38 cơ quan góp sức xây dựng danh mục công nghệ chiến lược
Tiếp thu ý kiến từ 38 cơ quan, Bộ KH&CN đã hoàn thiện danh mục và sản phẩm công nghệ chiến lược giai đoạn mới, tập trung nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng quốc gia.
Công nghệ chiến lược là nội dung trọng tâm nhận được nhiều ý kiến phản biện sắc sảo từ các bộ chuyên ngành và các địa phương trọng điểm.
Trong quá trình soạn thảo hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã gửi xin ý kiến tới 70 cơ quan trong nước đề nghị góp ý dự thảo. Sau nhiều hối thúc, Bộ KH&CN nhận được 112 ý kiến góp ý từ 38 cơ quan, bộ ngành và tỉnh thành trong cả nước. Trong đó có 37 ý kiến hoàn toàn nhất trí và 75 ý kiến góp ý cụ thể về tên gọi cũng như nội hàm của các nhóm công nghệ.
Sự phối hợp này đảm bảo danh mục không chỉ mang tính hàn lâm mà còn giải quyết đúng các "nút thắt" kỹ thuật mà các ngành đang đối mặt.
Điều chỉnh nhóm công nghệ chiến lược từ ý kiến thực tế
Quá trình tiếp thu ý kiến ghi nhận sự đóng góp quan trọng của các tập đoàn công nghệ và bộ chuyên ngành. Cụ thể, Tập đoàn Viettel và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã góp ý về việc cần tích hợp các công nghệ số để tránh dàn trải. Bộ KH&CN đã tiếp thu, thực hiện gộp Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) và Chuỗi khối (Blockchain) vào một nhóm duy nhất để tạo sự hội tụ.
Còn đối với đề nghị của Bộ Công an về việc bổ sung cụ thể "Công nghệ xác thực sinh trắc học", Bộ KH&CN giải trình rằng nội dung này đã nằm trong hàm ý của nhóm Công nghệ an ninh mạng nên không bổ sung tên gọi riêng để đảm bảo tính khái quát.
Một điều chỉnh đáng chú ý khác đến từ ý kiến của Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội về việc cần ưu tiên hạ tầng giao thông hiện đại. Bộ KH&CN đã tiếp thu hoàn toàn và bổ sung nhóm "Công nghệ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị" vào danh mục chiến lược. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa chủ trương hiện đại hóa trục đường sắt Bắc - Nam, cho phép các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào khâu chế tạo và tích hợp hệ thống.
Tiếp thu kiến nghị về đất hiếm và vật liệu mới
Về danh mục sản phẩm, Bộ Y tế đã đóng góp ý kiến quan trọng về việc chi tiết hóa các loại vắc xin và liệu pháp điều trị mới. Bộ KH&CN đã tiếp thu, đưa vắc xin mRNA, vắc xin đa giá và liệu pháp tế bào gốc vào Nhóm 1 - nhóm sản phẩm có khả năng thương mại hóa ngay.
Trong khi đó, Bộ Công Thương đề xuất bổ sung các sản phẩm liên quan đến năng lượng tái tạo. Phản hồi lại, Bộ KH&CN đã đưa hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và thiết bị sản xuất Hydrogen xanh vào danh mục sản phẩm ưu tiên để đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
Lĩnh vực vật liệu và tài nguyên ghi nhận sự tham gia tích cực của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Cơ quan này kiến nghị bổ sung công nghệ chế biến sâu các loại khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm. Bộ KH&CN đã tiếp thu và đưa "Công nghệ chế biến sâu đất hiếm" cùng "Công nghệ khai thác biển sâu" vào danh mục. Đây là phản hồi trực tiếp đối với yêu cầu bảo đảm tự chủ nguyên liệu đầu vào cho ngành bán dẫn và pin xe điện - hai lĩnh vực đang được Chính phủ ưu tiên hàng đầu.
Về đề xuất của một số địa phương đưa các công nghệ sản xuất vật liệu xây dựng thông thường vào danh mục, Bộ KH&CN đã giải trình rằng danh mục chỉ tập trung vào các loại vật liệu tiên tiến như vật liệu nano, vật liệu polymer composite chất lượng cao có khả năng chịu môi trường khắc nghiệt.
Việc kiên định với các tiêu chí kỹ thuật cao giúp danh mục trở thành bộ lọc hiệu quả, đảm bảo chỉ những công nghệ thực sự có tính đột phá mới nhận được các gói ưu đãi tối đa từ ngân sách.
Đề xuất Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ kịp thời
Sau khi hoàn tất quá trình giải trình thỏa đáng cho 38 cơ quan, Bộ KH&CN đã chính thức gửi hồ sơ đến Bộ Tư pháp để thẩm định. Bộ KH&CN đề nghị Bộ Tư pháp đặc biệt lưu ý đến tính thống nhất giữa danh mục này với các quy định về ưu đãi đầu tư trong Luật Đầu tư và các nghị định hướng dẫn thuế. Việc thẩm định kịp thời sẽ giúp dự thảo sớm được trình Thủ tướng Chính phủ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho doanh nghiệp từ ngày 01/07/2026.
Đặc biệt, Bộ KH&CN cũng giải trình thêm về ý kiến của Bộ Tài chính liên quan đến việc xác định đối tượng ưu đãi. Bộ KH&CN khẳng định danh mục này chỉ là căn cứ kỹ thuật; việc áp dụng mức ưu đãi cụ thể sẽ tuân thủ theo pháp luật về thuế và ngân sách, đảm bảo không làm thất thu thuế nhưng vẫn tạo động lực đủ mạnh cho đổi mới sáng tạo.
Sự đồng thuận của 38 cơ quan sau quá trình tiếp thu, chỉnh sửa là minh chứng cho quyết tâm của toàn hệ thống trong việc đưa khoa học công nghệ thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, đóng góp vào sự phồn vinh của đất nước.
