoặc gần hoàn thành việc sửa lỗi phần mềm cho đội bay của mình, gồm cả American Airlines, United Airlines và Delta Air Lines (đều của Mỹ), Air India (Ấn Độ), Wizz Air (Hungary). Nhiều hãng báo cáo không bị ảnh hưởng đến hoạt động.

Nỗ lực làm việc xuyên đêm của các hãng dường như đã giúp tránh được kịch bản xấu nhất và hạn chế số lượng chuyến bay bị trì hoãn tại châu Á lẫn châu Âu.

Tại Mỹ, nơi sẽ đối mặt với nhu cầu cao sau kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn, Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy cho biết các hãng bị ảnh hưởng “đã báo cáo tiến độ tốt và đang trên đà hoàn thành công việc sửa lỗi phần mềm đúng hạn chót vào nửa đêm Chủ Nhật”.

Ông cũng thông báo trên mạng xã hội X là hành khách “không nên cho rằng có gián đoạn lớn nào”.

Việc sửa lỗi chủ yếu liên quan đến việc quay trở lại phiên bản phần mềm trước đó (hạ cấp phần mềm) và khá đơn giản, nhưng bắt buộc phải hoàn thành trước khi máy bay được phép hoạt động trở lại. Quá trình này mất khoảng 2 đến 3 giờ mỗi chiếc. Một số trường hợp phải thay phần cứng, chủ yếu trên các máy bay Airbus cũ đang khai thác.

Brendan Sobie, chuyên gia hàng không tại châu Á, nhận định việc hạ cấp phần mềm này “không gây hỗn loạn như nhiều người tưởng, dù vẫn gây ra một số rắc rối ngắn hạn cho hoạt động”.

Guillaume Faury, Giám đốc điều hành Airbus, đã xin lỗi các hãng hàng không và hành khách sau khi đợt triệu hồi bất ngờ 6.000 máy bay (chiếm hơn một nửa đội bay A320 toàn cầu) diễn ra. Gần đây, A320 đã vượt Boeing 737 trở thành dòng máy bay được giao nhiều nhất trong ngành.

“Chúng tôi muốn chân thành xin lỗi các khách hàng là hãng hàng không và hành khách bị ảnh hưởng hiện nay”, Guillaume Faury đăng trên tài khoản LinkedIn.

Sự cố kích hoạt đợt triệu hồi liên quan đến chuyến bay của hãng hàng không giá rẻ JetBlue (Mỹ) từ thành phố Cancun (Mexico) tới Newark (Mỹ) ngày 30.10, khi một số hành khách bị thương sau cú giảm độ cao đột ngột. Chiếc máy bay A320 này đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống thành phố Tampa (bang Florida, Mỹ) do gặp vấn đề về ELAC và tụt độ cao không theo điều khiển của phi công.

Thời điểm may mắn cho một số hãng hàng không

Thông báo của Airbus được đưa ra vào thời điểm nhiều hãng hàng không châu Âu và châu Á kết thúc lịch bay, phần lớn không yêu cầu các máy bay A320 cỡ ngắn và trung phải bay vào ban đêm, tạo thời gian để sửa chữa. Song tại Mỹ, việc này xảy ra vào ban ngày, trước kỳ nghỉ cuối tuần bận rộn của Lễ Tạ ơn.

American Airlines, hãng vận hành dòng Airbus A320 lớn nhất thế giới, cho biết 209 trên tổng số 480 máy bay của họ cần được sửa lỗi phần mềm, thấp hơn ước tính ban đầu. United Airlines thông báo với hãng tin Reuters rằng tất cả máy bay của họ đã được hạ cấp phần mềm.

Hãng hàng không giá rẻ Wizz Air thông báo việc hạ cấp phần mềm đã được thực hiện xuyên đêm trên tất cả máy bay Airbus bị ảnh hưởng.

AirAsia (Malaysia) tiết lộ sẽ hoàn tất hạ cấp phần mềm cho các máy bay Airbus của họ trong 48 giờ.

Cơ quan quản lý hàng không Ấn Độ thông báo hãng IndiGo và Air India dự kiến hoàn tất quá trình hạ cấp phần mềm hôm 19.11.

ANA Holdings (Nhật Bản) đã hủy 95 chuyến bay vào ngày 29.11, ảnh hưởng tới 13.500 hành khách.

Steven Greenway, Giám đốc điều hành hãng hàng không giá rẻ Saudi Flyadeal (Ả Rập Saudi), nói đợt triệu hồi diễn ra vào buổi tối hôm 28.11, giúp tránh gián đoạn nghiêm trọng hơn. Saudi Flyadeal đã sửa lỗi phần mềm cho 13 máy bay Airbus bị ảnh hưởng và trở lại hoạt động bình thường vào nửa đêm 29.11.

“Đó là nỗ lực tập thể tuyệt vời, nhưng may mắn cũng đứng về phía chúng tôi về thời điểm”, Steven Greenway nói với Reuters.

Trên toàn cầu, có khoảng 11.300 máy bay phản lực một lối đi đang hoạt động, trong đó có 6.440 chiếc dòng Airbus A320.

Dữ liệu từ Cirium và FlightAware cho thấy hầu hết sân bay toàn cầu trên toàn cầu hoạt động với mức độ trì hoãn từ tốt đến trung bình.

Hôm 29.11, Airbus thông báo với các hãng rằng việc sửa lỗi phần mềm một số máy bay dòng A320 có thể ít phức tạp hơn dự kiến, với số chiếc cần thay phần cứng ít hơn số ước tính ban đầu là 1.000.

Toàn bộ máy bay Airbus A320 và A321 của Vietnam Airlines hoạt động trở lại, Vietjet Air ảnh hưởng rất hạn chế

Vietnam Airlines cho biết toàn bộ đội tàu bay Airbus A320 và A321 của hãng đã hoàn tất sửa lỗi phần mềm theo đúng yêu cầu của Airbus và Cục Hàng không Việt Nam trước thời hạn 6 giờ 59 ngày 30.11. Sau khi hoàn thành việc này, các máy bay đã được đưa vào khai thác bình thường trở lại.

Ngay khi nhận thông tin từ Airbus, Vietnam Airlines đã lập tức kích hoạt quy trình kỹ thuật và triển khai đồng bộ tại 3 trung tâm chính: Nội Bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất. Quá trình xử lý diễn ra nhanh chóng với hướng dẫn từ nhà sản xuất.

Theo đại diện Vietnam Airlines, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận kỹ thuật, khai thác và điều hành bay giúp hãng hoàn thành yêu cầu trước hạn và hạn chế việc ảnh hưởng đến lịch bay.

Ngày 29 và 30.11, hoạt động khai thác của Vietnam Airlines diễn ra bình thường và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn từ Cục Hàng không Việt Nam.

Trong khi Vietjet Air ghi nhận ảnh hưởng rất hạn chế tại đầu sân bay Nội Bài, với chỉ 4 cặp chuyến bay phải điều chỉnh (gồm 2 chuyến quốc tế và 2 chuyến nội địa). Toàn bộ hành khách của các chuyến bay này được Vietjet Air lên phương án giải tỏa, hỗ trợ chuyển đổi hành trình xong từ đêm 28.11.