274 ca khúc của Elvis Presley trở thành tâm điểm vụ kiện bản quyền mới
Các đơn vị nắm giữ bản quyền âm nhạc của Elvis Presley đã khởi kiện Anthropic, công ty phát triển chatbot Claude, với cáo buộc sử dụng 274 ca khúc của huyền thoại nhạc rock để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo mà không được cấp phép.
Vụ việc tiếp tục đặt ra tranh luận về quyền tác giả và giới hạn sử dụng tác phẩm âm nhạc trong quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Billboard, đơn kiện được nộp tại Mỹ hôm thứ 6 (ngày 23/10/2026), với sự tham gia của một đơn vị thuộc Authentic Brands Group (ABG) cùng các doanh nghiệp nắm giữ quyền đối với những tác phẩm của Elvis Presley. Các nguyên đơn cáo buộc Anthropic, công ty phát triển chatbot Claude, đã sử dụng trái phép 274 ca khúc của huyền thoại nhạc rock, trong đó có những bản nhạc nổi tiếng như Can’t Help Falling in Love, A Little Less Conversation và Don’t Be Cruel.
Trong đơn kiện, luật sư Richard Busch, đại diện cho các nguyên đơn, cho rằng Anthropic xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên hành vi vi phạm bản quyền ở quy mô chưa từng thấy. Phía nguyên đơn khẳng định họ khởi kiện nhằm bảo vệ các quyền độc quyền đối với những ca khúc mang tính biểu tượng của Elvis Presley.
Lo ngại AI tái tạo ca khúc có bản quyền
Trọng tâm của vụ kiện không chỉ nằm ở việc sử dụng tác phẩm để huấn luyện AI, mà còn ở khả năng hệ thống tạo ra nội dung có mức độ tương đồng cao với ca khúc gốc.
Theo nội dung đơn kiện được Rolling Stone dẫn lại, các nguyên đơn cáo buộc Claude có khả năng tạo ra nội dung gần với những tác phẩm âm nhạc có bản quyền trên Internet, trong đó có các ca khúc của Elvis Presley. Họ cho rằng những biện pháp kiểm soát do Anthropic triển khai sau các vụ kiện trước đó vẫn chưa ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ hệ thống tạo ra nội dung tương đồng với tác phẩm gốc.
Đơn kiện dẫn một trường hợp Claude được yêu cầu tái tạo các ca khúc cụ thể theo hướng phù hợp với khán giả hiện đại. Theo lập luận của nguyên đơn, kết quả do hệ thống tạo ra vẫn giữ cấu trúc, đoạn nhạc đặc trưng và nhiều phần nội dung gần với bản gốc, dù một số từ ngữ đã được thay đổi.
Các nguyên đơn cũng cho rằng việc thay đổi lời ca không đồng nghĩa nội dung được tạo ra đã thoát khỏi phạm vi bảo hộ bản quyền. Vấn đề đặt ra là cần xem xét mức độ tương đồng giữa nội dung do AI tạo ra với tác phẩm được bảo hộ, cũng như cách các quy định pháp luật hiện hành được áp dụng trong từng trường hợp.
Vụ việc phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn của ngành công nghiệp âm nhạc: khi AI có thể tạo nội dung mới dựa trên dữ liệu đã học, ranh giới giữa việc học hỏi từ tác phẩm và tái tạo nội dung được bảo hộ cần được xác định như thế nào.
Vụ kiện liên quan đến âm nhạc của Elvis Presley không phải tranh chấp đầu tiên Anthropic phải đối mặt về việc sử dụng tác phẩm có bản quyền để phát triển AI.
Tháng 7/2026, tòa án liên bang Mỹ phê chuẩn thỏa thuận dàn xếp trị giá 1,5 tỉ USD trong vụ kiện tập thể Bartz v. Anthropic, liên quan đến cáo buộc công ty tải xuống và sử dụng các bản sao sách có bản quyền từ những nguồn trực tuyến không được cấp phép. Anthropic trước đó lập luận việc huấn luyện mô hình bằng sách có thể thuộc phạm vi sử dụng hợp lý theo luật Mỹ.
Trong lĩnh vực âm nhạc, Universal Music Publishing Group, Concord Music Group và ABKCO đã khởi kiện Anthropic từ năm 2023, cáo buộc Claude sử dụng lời bài hát có bản quyền mà không được phép. Ngày 21/10/2026, Anthropic và các nhà xuất bản tiếp tục tranh luận tại tòa về việc sử dụng lời bài hát để huấn luyện AI có được bảo vệ theo nguyên tắc sử dụng hợp lý (fair use) hay không. Thẩm phán chưa đưa ra phán quyết cuối cùng về vấn đề này.
Hồi tháng 8/2026, nhà xuất bản âm nhạc độc lập Round Hill cũng khởi kiện Anthropic và công ty AI âm nhạc Suno, cáo buộc hai doanh nghiệp sử dụng trái phép hàng trăm tác phẩm để huấn luyện mô hình.
Các vụ việc cho thấy tranh chấp không chỉ nằm ở việc AI tạo ra nội dung giống tác phẩm gốc, mà còn ở nguồn dữ liệu huấn luyện, quyền sử dụng tác phẩm và trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ.
