600 triệu người Trung Quốc xem phim ngắn AI: Cuộc chơi bước vào giai đoạn sàng lọc
Chỉ trong nửa đầu năm 2026, lượng người xem phim ngắn AI tại Trung Quốc đã vượt 600 triệu. Sự phát triển của công nghệ tạo video đang kéo chi phí sản xuất xuống, nhưng đồng thời đẩy thị trường vào cuộc cạnh tranh về chất lượng, tốc độ và khả năng kiếm tiền.
Phim ngắn do AI tạo đang chuyển từ một thử nghiệm công nghệ thành một dòng nội dung phổ biến tại Trung Quốc. Theo dữ liệu được dẫn trong các báo cáo thị trường, lượng người dùng phim ngắn AI và phim hoạt hình AI tại Trung Quốc đã vượt 600 triệu trong nửa đầu năm 2026. Một báo cáo khác của Zhongtai Securities được công bố gần đây cũng ước tính quy mô thị trường phim ngắn AI có thể vượt 40 tỉ nhân dân tệ trong cả năm 2026.
Hongguo, một nền tảng phim ngắn tại Trung Quốc, AI đang chiếm phần lớn vị trí trên các bảng xếp hạng. Trong nhóm 99 tác phẩm dẫn đầu bảng xếp hạng độ phổ biến, phim ngắn AI chiếm 77 vị trí.
Sự thay đổi diễn ra trong thời gian ngắn. Đầu năm, Hongguo mới dành một khu vực riêng cho phim AI. Đến nay, nội dung AI đã xuất hiện dày đặc trên các bảng phổ biến, tìm kiếm và yêu thích của nền tảng.
Từ hình ảnh AI đến nhân vật có thể “diễn”
Một trong những thay đổi đáng chú ý của thị trường là sự chuyển dịch từ phim hoạt hình, truyện tranh có lời thuyết minh sang phim sử dụng nhân vật người thật do AI tạo.
Trang eu.36kr dẫn trường hợp Yao Shi, một người mới tham gia thị trường phim ngắn AI. Ban đầu, anh sản xuất dạng phim sử dụng hình ảnh truyện tranh kết hợp giọng đọc. Sau khi nền tảng điều chỉnh cơ chế chia sẻ doanh thu, hệ số dành cho dạng nội dung này giảm xuống 1, trong khi phim có nhân vật người thật theo phong cách chân thực được nâng lên 60. Yao Shi sau đó chuyển hướng sang sản xuất phim với nhân vật AI có ngoại hình gần người thật.
Dạng phim này đòi hỏi công nghệ phức tạp hơn. AI không chỉ tạo hình nhân vật mà còn phải xử lý biểu cảm, ánh mắt, chuyển động cơ thể và sự phù hợp giữa hành động với lời thoại.
Theo một nhà sáng tạo được tài liệu dẫn lại, chất lượng hình ảnh của nhân vật AI đã tiến gần phim người đóng sau các thế hệ mô hình như Seedance 2.0 và Kling 3.0. Điều này giúp giảm cảm giác xa lạ của người xem khi chuyển từ phim người thật sang nội dung do AI tạo.
Dữ liệu trong tài liệu cho thấy mức độ phổ biến của phim AI có nhân vật chân thực tăng khoảng 5 lần trong 4 tháng, tỉ trọng trong một số phân khúc tăng từ hơn 10% hồi tháng 1 lên mức đỉnh 60%.
Một số nhóm khán giả cũng bắt đầu mở rộng. Phim tình cảm, đô thị và cổ trang thu hút nhiều khán giả nữ, trong khi fantasy, hậu tận thế và khoa học viễn tưởng tiếp cận thêm khán giả nam. Từ tháng 7, lưu lượng trên một số nền tảng lại chuyển dần từ phim người thật AI sang hoạt hình 3D.
Nhịp phim ngày càng nhanh
Không chỉ hình ảnh thay đổi, cách kể chuyện cũng được điều chỉnh theo thói quen xem video ngắn.
Nhà sản xuất Lao Xie cho biết yêu cầu về hình ảnh, âm thanh và nhịp kể chuyện của phim ngắn AI đã tăng đáng kể trong vài tháng qua. Một điểm mới cần xuất hiện khoảng 30 giây một lần hoặc sau mỗi 4 cảnh. Những tác phẩm từng được đánh giá cao trước đây có thể chỉ còn được xếp vào nhóm trung bình khi tiêu chuẩn thị trường tăng lên.
Điều này khiến phim ngắn AI ngày càng gần với cấu trúc của video ngắn: thời lượng cảnh ngắn, chuyển cảnh nhanh và liên tục tạo điểm thu hút người xem.
Cùng với lượng khán giả tăng, nhiều công ty sản xuất phim truyền thống cũng bắt đầu tham gia. Eu.36kr liệt kê các nền tảng như Douyin, Kuaishou, iQiyi, Tencent Video, Youku, Taobao và Pinduoduo trong nhóm đang xem phim ngắn AI như một công cụ để thu hút lưu lượng và duy trì người dùng.
Dữ liệu bên ngoài cũng cho thấy tốc độ cung cấp nội dung đang tăng mạnh. DataEye thống kê hơn 221.900 phim ngắn AI được phát hành trên các nền tảng của ByteDance trong nửa đầu năm 2026, nhưng chỉ khoảng 0,48% vượt mốc 100 triệu lượt xem.
Điều đó cho thấy việc tạo ra một video bằng AI ngày càng dễ, nhưng tạo ra một tác phẩm có lượng người xem lớn vẫn là bài toán khác.
Công cụ rẻ hơn nhưng yêu cầu cao hơn
Công nghệ tạo video đang làm thay đổi cách một nhóm nhỏ có thể sản xuất phim.
Theo Lao Xie, các mô hình video thế hệ mới có khả năng hiểu chỉ dẫn chi tiết hơn. Thay vì chỉ mô tả một cảnh bằng một hoặc hai câu, người làm phim có thể yêu cầu AI xác định chuyển động của nhân vật, biểu cảm, diễn biến trong từng vài giây và cách chuyển cảnh.
Điều đó cũng làm thay đổi yêu cầu đối với người sản xuất. Prompt có thể dài như một đoạn văn, thậm chí tương đương một bài viết đối với cảnh chỉ kéo dài 15 giây. Khi nội dung phức tạp hơn, người làm phim cần hiểu cách viết câu lệnh, kiểm soát hình ảnh và chỉnh sửa nhiều lần.
Chi phí tính toán cũng trở thành một vấn đề. Lao Xie cho biết chi phí điện toán mà đội ngũ của ông phải chịu đã tăng khoảng 5 lần trong 5 tháng. Vì thế, AI không đơn giản biến sản xuất phim thành công việc “bấm nút”. Công nghệ giảm một số công đoạn thủ công nhưng đồng thời tạo ra những yêu cầu mới về kịch bản, hình ảnh, kỹ thuật và kiểm soát chất lượng.
Thị trường lớn hơn nhưng tiền chia nhỏ hơn
Sự tăng trưởng về người xem không đồng nghĩa mọi nhà sản xuất đều kiếm được nhiều tiền hơn.
Yao Shi cho biết trước đây doanh thu trên mỗi 1 triệu lượt xem hiệu quả có thể đạt 15-30 nhân dân tệ, nhưng hiện giảm còn khoảng 3-10 nhân dân tệ. Ông cũng cho rằng cơ chế chia sẻ doanh thu của các nền tảng thiếu minh bạch với nhà sản xuất, khi họ chỉ nhận được con số cuối cùng mà không biết tổng quỹ doanh thu hay cách tính cụ thể.
Trong khi đó, nguồn cung tiếp tục tăng. Thông tin trên Eu.36kr cho biết hiện có hơn 1.600 phim ngắn AI mới được phát hành mỗi ngày tại Trung Quốc, tăng 30% so với nửa đầu năm; một số nền tảng lớn có thể sản xuất hàng trăm tác phẩm mỗi ngày.
Khi lượng nội dung tăng nhanh hơn khả năng kiếm tiền, cạnh tranh chuyển từ “ai sản xuất nhanh hơn” sang “ai có tác phẩm được xem”.
Các nền tảng cũng bắt đầu hình thành những công thức sản xuất phim ăn khách, đặc biệt là các câu chuyện đáp ứng nhu cầu giải trí và “thỏa mãn” của người xem. Điều này giúp nội dung dễ sản xuất hàng loạt nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ đồng nhất về cốt truyện và cách thể hiện.
Cơ hội không còn dành cho mọi người
Khi công cụ AI phổ biến, rào cản kỹ thuật ban đầu giảm xuống. Nhưng thị trường lại đặt ra rào cản mới về chất lượng và khả năng vận hành.
Yao Shi cho rằng người mới không nên tham gia nếu không có khả năng chịu chi phí thử nghiệm nhiều dự án. Theo ông, nhà sản xuất cần có năng lực về văn hóa, công nghệ, hiểu quy tắc nền tảng và thị trường mới có cơ hội cạnh tranh.
Một nghịch lý đang xuất hiện: Những tác phẩm được chú ý không nhất thiết đến từ các ê-kíp lớn. Nhiều phim ăn khách được sản xuất bởi những nhóm nhỏ. Khi lượng người xem tăng và những người chỉ muốn kiếm tiền nhanh rời thị trường, nhu cầu đối với nội dung chất lượng lại tăng lên.
Bức tranh này cho thấy AI đang làm thay đổi kinh tế sản xuất phim ngắn theo hai hướng cùng lúc. Một mặt, công nghệ giúp nhóm nhỏ tiếp cận những công cụ trước đây cần đến ê-kíp lớn. Mặt khác, số lượng người tham gia tăng khiến nguồn cung bùng nổ, buộc nhà sản xuất phải cạnh tranh về câu chuyện, kỹ năng và khả năng giữ chân khán giả.
Từ một thị trường dựa nhiều vào lợi thế công nghệ, phim ngắn AI tại Trung Quốc đang chuyển sang giai đoạn mà công nghệ chỉ là điều kiện đầu vào, còn chất lượng nội dung và khả năng vận hành mới quyết định tác phẩm có được khán giả lựa chọn hay không.
