Vietnam Space Week 2026 mở đối thoại kinh tế không gian tại Cần Thơ
Sự kiện quy tụ phi hành gia NASA và chuyên gia quốc tế, khơi mở cơ hội để Việt Nam tham gia nền kinh tế không gian toàn cầu.
Sáng 28/5, tại phường Vị Thanh, TP. Cần Thơ, Vietnam Space Week 2026 chính thức khởi động với chuỗi hoạt động giao lưu khoa học, giáo dục STEM và đối thoại về kinh tế không gian. Sự kiện đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu tiên đưa chủ đề kinh tế không gian trở thành trọng tâm thảo luận, mở ra góc nhìn mới về vai trò của Việt Nam trong một lĩnh vực đang được dự báo đạt quy mô hàng nghìn tỷ USD trong những thập niên tới.
Chương trình do Saigon Times Foundation, Innovation Services Center (ISC) và STEAMzone đồng tổ chức, thu hút đông đảo học sinh, sinh viên, nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ cùng các chuyên gia quốc tế tham dự.
Từ truyền cảm hứng khoa học đến đối thoại chiến lược
Nếu Vietnam Space Week lần đầu tổ chức năm 2023 tại Hậu Giang, chủ yếu tập trung vào giáo dục STEM và lan tỏa tình yêu khoa học, thì sự kiện năm 2026 đã được mở rộng đáng kể về quy mô và tầm nhìn.
Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho rằng: "Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, mà còn tạo nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các cơ sở giáo dục. Qua đó, nhằm thúc đẩy thảo luận về khả năng tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị không gian toàn cầu".
Chủ đề “Fly Me to the Moon” cùng thông điệp “The Sky Is No Longer the Limit” được lựa chọn nhằm phản ánh sự thay đổi của ngành công nghiệp không gian hiện đại. Không gian ngày nay không còn là sân chơi riêng của các cường quốc sở hữu tên lửa hay chương trình thám hiểm vũ trụ, mà đang mở rộng sang các lĩnh vực dữ liệu, viễn thông, trí tuệ nhân tạo, quan sát Trái Đất và các dịch vụ số.
Phi hành gia NASA trở lại Việt Nam
Điểm nhấn của ngày khai mạc là chương trình giao lưu “Mơ lớn, chạm tới vũ trụ” với sự tham gia của cựu phi hành gia NASA Michael A. Baker.
Ông Baker là một trong những phi hành gia giàu kinh nghiệm của NASA, từng tham gia bốn sứ mệnh tàu con thoi và có tổng cộng 965 giờ hoạt động trong không gian. Đặc biệt, ông từng chỉ huy sứ mệnh STS-81, một dấu mốc quan trọng trong chương trình hợp tác không gian Mỹ - Nga, đặt nền móng cho sự hình thành Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Sau ba năm, kể từ lần đầu đến Việt Nam, sự trở lại của ông cùng các chuyên gia quốc tế cho thấy sức hút ngày càng lớn của Vietnam Space Week.
Đồng hành với Baker là Tiến sĩ Josef Schmid - chuyên gia y học hàng không vũ trụ, người đầu tiên “xuất hiện” trên ISS dưới dạng hologram 3D; Giáo sư Kohno Kotaro từ Đại học Tokyo; chuyên gia kinh tế không gian Michael Koetsier; bà Margarita Dalinina-Baker và nhà vật lý thiên văn người Việt Nguyễn Lương Quang.
Thông qua những câu chuyện thực tế về hành trình khám phá vũ trụ, các diễn giả đã truyền tải thông điệp về tinh thần đổi mới sáng tạo, khát vọng chinh phục tri thức và vai trò của khoa học công nghệ đối với tương lai nhân loại.
Không gian - cơ hội mới cho kinh tế Việt Nam
Một trong những nội dung được quan tâm nhất tại Vietnam Space Week 2026 là câu chuyện về kinh tế không gian.
Theo các chuyên gia quốc tế, ngành công nghiệp không gian đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự tham gia của khu vực tư nhân và nhu cầu khai thác dữ liệu ngày càng lớn của nền kinh tế số. Nhiều tổ chức nghiên cứu dự báo quy mô nền kinh tế không gian toàn cầu có thể đạt khoảng 1.000 tỷ USD vào năm 2040.
Điều đáng chú ý là phần lớn giá trị hiện nay không đến từ hoạt động phóng tên lửa hay chế tạo tàu vũ trụ mà nằm ở các dịch vụ hạ nguồn như dữ liệu vệ tinh, viễn thông, dự báo thời tiết, giám sát tài nguyên, nông nghiệp thông minh, logistics và quản lý thiên tai.
Theo ông Michael Koetsier, các quốc gia đang phát triển hoàn toàn có thể tham gia nền kinh tế không gian mà không cần sở hữu bãi phóng hay công nghệ tên lửa.
“Giá trị lớn nhất của nền kinh tế không gian hiện nay nằm ở dữ liệu, dịch vụ và ứng dụng từ quỹ đạo”, ông nhận định.
Đối với Việt Nam, các vệ tinh như VINASAT, VNREDSat, Nano Dragon hay Micro Dragon đã tạo nền tảng ban đầu. Bên cạnh đó, lợi thế về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và nguồn nhân lực trẻ được xem là cơ sở quan trọng để phát triển các ứng dụng không gian phục vụ kinh tế - xã hội.
STEM và đổi mới sáng tạo đồng hành
Cùng ngày, tại Trung tâm Dịch vụ Đổi mới sáng tạo ISC ở Vị Tân, STEM Day @ ISC diễn ra với nhiều hoạt động trải nghiệm công nghệ dành cho học sinh, sinh viên.
Các em được tiếp cận trực tiếp với robot, drone, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo, mô hình phi hành gia và nhiều sản phẩm đổi mới sáng tạo khác. Không gian trải nghiệm được thiết kế theo hướng tương tác thực tế nhằm giúp người học tiếp cận khoa học công nghệ một cách trực quan.
Trong khuôn khổ chương trình còn diễn ra cuộc thi khởi nghiệp “No Waste Now - Thấy rác, Thấy Startup”, hướng đến các giải pháp công nghệ xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, Ban tổ chức cũng trao 100 suất học bổng Saigon Times Foundation - Phạm Phú Thứ cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và vinh danh 14 học sinh đạt giải Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia.
Từ một chương trình truyền cảm hứng khoa học, Vietnam Space Week 2026 đang từng bước mở rộng thành diễn đàn kết nối giáo dục, doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo. Sự kiện tại Cần Thơ không chỉ khơi dậy đam mê khám phá vũ trụ cho thế hệ trẻ, mà còn phát đi thông điệp rằng: Việt Nam hoàn toàn có cơ hội tham gia cuộc đua kinh tế không gian. Nếu biết tận dụng lợi thế về công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi đó, “bầu trời không còn là giới hạn” sẽ không chỉ là khẩu hiệu của một sự kiện khoa học, mà có thể trở thành định hướng phát triển mới cho nền kinh tế tương lai.