VinFuture 2025: Lối thoát cho khủng hoảng 1,5 độ C
Nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng báo động, VinFuture 2025 đã tổ chức tọa đàm “Khoa học và đổi mới sáng tạo vì tương lai bền vững”, để bàn về điều này. Sự kiện quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới...
Báo động đỏ: CO2 vượt 424 ppm
Các chuyên gia đã thẳng thắn chỉ rõ mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng khí hậu. Năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất lịch sử quan trắc. Đáng báo động hơn, nồng độ CO2 trong khí quyển đã vượt ngưỡng 424 phần triệu – mức cao nhất trong hàng triệu năm, đẩy thế giới xa rời mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ dưới 1,5 độ C.
Giáo sư Nguyễn Thục Quyên, Chủ tịch Hội đồng Sơ khảo VinFuture, khẳng định trong vai trò Chủ tọa: "Biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường là thách thức sinh tồn. Chỉ những đổi mới công nghệ đột phá cùng hành động tập thể mạnh mẽ mới có thể kiến tạo mô hình phát triển hài hòa giữa tăng trưởng và bảo tồn."
Các giải pháp được đưa ra tập trung vào ba trụ cột chính: Năng lượng sạch, khử carbon và công bằng khí hậu.
Công nghệ cứu tinh của thế kỷ 21
Giáo sư Martin Andrew Green (Đại học New South Wales, Úc), người vừa nhận Giải Chính VinFuture 2023, đã tái khẳng định vai trò then chốt của công nghệ quang điện.
Ông là cha đẻ của công nghệ pin mặt trời PERC và TOPCon, hiện chiếm hơn 90% tổng sản lượng mô-đun năng lượng mặt trời silicon toàn cầu. Nhóm nghiên cứu của ông giữ kỷ lục về hiệu suất pin mặt trời silicon trong suốt 3 trên 4 thập kỷ qua. GS. Green nhấn mạnh rằng việc tiếp tục tối ưu hiệu suất và giảm giá thành là điều kiện tiên quyết để năng lượng sạch thống trị hệ thống điện toàn cầu.
Một giải pháp mang tính cách mạng là sản xuất nhiên liệu không phát thải. Giáo sư Aldo Steinfeld (ETH Zurich, Thụy Sĩ) giới thiệu về công nghệ sản xuất nhiên liệu mặt trời (synthetic fuels).
Nghiên cứu của ông ứng dụng khoa học nhiệt và hóa học để chuyển đổi năng lượng mặt trời thành nhiên liệu lỏng hoặc khí, đồng thời phát triển công nghệ thu giữ và tái sử dụng CO2. Những công trình này đã tạo ra hai công ty spin-off nổi bật: Climeworks (thu giữ CO2 trực tiếp từ không khí) và Synhelion (sản xuất nhiên liệu từ năng lượng mặt trời), mở ra hướng đi cho việc khử carbon các ngành giao thông và công nghiệp nặng.
Tiến sĩ Filippo Giorgi (Trung tâm vật lý lý thuyết quốc tế Abdus Salam, Ý), chuyên gia về mô hình khí hậu, đã đề cao vai trò của khoa học dữ liệu. Việc sử dụng mô hình khí hậu khu vực tiên tiến giúp dự báo chính xác các tác động và hiện tượng cực đoan, hỗ trợ các quốc gia lập kế hoạch thích ứng hiệu quả.
Bổ sung cho góc nhìn này, Giáo sư Daniel Kammen (Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ) đưa ra lời kêu gọi về công bằng khí hậu. Ông nhấn mạnh rằng các dự án khử carbon, điện hóa hệ thống điện và cơ sở y tế tại các nước đang phát triển phải được ưu tiên, đảm bảo tiếp cận năng lượng công bằng cho mọi cộng đồng.
Tiến sĩ Jayshree Seth (Tập đoàn 3M, Hoa Kỳ) đã mang đến góc nhìn từ ngành công nghiệp, nơi đổi mới sáng tạo quyết định khả năng bền vững của sản phẩm. Bà cho rằng, để giải quyết ô nhiễm môi trường, doanh nghiệp cần chuyển mạnh sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Sự kiện kết thúc với cam kết thúc đẩy hợp tác quốc tế, chia sẻ tri thức và ứng dụng nhanh chóng các công nghệ vật liệu xanh, năng lượng tái tạo vào thực tiễn, kiến tạo tương lai xanh và bền vững cho hành tinh.